Ως προς το α) και για να είμαστε ακριβείς: πουθενά και ουδέποτε δεν ισχυρίστηκα ή επιχειρηματολόγησα σχετικά με τη καθολική κατάργηση των εμπορικών συνεντεύξεων σε τηλεόραση, τύπο κλπ ή την κατάργηση των συμβούλων επικοινωνίας και την εξαφάνισή τους από το πρόσωπο της γης. Αναφέρομαι ξεκάθαρα στη σημασία απεμπλοκής τρίτων από τον βασικό μηχανισμό του δημόσιου διαλόγου, δηλαδή την αποτροπή του καθορισμού των ‘επιτρεπόμενων ερωτήσεων’, των επιτρεπόμενων ‘θεματικών ενοτήτων’ κ.ο.κ., όπως έγινε πέρυσι κατα τη προεκλογική περίοδο. Κι ενώ σίγουρα κάποιοι δεν είναι ίσως ευχαριστημένοι από τη συνέντευξη Τσίπρα — κι εγώ πιστεύω, επι παραδείγματι, πως με μεγαλύτερη συμμετοχή του κόσμου η συνέντευξη θα ήταν πολύ πιο ενδιαφέρουσα και ουσιώδης — στο άρθρο αναφέρθηκα στο εγχείρημα ως ιδέα και όχι τη συγκεκριμένη συνέντευξη. Θα το θεωρούσα ευτύχημα εαν κάποια πολιτικού περιεχομένου blogs αποφάσιζαν να ξεκινήσουν σειρά τέτοιων ανοιχτών και ζωντανών συνεντεύξεων με τη ενεργή συμμετοχή των ακροατών και σας εύχομαι να το πραγματοποιήσετε εαν είναι στα σχέδιά σας. Τώρα, από τη στιγμή που θα υπάρξει ένα κοινωνικά αποδεκτό πλαίσιο δημοσίου διαλόγου — ίσως μέσω της απαίτησης του κόσμου για πιο ουσιαστικό ‘δημόσιο διάλογο’ από τον περσινό τραγέλαφο, ανοιχτές συνεντεύξεις, συμμετοχή του κόσμου, εγχειρήματα όπως τη συνέντευξη του κ. Τσίπρα από blogs ή άλλες ομάδες που θα επιτρέπουν τον ανοιχτό διάλογο, την διαφανή κατάθεση και επιλογή ερωτήσεων κλπ. — δε με ενοχλεί (ή ενδιαφέρει ιδιαίτερα) εαν ο κάθε πολιτικός έχει 150 συμβούλους επικοινωνίας. Δικαίωμα και επιλογή του είναι. Αυτό σε καμία περίπτωση δε συνεπάγεται αντίθεση στην ύπαρξη των συμβούλων ή την επιθυμία εξαφάνισης του ηλεκτρονικού ή έντυπου επαγγελματικού τύπου.

Σε ό,τι αφορά το β), δεν είμαι καθόλου σίγουρος, ούτε με πείθει η επιχειρηματολογία σου, όμως δεν έχει σημασία, καθώς — πάλι — δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με το προκείμενο.

Όπως και να έχει, νομίζω πως θα σταματήσω εδώ. Παραπάνω είναι τόσο τα σχόλιά σου όσο και οι απαντήσεις μου — μπορέις πολύ εύκολα να τα διαβάσεις ξανά και νομίζω θα βρείς τις απαντήσεις στις ερωτήσεις σου. Από τη δική μου πλευρά δεν έχω να προσθέσω κάτι παραπάνω καθώς θαρρώ πως θα επαναληφθώ.

Δυο σημεια εθιξα, και ειναι οντως σχετικα εκτος του βασικου θεματος του αρθρου σου.

α) το οτι κατι γινεται απο “τιμιους ερασιτεχνες” δεν σημαινει απαραιτητα οτι ειναι καλο. Η οργανωμενη δημοσιογραφια, ο δημοσιος διαλογος σε καναλια και εφημεριδες χρειαζονται και δεν μπορουμε να τα διαγραφουμε απο κουνια απλα επειδη ειναι εμπορικα. αν εχουν προβληματα πρεπει να τα βελτιωσουμε, οχι να τα εξαφανισουμε.
Τα μπλογκ ειναι χρησιμα εναλλακτικα μεσα και τετοιες συνεντευξεις ειναι καλη ιδεα (δεν κρυβω οτι σχεδιαζουμε παρομοια συνεντευξη εδω και πανω απο ενα ετος!). Αλλα δεν ειναι πανακεια ουτε εξορισμου καλες προσπαθειες.

β) Η αυξανομενη χρηση επαγγελματικων μεσων επικοινωνιας απο πολιτικους δεν ειναι κακη ιδεα. Δεν ειπα οτι οποιος ξοδευει περισσοτερα ειναι καλυτερος, λεω ομως οτι περιμενω απο εναν καλο πολιτικο να κανει γενικα επαγγελματικη δουλεια. Οπως ειπα, αν δεν ξερει να διαλεξει συμβουλο επικοινωνιας τι μου λεει οτι ξερει να διαλεξει και νομικο ή οικονομικο συμβουλατορα?

“εξίσωση δηλαδή ενός σαφώς δημοκρατικού εγχειρήματος (μιας ιδέας) με πολιτικές ή κοινωνικές ομάδες”

που το εκανα κυριε κοσμικα αυτο?

Δε με ενοχλεί (αλλά ούτε με ενδιαφέρει ιδιαίτερα) πόσους συμβούλους είχε, έχει ή θα έχει ο εκάστοτε πολιτικός. ‘Μαγκιά του’. Με ενδιαφέρει σε τι βαθμό το σώμα συμβούλων αυτό θα καθορίζει την επικοινωνία μου ως πολίτη με τους υποψήφιους πολιτικούς.

Εαν είχες παρακολουθήσει από κοντά την προεκλογική περίοδο του 2007, νομίζω πως θα κρατούσες λίγο χαμηλότερα την σημαία της επικοινωνιακής πολιτικής και ίσως έβλεπες ευκολότερα το επιχείρημά μου.

Εν ολίγοις: δε με ενδιαφέρει — και δεν καταπιάνομαι ούτε στο άρθρο ούτε στο σχόλιό μου — με το εαν οι πολιτικοί θα έχουν συμβούλους επικοινωνίας ή όχι. Είναι δικαίωμά τους και φαντάζομαι συμφέρον τους να έχουν ανθρώπους που θα τους συμβουλεύουν σχετικά με την εικόνα τους. Με ενδιαφέρει (και αφορά άμεσα) το εαν και πως οι πολιτικοί εκφράζονται, πως αναπτύσσουν τις ιδέες τους, πως επικοινωνούν με τον πολίτη. Στον βαθμό που οι σύμβουλοι αυτοί — και κατ’επέκταση η εμπορική μηχανή της τηλεόρασης και των ΜΜΕ — ενδέχεται να επεμβαίνουν και να περιορίζουν τη δική μου ικανότητα επικοινωνίας και απαίτησης απαντήσεων διευκρινήσεων (ως πολίτη της χώρας), εκφράζω την αντίθεσή μου και επικροτώ μια προσπάθεια που επαναφέρει τον έλεγχο λίγο πιο κοντά στον ψηφοφόρο. Θα χαιρόμουν πολύ εαν έβλεπα — επι ίσοις όροις — συνεντεύξεις τόσο από πολιτικούς των 4-5 κοινοβουλευτικών κομμάτων όσο και από άλλων μικρότερων. Θα με χαροποιούσε πάρα πολύ δε εαν έβλεπα τον κόσμο να απαιτεί λίγες κουβέντες παραπάνω από τους πολιτικούς που ψηφίζει αντί να καταναλώνει τα σόου που αυτοί παρουσιάζουν στη τηλεόραση.

Θα ήθελα, με άλλα λόγια, όπως και πολλοί άλλοι και φαντάζομαι κι εσύ, να γίνει λίγο πιο ουσιαστική η εκλογή των κοινοβουλευτικών αντιπροσώπων και κατ’επέκταση της κυβέρνησης. Αλλοίμονο εαν το γεγονός πως ένας πολιτικός έχει σπαταλήσει εκατομμύρια ευρώ τον/την έκανε αυτόματα καταλληλότερο για μια θέση στο κοινοβούλιο (πόσο μάλλον στη κυβέρνηση), ενώ παράλληλα ακριβώς λόγω της ‘έξυπνης’ επικοινωνιακής πολιτικής του/της δεν έχει εκφράσει παρα ελάχιστες αόριστες θέσεις σε εξίσου ελάχιστες ‘καλοστημένες’, ‘επαγγελματικές’ συνεντεύξεις.

Θεωρώ πως το εγχείρημα αυτό — μαζί με μια-δυο ακόμη προσπάθειες — είναι οι μοναδικές περιπτώσεις όπου ο ‘μέσος πολίτης’ έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τις απόψεις του και να λάβει απαντήσεις, δίχως εντελώς άσχετες (με το προκείμενο) παραμέτρους εμπορικής/τηλεοπτικής/επικοινωνιακής πολιτικής να επεισέρχονται και να διαστρεβλώνουν μια θεμελιώδη πλευρά της δημοκρατίας. Δε με ενδιαφέρει το γεγονός πως ήταν ο κ.Τσίπρας και όχι ο κ. Καραμανλής, ο κ. Παπανδρεου, η κ. Παπαρρήγα ή κάποιος άλλος πολιτικός, μικρότερης ή μεγαλύτερης δημοτικότητας. Με ενδιαφέρει πως έγινε, πως κάποιοι τη παρακολούθησαν, πως έδωσε ένα στίγμα για το τι μπορεί να γίνει αν υπάρξει ενδιαφέρον. Με ενδιαφέρει το γεγονός πως ίσως κάποιοι αρχίσουν να συνειδητοποιούν πως μπορούν να καταστήσουν σαφές (ή αν προτιμάς να ‘απαιτήσουν’ ως ψηφοφόροι) πως παρόμοιες, περισσότερο διαφανείς συνεντεύξεις είναι απαραίτητες από πολιτικούς εαν αυτοί θέλουν τη ψήφο τους αλλά και υλοποιήσιμες δίχως το budget των μεγάλων καναλιών της χώρας.

Τώρα, ήταν πετυχημένή η συνέντευξη; Νομίζω πως ναι, λαμβάνωντας πάντα υπ’όψην τη διάσταση, τη σημασία και το μέγεθος της. Είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε τα επόμενα 5-10 χρόνια; Σίγουρα όχι και δε θα μπορούσε να ήταν και φαντάζομαι όλοι αναμένουμε μεγαλύτερες και καλύτερες προσπάθειες. Η συμβολική της αξία — αυτή που θίγω και στο άρθρο μου όμως — είναι τεράστια.

Από εκεί και πέρα, επέτρεψέ μου να σχολιάσω πως τόσο η δική σου όσο και άλλες παρόμοιες κριτικές — που υποπέφτουν στα ίδια (ή παρεμφερή) λογικά σφάλματα — και συσχετίζουν το εγχείρημα με τους ανρθώπους που συμμετείχαν (τον κ. Α.Τσίπρα και τα παιδιά που το οργάνωσαν), αν μη τι άλλο δε προσδίδουν καμία λύση στο (υπαρκτό) πρόβλημα διαλόγου που υφίσταται μεταξύ πολιτικών και πολιτών αλλά επιπλέον αποδεικνύουν τη σαφή έλλειψη πολιτισμού που μας διακατέχει ως λαό — την εξίσωση δηλαδή ενός σαφώς δημοκρατικού εγχειρήματος (μιας ιδέας) με πολιτικές ή κοινωνικές ομάδες εν διαμέσω ενός τραγικού παραδείγματος ad hominem.

Προσπάθησα να είμαι σαφής, ελπίζω να έγινα και κατανοητός.

κοιτα, εξ αντε ειναι ισως ετσι, αλλα το αποτελεσμα δεν ειναι απαραιτητο να ειναι καλυτερο. Αν βαζαμε εναν τιμιο πλην ασχετο μπλογκερ να παρει συνεντευξη στον Χαϊζενμπεργκ και τον ρωταγε για την ερωτικη του ζωη δεν θα ηταν καλυτερο απο μια συνεντευξη στο (εμπορικοτατο) Ταϊμ που θα μιλουσαν περι κβαντικης φυσικης!

“Αφ’ενός θεωρείς συνέπεια μιας υποτιθέμενης φτώχιας την όλη προσπάθεια”

παρεξηγησες. η ολη προσπαθεια ειναι ενδιαφερουσα, απλα δεν ειμαι ετοιμος για διθυραμβους πριν καν δουμε το αποτελεσμα.
Τωρα, το οτι ο αρχηγος ενος κομματος με βλεψεις συμμετοχης στην ελληνικη κυβερνηση, δεν εχει συμβουλους επικοινωνιας, ε ναι, αν ισχυει ειναι μαλλον σημαδι φτωχειας. Τι ειναι δηλαδη, σημαδι μαγκιας? Αν ειχε 1 δις ευρω στα ταμεια ο Συνασπισμος δεν θα ειχαν συμβουλο επικοινωνιας ? Μιλαμε σοβαρα τωρα?

“Εαν υπάρχει φτώχια, αυτή είναι πολιτική όσο και πολιτιστική και εξέχον δείγμα της είναι το ‘πανάκριβο’, ‘επαγγελματικό’ debate-show που σχεδόν όλοι υπομείναμε τον περασμένο Σεπτέμβριο.”

δεν παρακολουθησα οποτε δεν ξερω τι εννοεις ακριβως. Αλλα το οτι οι Ελληνες πολιτικοι αρχιζουν να αποκτουν συμβουλους επικοινωνιας ειναι στην χειροτερη ενα mixed blessing, στην καλυτερη δειγμα ποιοτικης ανοδου. Γιατι αν μεν οι συμβουλες μεινουν στο επιπεδο του μαρκετινγκ, θα εχουμε απλα αποτελεσματικοτερη μεταδοση μηνυματων απο πολιτικους σε πολιτες. Αν ειναι ομως οι συμβουλες και στο επιπεδο της πολιτικης, σε καθε σταδιο (απο την συλληψη μιας ιδεας μεχρι την εφαρμογη της) τοτε ειναι αναμφισβητητα καλο.

Εν τελει τι προτιμας, να εχει ενας υπουργος για συμβουλο ενα παιδακι της ΠΑΣΠ/ΔΑΠ που υποσχεται απλα να κουβαλησει ενα στρατο κομματοσκυλων (υπαρκτο σεναριο) ή να εχει εναν τυπα με διδακτορικο στην φυσικη ή εστω στην επικοινωνια?