Εκτροχιασμοί

Προ κάποιων εβδομάδων ο Νίκος Σμυρναίος έγραψε στο blog του σχετικά με το ζήτημα της παρακολούθησης των συνδέσεων του διαδικτύου στα πλαίσια της προσπάθειας, τόσο κρατικών όσο και ιδιωτικών φορέων για τη μείωση της ανταλλαγής πνευματικών έργων μέσω του διαδικτύου. Σήμερα διάβασα από το blog του Ματθαίου Τσιμιτάκη ένα παρεμφερές άρθρο που παραπέμπει και εμπλουτίζει το πρώτο. Ας σημειωθεί πως ο Ματθαίος αναφέρει και ένα κείμενο γραμμένο από τον Νίκο Δρανδάκη, το οποίο παρ’ότι συναφές έχει σαφώς διαφορετική θέση και περιεχόμενο και το οποίο δε θα σχολιάσω εδώ.

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Όταν διάβασα το άρθρο του Νίκου Σμυρναίου προβληματίστηκα. Η θέση μου σχετικά με την ΑΕΠΙ, τον ΟΠΙ, το copyright και τον επιχειρούμενο δαιμονισμό της μη-κερδοσκοπικής ανταλλαγής μέσων πνευματικής ιδιοκτησίας από τις μεγαλοβιομηχανίες των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης είναι γνωστή σε όσους διαβάζουν τακτικά τα κείμενά μου. Κατα συνέπεια συμφωνώ απόλυτα με και επικροτώ την δημοσιοποίηση της όποιας παράτυπης (πόσο μάλλον παράνομης) ενέργειας από τη πλευρά των εν λόγω οργανισμών και των εκπροσώπων τους σε κάποιο blog ή άλλο δημόσιο μέσο και τη προσπάθεια αποτροπής του στραγγαλισμού των ατομικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο μέσω αδιαφανών, αντικοινωνικών νομοθετικών ή άλλων κανονιστικών πράξεων.

Θεωρώ όμως πως στη προσπάθεια υπερ της ελευθερίας αυτής χρειάζεται εγκράτεια και σαφώς τεκμηριωμένα επιχειρήματα και όχι σκόρπιες κατηγορίες και χαρακτηρισμοί βασισμένοι σε υποθέσεις. Επι του προκειμένου, στο άρθρο του, ο Νίκος Σμυρναίος γράφει:

Οι πάροχοι σύνδεσης ή ISPs, υπό την πίεση των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων (βλέπε ΑΕΠΙ) και του Κράτους (βλέπε ΟΠΙ), τείνουν να εξελιχθούν στους σερίφηδες του ελληνικού διαδικτύου. Αποστολή τους η πάταξη κάθε θεωρούμενης από τους ίδιους παράνομης ανταλλαγής αρχείου μέσα από δίκτυα peer-to-peer, έξω από κάθε νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο.

Τελευταίο κρούσμα […] η αποστολή απειλητικών επιστολών σε χρήστες διαδικτύου που σύμφωνα με του πάροχους αντάλλαξαν αρχεία προστατευόμενα από την πνευματική ιδιοκτησία. Ένα παράδειγμα τέτοιας επιστολής φαίνεται εδώ:

και συνεχίζει παραθέτωντας μια σελίδα σκαναρισμένου γράμματος από κάποιον ISP που ουσιαστικά δηλώνει πως ο ISP ενημερώθηκε για την μη-εξουσιοδοτημένη μεταφορά πνευματικών έργων στην εξής διεύθυνση και παραθέτει μια σύνοψη του νομικό πλαισίου. Ας σημειωθεί πως παρ’ότι το γράμμα προειδοποιεί για πιθανή διακοπή της σύνδεσης, αφ’ενός αυτό το μέρος της επιστολής δε παρατίθεται από τον Νίκο (ή τον Ματθαίο) αλλά επιπλέον δε θα μπορούσε να εκληφθεί ως απειλή για διάφορούς λόγους που θα αναλύσω παρακάτω. [Ολόκληρη η επιστολή μπορεί να βρεθεί σε δύο μέρη ως συννημένα αρχεία σε μήνυμα που βρίσκεται στο τέλος της σελίδας εδώ.]

Το άρθρο του Νίκου συνεχίζει καταδικάζωντας την μέθοδο πάταξης της πειρατείας μέρος της οποίας θεωρεί πως αποτελεί η εν λόγω επιστολή και παραθέτει επίσης κάποια στοιχεία από αντίστοιχη προσπάθεια σχετικών οργανισμών στη Γαλλία (βλ. επιτροπή Olivennes και το νομοσχέδιο Hadopi) και εξηγεί πως τέτοια μέθοδος πάταξης της πειρατείας θα ήταν παράνομη σύμφωνα με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, για διάφορους λόγους μεταξύ των οποίων το γεγονός πως παρακάμπτουν το δικαστήριο ως θεσμικό όργανο της δικαιοσύνης, δίνουν εξουσία σε εταιρίες κλπ.

Κι ενώ δεν υπάρχει ίχνος αμφιβολίας ως προς τη νόμιμότητα (ή μάλλον έλλειψη αυτής) των παραπάνω, δυστυχώς τόσο το άρθρο του Νίκου, όσο και το άρθρο του Ματθαίου στερούνται ιδιαίτερου κύρους ή ακρίβειας. Ο λόγος είναι διότι συγκρίνουν ‘μήλα με αχλάδια’ και διότι προσπαθούν να συσχετίσουν μια προειδοποιητική επιστολή με μια εφιαλτική εικόνα μιας πιθανής πραγματικότητας στο εγγύς μέλλον:

Πρώτον, η επιστολή αυτή καθεαυτή δε μαρτυρά ούτε ‘κατασκοπία’ (βλ. Σερίφηδες κ.ο.κ.) εκ μέρους των ISPs αλλά ούτε αυθαίρετη πρόθεση για διακοπή. Ο Νίκος ισχυρίζεται πως:

Στην περίπτωση των επιστολών στους Έλληνες χρήστες, μια ιδιωτική εταιρεία, ο πάροχος, αναλαμβάνει εργολαβία την παρακολούθηση της χρήσης του διαδικτύου από τους πελάτες της παραβιάζοντας το απόρρητο. Στην συνέχεια, ως αντιπρόσωπος των κάτοχων πνευματικών δικαιωμάτων, απειλεί με κυρώσεις!

όμως αυτό δεν υποστηρίζεται από κανένα τεκμήριο, δήλωση ή απόδειξη. Επιπλέον, η επιστολή σε καμία περίπτωση δε νομιμοποιεί κάποια διακοπή που δεν έχει αποτελέσει μέρος κάποιας νομικής διαδικασίας. Αν μη τι άλλο η επιστολή προειδοποιεί τον χρήστη πως κάποια εταιρία παραγωγής (συγκεκριμένα η Warner) γνωρίζει πως αυτή ή αυτός έχει προβεί σε κάποιες ενέργειες που αυτή θεωρεί μεμπτές και έχει ενημερώσει τον παροχέα του. Ως προς αυτό δε θεωρώ πως η επιστολή αποτελεί απειλή ή κάτι μη αποδεκτό.

Αυτό που όντως συχνά συμβαίνει διεθνώς είναι πως η εκάστοτε εταιρία παραγωγής πολυμέσων προσλαμβάνει τρίτες εταιρίες ή άτομα που παρακολουθούν το διαδίκτυο και εφ’όσον εντοπίσουν κάποιον χρήστη που διακινεί έργα της, επικοινωνούν με τους παροχείς και τους ενημερώνει. Οι ενέργειες αυτών των τρίτων εταιριών είναι πολλές φορές μη αποδεκτές ή/και παράνομες όπως έχει διαφανεί πολλάκις στο εξωτερικό και αυτό θα ήταν μια εύλογη κριτική. Σε καμία περίπτωση όμως δεν υπάρχει απόδειξη πως ο ίδιος ο παροχέας πραγματοποιεί τέτοιον έλεγχο και είμαι βέβαιος πως σε περίπτωση που έκανε κάτι τέτοιο φυσικά θα παρανομούσε.

Νομική Κάλυψη

Ας σημειωθεί πως στις ΗΠΑ οι παροχείς προστατεύονται από τη νομοθεσία και δε δύναται η απόδοση ευθυνών οποιουδήποτε περιεχομενου περνά από το δίκτυο τους σε αυτούς. Στην Ελλάδα, απ’όσο γνωρίζω δεν υπάρχει αντίστοιχη νομοθεσία. Η επιστολή του εν λόγω παροχέα είναι κατα πάσα πιθανότητα αποτέλεσμα κάποιας ειδοποίησης που έφτασε σε αυτόν από τη Warner ή κάποιον εκπρόσωπό της και σκοπό έχει να ενημερώσει τον πελάτη του πως έχει ειδοποιηθεί σχετικά με την ενέργειά του αυτή. Αυτό δεν είναι σπάνιο φαινόμενο σε καμία χώρα της υφηλίου.

Στη δεύτερη σελίδα της επιστολής (που περιέργως δε παρατίθεται ούτε στο αρχικό άρθρο του Νίκου ούτε σε αυτό του Ματθαίου, παρ’όλο που περιέχει το πλέον επίμαχο μέρος του κειμένου), ο ISP επιφυλάσσεται να ζητήσει αποζημίωση ή/και να διακόψει τη σύνδεση, στα πλαίσια κάποιας νομικής διαδικασίας. Αυτό όμως, είναι σαφές πως αποτελεί μια επιφύλαξη αποποίησης ευθυνών από πλευράς του ISP, δηλαδή ουσιαστικά αποστασιοποιείται και δηλώνει πως ίσως ζητήσει αποζημίωση ή/και προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να μην ζημιωθεί σε περίπτωση μήνυσής του από την εταιρία παραγωγής. Αυτό είναι επίσης συνηθισμένο· ανέκαθεν παροχείς υπηρεσιών επιφυλλάσονται σχετικά εφ’όσον υπάρξει απόδειξη παράνομης χρήσης των υπηρεσιών τους. Αυτό δε σημαίνει πως έχει το δικαίωμα διακοπής ούτε πως πρόκεται να διακόψει τη σύνδεση αυθαίρετα και αυτοβούλως.

Ένα θεσμικό ζήτημα

Θεωρώ πως και τα δύο άρθρα αστοχούν, τόσο μέσω της έκφρασης υποθέσεων ως γεγονότων αλλά κυρίως επειδή αποδίδουν την ευθύνη αποκλειστικά στους ISPs, ενώ στη πραγματικότητα το ζήτημα είναι σαφώς θεσμικό και αφορά στη νομοθεσία — τη νομοθεσία τόσο περι πνευματικών έργων (βλ. την ελεύθερη διακίνησή τους αφιλοκερδώς) όσο και περι νομικής προστασίας των παροχέων αλλά και των καταναλωτών. Η νομοθεσία στην Ελλάδα είναι ευθύνη των Βουλευτών και κατ’επέκταση των πολιτών που οφείλουν δρούν ενεργά για την προάσπιση των συμφερόντων τους. Ας γίνει λοιπόν μια σωστή εκστρατεία ενημέρωσης του κόσμου και ας υπάρξουν οι σχετικές πιέσεις σε βουλευτές απ’όσους ενδιαφέρονται ώστε να δημιουργηθούν οι νομικές συνθήκες που θα εγγυώνται την διατήρηση της διαδικτυακής ελευθερίας.

Συγκεκριμένα, μια νομοθετική θωράκιση των παροχέων (βλ. μη-ευθύνη μεταφοράς δεδομένων από το δίκτυό τους) δε θα επέτρεπε σε καμία περίπτωση σε μια εταιρία παραγωγής πολυμέσων να καταφύγει σε απειλές κατα αυτών και θα έλυνε ολοκληρωτικά το ζήτημα της ευθύνης πάνω στο οποίο βασίζονται τόσο οι αρχικές επιστολές προς τον παροχέα όσο και αυτές προς τους καταναλωτές. Κάτι τέτοιο, αυτομάτως, θα μεταμόρφωνε εντελώς το επίπεδο διαλόγου μεταξύ των εταιριών παραγωγής, των ISPs και των καταναλωτών.

Αντίστοιχα — και σίγουρα σημαντικότερα — η νομική προστασία των καταναλωτών δε θα επέτρεπε σε παροχείς να απειλούν με διακοπές της σύνδεσής τους δίχως έναν ιδιαίτερα σοβαρό λόγο, αλλά επιπλέον θα οριοθετούσε σαφώς το ρόλο και τις προϋποθέσεις λειτουργίας ενός παροχέα σύνδεσης στο διαδίκτυο και θα ελαχιστοποιούσε τις περιπτώσεις που ίσως υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων ή/και μη επιθυμητές συνέργειες που ίσως δημιουργούσαν — συστημικά — αθέμιτες (ηθικά, κοινωνικά και οικονομικά) συνθήκες στην αγορά.

Θεωρώ σαφή (και εκφράζω την απόλυτη συμφωνία μου με τα σχετικά άρθρα σε ό,τι αφορά) τόσο την ουδετερότητα των ISP, την προστασία της ιδιωτικότητας και την ανάγκη ρύθμισης της λειτουργίας των παροχέων. Για παράδειγμα, ο Ματθαίος Τσιμιτάκης αναφέρει τη συνεργασία πολλών νεων παροχέων στη χώρα μας με μεγάλες εταιρίες του εξωτερικού για τη παροχή Video On Demand (VOD) στα πλαίσια της λειτουργίας ‘Triple Play’. Παρ’ότι δεν έχω κανένα απολύτως πρόβλημα με το bundling υπηρεσιών από παροχείς εν γένει, προβληματίζομαι κι εγώ σχετικά με τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται σχετικά με την ουδετερότητα τους. Το έργο των παροχέων είναι αντίστοιχο του ταχυδρομείου ή των τηλεπικοινωνιακών φορέων και η προστασία του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών είναι απαράβατη, ανεξαρτήτως εμπορικών συμφωνιών που ίσως αυτοί έχουν με άλλες εταιρίες. Έχω γράψει πολλές φορές τα τελευταία τρία χρόνια σε αυτόν τον ιστότοπο σχετικά με την ανάγκη διαφύλαξης της ουδετερότητας του διαδικτύου και τον προσδιορισμό του ρόλου των ISPs (δείτε εδώ, εδώ και εδώ για παράδειγμα).

Σε κάθε περίπτωση όμως, η προσπάθεια διαφύλαξης των βασικών ελευθεριών μας στο διαδίκτυο οφείλει να χαρακτηρίζεται από τη λογική και τη τεκμηρίωση των επιχειρημάτων. Ενώ δεν αμφιβάλλω ούτε στιγμή πως σε μια μικρή και κακή αγορά όπως η ελληνική πολλοί ISPs ίσως όντως — στο μέλλον — ενεργήσουν όπως περιγράφεται στο άρθρο του Νίκου. Ίσως, πάλι, τα γραφόμενα να ευσταθούν και απλώς να έχει παρατεθεί το αποδεικτικό υλικό ή τις πηγές βάσει των οποίων γράφτηκαν. Μέχρι σήμερα δεν έχω δει κάποιο σχετικό αποδεικτικό στοιχείο ή ένδειξη που να υποστηρίζει στο ελάχιστο τα συμπεράσματα των άρθρων αυτών.

Τέλος, δε νομίζω πως κερδίζει κανείς ο,τιδήποτε μέσω της δαιμονοποίησης των ISPs, ιδιαίτερα όταν αυτή αποτελεί έκφραση αμφίβολων επιχειρημάτων (παρεπιμπτώντος η μεγάλη πλειοψηφία μικρών παροχέων διεθνώς είναι μέχρι στιγμής ο μεγαλύτερος υπέρμαχος της ουδετερότητας αλλά και της προστασίας της ιδιωτικότητας/απορρήτου των τηλεπικοινωνιών). Τόσο ο Νίκος όσο και ο Ματθαίος εγείρουν σημαντικά ερωτήματα που πολλές φορές έχουν απασχολήσει τόσο εμένα στα κείμενά μου όσο και αρκετούς άλλους στην Ελλάδα αλλά και την υπόλοιπη Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Πέραν των καλών προθέσεων τους όμως, πιστεύω πως ο τρόπος με τον οποίο τα εκφράζουν πέραν από αυθαίρετος και ανυπόστατος (ως προς τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγουν) είναι ίσως και επιβλαβής στη προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού και εν τέλει της δημιουργίας ενός δίκαιου, βιώσιμου μοντέλου χρήσης του διαδικτύου στη χώρα μας.

Στο άρθρο έχω επιλέξει τα σημεία των άρθρων με τα οποία διαφωνώ. Δεν αναφέρομαι στο ζήτημα που θίγει ο Νίκος Σμυρναίος σχετικά με τη παραπλανητική διαφήμιση πολλών ISPs, το οποίο θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό αλλά άσχετο με το βασικό θέμα που θίγει το άρθρο του. Σχετικά έχω γράψει στο παρελθόν με αφορμή την παραπλανητική διαφήμιση για Triple Play του Δεκεμβρίου 2006 – Ιανουαριου 2007 από τη Forthnet εδώ. Επίσης δεν αναφέρομαι στις τακτικές της ΑΕΠΙ που θίγει το άρθρο του Νίκου Δρανδάκη, για τις οποίες έχω αναφερθεί, μεταξύ άλλων εδώ

Original image by Flickr/benben. Used and derivative shared under a Creative Commons licence.

Creative Commons License

16 Responses to “Εκτροχιασμοί”

  1. tsimitakis says:

    Aγαπητέ, νομίζω πως με αδικείς λιγάκι στην κριτική σου. Το κειμενο μου δεν είναι κείμενο γνώμης αλλά ρεπορτάζ που καταγράφει τις τελευταίες εξελίξεις γύρω απο το ζήτημα της ρύθμισης των πνευματικών δικαιωμάτων στη χώρα μας Γίνεται σαφής διάκριση των καταγγελιών του Νικου Σ και του Νίκου Δ κάτω απο το γενικό πλαίσιο και αναφέρεται πως η διαπραγμάτευση κρίνεται αυτές τις μέρες στην διαβούλευση του ΟΠΙ, ο οποίος την διενεργεί εκ μέρους του κράτους. Διευκρινίζεται ακόμα πως οι επιστολές της vivodi (η ίδια η εταιρία μου τις ανέφερε) είναι ενημερωτικές προς το παρόν, ενω η τελική στάση τόσο αυτής της εταιρίας, όσο και άλλων θα καθορισθεί απο το νομικό πλαίσιο και τις συμφωνίες. Αυτό που αποκαλύπτει το ρεπορτάζ και έχει σημασία να καταλάβουμε είναι οτι καθώς οι ISP’s εκτός απο παροχείς σύνδεσης μετατρέπονται και σε παροχείς περιεχομένου (αδιευκρίνιστο ακόμα) χάνει την αξία της η παλιά εκείνη συμμαχία με τους χρήστες των υπηρεσιών τους. Το μόνο λάθος στο κείμενο είναι η αναφορά στον νόμο Ολιβιέν, όπου ενω αναφέρεται οτι προωθείται προς ψήφιση μάλλον μπερδεύεται ο αναγνώστης νομίζοτας πως πρόκειται για πρακτική. Νομίζω πως αν ξαναδιαβάσεις το κείμενο θα δείς τη διάκριση ανάμεσα στο ρεπορτάζ μου και το άρθρο του Νίκου απο το οποίο παίρνω αφορμή, αλλά στο οποίο δεν στηρίζομαι. Το ρεπορτάζ στηρίζεται στην έρευνα. Εχω πεί και παλιότερα οτι αφότου έληξε η εποχή των απειλών περί νομοθεικής ρύθμισης για τα βlogs το σημαντικότερο θέμα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι αυτό των δικαιωμάτων. Σκοπεύω να συνεχίσω να το παρακολουθώ δημοσιογραφικά και να ενημερώνω για τις εξελίξεις. Την καλημέρα μου :-)

  2. cosmix says:

    Ματθαίε, γειά χαρά και σ’ευχαριστώ πολύ για την απάντηση.

    Παρ’ότι υπάρχει σαφής διάκριση μεταξύ του άρθρου σου και του κειμένου του Νίκου Σ., θεωρώ πως το δεύτερο αποτελεί κάτι πολυ παραπάνω από μια αφορμή.

    Αυτό που αποκαλύπτει το ρεπορτάζ και έχει σημασία να καταλάβουμε είναι οτι καθώς οι ISP’s εκτός απο παροχείς σύνδεσης μετατρέπονται και σε παροχείς περιεχομένου (αδιευκρίνιστο ακόμα) χάνει την αξία της η παλιά εκείνη συμμαχία με τους χρήστες των υπηρεσιών τους.

    Με συγχωρείς, αλλά αυτό δε το αποκαλύπτει το ρεπορτάζ σου :)

    Είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Μάλιστα, όπως ίσως γνωρίζεις, τη δεκαετία του 1990, η AOL (America On Line) είχε βασίσει μεγάλο μέρος του επιχειρηματικού μοντέλου της στη παροχή περιεχομένου (στα πλαίσια της τεχνολογίας της εποχής) αντί της συνδεσιμότητας στο διαδίκτυο.

    Δεν είμαι πεπεισμένος πως η παροχή περιεχόμενου αυτομάτως καταλύει τη συμμαχία μεταξύ χρηστών και ISPs. Σίγουρα τη καθιστά δυσκολότερη, ελλείψει ρυθμιστικού φορέα και σαφούς θεσμικού πλαισίου, αλλά μπορώ να διακρίνω (όπως γράφω και παραπάνω) αρκετούς τρόπους με τους οποίους οι προτεραιότητες των ISPs θα μπορούσαν να ορισθούν θεσμικά χωρίς να καταλήξουμε σε απόλυτους περιορισμούς ως προς τη θέση και ικανότητά τους για παροχή επιπλέον υπηρεσιών.

    Σκοπεύω να συνεχίσω να το παρακολουθώ δημοσιογραφικά και να ενημερώνω για τις εξελίξεις.

    Δε θα περίμενα κάτι λιγότερο και το έργο σου εκτιμάται σιγουρα από πολλούς.

    Λυπάμαι εαν θεωρείς άδικη τη κριτική μου (εντάξει ίσως ‘λιγάκι άδικη’ σύμφωνα με τα γραφόμενά σου), όμως χαιρόμαι που αποστασιοποιείσαι από το αρχικό άρθρο έστω και καθυστερημένα. Θεωρώ πως είναι σαφές — παρά τα γραφόμενά σου εδώ — πως το άρθρο σου βασίζεται σε τεράστιο βαθμό στα γραφόμενα του Νίκου και επαναλαμβάνει πολλά από τα λάθη του. Διατηρείς την ίδια, εσφαλλμένη, αναφορά του Γαλλικού νομοσχεδίου πάταξης της πειρατείας (που καμία σχέση δεν έχει με τις ειδοποιητήριες επιστολές της Vivodi) αλλά επιπλέον το πράττεις με λάθος τρόπο — όπως επισημαίνει και ο Νίκος στο σχόλιο που σου άφησε αλλά και γράφεις και εσύ παραπάνω.

    Η κριτική μου συμπεριλαμβάνει και εσένα, στον βαθμό που χρησιμοποιείς αναφορές από το άρθρο του Νίκου και επιχειρείς (ίσως άθελά σου) τη συνέχιση του εσφαλλμένου συσχετισμού. Το γεγονός πως το άρθρο σου αποτελεί ρεπορτάζ και όχι γνώμη καθιστά ακόμη πιο αυστηρή τη κριτική μου, καθ’ότι μπορεί πολύ εύκολα να παρερμηνευθεί από τους αναγνώστες για τους λόγους που εξηγώ αναλυτικά πιστεύω παραπάνω.

    Βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερης σημασίας καμπή για το ελληνικό διαδίκτυο και επαφύεται σε όλους μας το εαν θα κάτσουμε ως παρατηρητές ή αν θα δράσουμε. Μπορεί η δ.διαβούλευση του ΟΠΙ να τελείωσε, όμως νόμος δεν υπάρχει και είναι ακόμη νωρίς ώστε να υπάρξουν ουσιαστικές αντιδράσεις από τον κόσμο. Άρθρα σαν το δικό σου και του Νίκου είναι σημαντικά και απαραίτητα και χαίρομαι πολύ που θα παραμείνει στο σκόπευτρο σου, όμως είναι επίσης σημαντικό ο,τιδήποτε γράφεται να διέπεται από νηφάλιο τόνο και λογικά, τεκμηριωμένα επιχειρήματα αλλά και γεγονότα (αντί υποθέσεων). Σε αυτή τη περίπτωση, κάτι τέτοιο δεν ήταν, τουλάχιστον σε εμένα, απολύτως εμφανές.

    Καλημέρα και καλή συνέχεια.

  3. Νίκος says:

    Αγαπητέ Cosmix,
    Χωρίς να μακρηγορήσω θα προσπαθήσω εδώ, σεβόμενος το χώρο σου, να απαντήσω σε κάποια σημεία του πολύ ενδιαφέροντος και εκτενούς άρθρου σου στα οποία διαφωνώ.

    Αρχίζω από αυτό που αποτελεί και την ουσία του πράγματος. Όπως γράφεις
    « Αυτό που όντως συχνά συμβαίνει διεθνώς είναι πως η εκάστοτε εταιρία παραγωγής πολυμέσων προσλαμβάνει τρίτες εταιρίες ή άτομα που παρακολουθούν το διαδίκτυο και εφ’όσον εντοπίσουν κάποιον χρήστη που διακινεί έργα της, επικοινωνούν με τους παροχείς και τους ενημερώνει. Οι ενέργειες αυτών των τρίτων εταιριών είναι πολλές φορές μη αποδεκτές ή/και παράνομες όπως έχει διαφανεί πολλάκις στο εξωτερικό και αυτό θα ήταν μια εύλογη κριτική. Σε καμία περίπτωση όμως δεν υπάρχει απόδειξη πως ο ίδιος ο παροχέας πραγματοποιεί τέτοιον έλεγχο ».

    Κατά τη ταπεινή μου γνώμη δεν έχει καμία απολύτως σημασία εάν ο ίδιος ο πάροχος πραγματοποιεί τον έλεγχο ή όχι του αν καποιος διακινεί προστατευόμενα αρχεία. Όπως γνωρίζεις ο πάροχος είναι ο μόνος που μπορεί να ταυτοποιήσει ένα φυσικό πρόσωπο μέσω μια διεύθυνσης IP. Κατά συνέπεια απο τη στιγμή που μια δήθεν διακίνηση προστατευόμενου αρχείου, άσχετα με τον φορέα που την « ανακάλυψε », επιβαρύνει ένα συγκεκριμένο φυσικό πρόσωπο αυτόματα αυτό σημαίνει ότι ο πάροχος άσκησε έλεγχο στα προσωπικά δεδομένα του χρήστη χωρίς να έχει το δικαίωμα.

    Δεύτερο, γράφεις « (η επιστολή) αποτελεί μια επιφύλαξη αποποίησης ευθυνών από πλευράς του ISP, δηλαδή ουσιαστικά αποστασιοποιείται και δηλώνει πως ίσως ζητήσει αποζημίωση ή/και προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να μην ζημιωθεί σε περίπτωση μήνυσής του από την εταιρία παραγωγής. Αυτό είναι επίσης συνηθισμένο· ανέκαθεν παροχείς υπηρεσιών επιφυλλάσονται σχετικά εφ’όσον υπάρξει απόδειξη παράνομης χρήσης των υπηρεσιών τους. Αυτό δε σημαίνει πως έχει το δικαίωμα διακοπής ούτε πως πρόκεται να διακόψει τη σύνδεση αυθαίρετα και αυτοβούλως ».

    Σύμφωνα με τον συλλογισμό σου η επιστολή δεν αποτελεί απειλή διακοπής σύνδεσης. Κι όμως εκεί αναφέρεται ρητά ότι « οποιαδήποτε παράνομη μετάδοση/διάθεση των προστατευόμενων έργων από πελάτη/συνδρομητή δύναται να επισύρει εις βάρος του σημαντικές αστικές και ποινικές κυρώσεις σύμφωνα με τον Ν. 2121/1993 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΜΕΡΙΚΗ Η ΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ vivodi ». Χωρίς να είμαι νομικός, ειλικρινά δεν ξέρω τι άλλο έπρεπε να γράφει η επιστολή ώστε να ερμηνευθεί ως απειλή διακοπής σύνδεσης. Έτσι τουλάχιστον την εξέλαβαν όλοι όσοι την δέχτηκαν.

    Τρίτο, λές στο άρθρο σου οτι δαιμονοποιώ του ISPs αφήνοντας στο απυρόβλητο τον κατεξοχήν υπέυθυνο για την έλλειψη ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου δηλαδή το κράτος. Στο κείμενο μου όμως είμαι σαφής όταν γράφω ότι « Οι πάροχοι σύνδεσης ή ISPs, υπό την πίεση των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων (βλέπε ΑΕΠΙ) και του Κράτους (βλέπε ΟΠΙ), τείνουν να εξελιχθούν στους σερίφηδες του ελληνικού διαδικτύου ». Στην παρούσα φάση, στην Ελλάδα όπως και στο εξωτερικό έχει αποδειχθεί σε πάμπολλες περιπτώσεις ότι το κράτος δεν λειτουργεί ως υπερασπιστής των ατομικών δικαιωμάτων των πολιτών και του πλουραλισμού αλλά σαν αρωγός της πολιτισμικής βιομηχανίας και των ολιγοπωλίων. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να δώσω παραδείγματα που γνωρίζεις και στα οποία έχεις αναφερθεί στο παρελθόν.

    Από την άλλη λές « παρεπιμπτώντος η μεγάλη πλειοψηφία μικρών παροχέων διεθνώς είναι μέχρι στιγμής ο μεγαλύτερος υπέρμαχος της ουδετερότητας αλλά και της προστασίας της ιδιωτικότητας/απορρήτου των τηλεπικοινωνιών ». Είναι όμως γνωστό της πάσης ότι οι σημαντικότεροι πάροχοι λόγου χάρη στις ΗΠΑ (Verizon, AT&T) είναι οι πρώτοι πολέμιοι της διακτυακής ουδετερότητας για λόγους που αφορούν τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα. Δεν είναι τυχαίο ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η Vivodi παίρνει αυτή την πρωτοβουλία γιατί εμπλέκεται η Warner που αποτελεί συνέταιρο της. Είναι ξεκάθαρο ότι έχουμε να κάνουμε με εταιρείες που ιεραρχούν τα οικονομικά τους συμφέροντα πάνω από τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες των χρηστών και δεν καταλαβαίνω γιατί θα έπρεπε να είμαστε συγκαταβατικοί μαζί τους.

    Τέλος, επί προσωπικού, είμαι ειλικρινά έκπληκτος για το ύφος της κριτικής σου, ειδικά όταν προέρχεται από έναν άνθρωπο με την ποιότητα και τις γνώσεις σου. Σύμφωνα με τα λεγόμενα σου, τα γραφόμενα μου (δεν βάζω μέσα τον Τσιμιτάκη) δεν είναι παρά « δαιμονοποίηση », « σκόρπιες κατηγορίες και χαρακτηρισμοί βασισμένοι σε υποθέσεις », « στερούνται ιδιαίτερου κύρους ή ακρίβειας » , είναι « αυθαίρετα και ανυπόστατα» και τελικά « επιβλαβή στη προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού ». Σαφώς και δεν διεκδικώ το αλάθητο. Πιστεύω όμως ότι η πορεία μου και τα γραφόμενα μου έχουν αποδείξει σε βάθος χρόνου τουλάχιστον την ειλικρινή πρόθεση μου για ανάδειξη των κοινωνικών και πολιτικών διακυβευματων του διαδικτύου μέσα από ενδελεχή και συγκροτημένη κριτική.

    Ελπίζω οι μελλοντικές ανταλλαγές απόψεων που τυχόν θα έχουμε να εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο.

  4. cosmix says:

    Νίκο, πρώτα απ’όλα να σ’ευχαριστήσω για το σχόλιο. Θα σου απαντήσω inline:

    Κατά τη ταπεινή μου γνώμη δεν έχει καμία απολύτως σημασία εάν ο ίδιος ο πάροχος πραγματοποιεί τον έλεγχο ή όχι του αν καποιος διακινεί προστατευόμενα αρχεία. Όπως γνωρίζεις ο πάροχος είναι ο μόνος που μπορεί να ταυτοποιήσει ένα φυσικό πρόσωπο μέσω μια διεύθυνσης IP. Κατά συνέπεια απο τη στιγμή που μια δήθεν διακίνηση προστατευόμενου αρχείου, άσχετα με τον φορέα που την « ανακάλυψε », επιβαρύνει ένα συγκεκριμένο φυσικό πρόσωπο αυτόματα αυτό σημαίνει ότι ο πάροχος άσκησε έλεγχο στα προσωπικά δεδομένα του χρήστη χωρίς να έχει το δικαίωμα.

    Κι’όμως έχει τεράστια σημασία. Είναι διαφορετικό όταν ένας ISP κατασκοπεύει τους πελάτες του, πόσο μάλλον εργολαβικά (όπως γράφεις στο άρθρο σου) από τη περίπτωση που κάποιος τρίτος διαπιστώνει μια παράνομη πράξη και ενημερώνει τον ISP σχετικά με το IP που πραγματοποίησε αυτή τη πράξη.

    Στη τελευταία περίπτωση (που φαινεται πως μας αφορά κι’όλας) ο ISP ενημερώνει τον χρήστη του για το παράνομο της πράξης του (αν και νομικά δε νομίζω πως έχει τέτοια υποχρέωση) αφ’ότου ενημερώθηκε από τρίτο. Επιπλέον δε νομίζω πως ο ISP κοίταξε τα logs πριν στείλει την επιστολή. Απλώς μετέφερε την πληροφορία της ειδοποίησης στον πελάτη. Εν πάσει περιπτώσει, ο συσχετισμός IP-στοιχείων φυσικού προσώπου όπως πραγματοποιείται, δεν δημοσιοποιείται σε τρίτους και κατα συνέπεια δε γίνεται παράβαση του απορρήτου.

    Σύμφωνα με τον συλλογισμό σου η επιστολή δεν αποτελεί απειλή διακοπής σύνδεσης. Κι όμως εκεί αναφέρεται ρητά ότι « οποιαδήποτε παράνομη μετάδοση/διάθεση των προστατευόμενων έργων από πελάτη/συνδρομητή δύναται να επισύρει εις βάρος του σημαντικές αστικές και ποινικές κυρώσεις σύμφωνα με τον Ν. 2121/1993 ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΜΕΡΙΚΗ Η ΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ vivodi ». Χωρίς να είμαι νομικός, ειλικρινά δεν ξέρω τι άλλο έπρεπε να γράφει η επιστολή ώστε να ερμηνευθεί ως απειλή διακοπής σύνδεσης. Έτσι τουλάχιστον την εξέλαβαν όλοι όσοι την δέχτηκαν.

    Όπως γράφω η επιστολή, όπως την εκλαμβάνω εγώ, είναι απλώς ένα μέτρο προστασίας του ISP σε περίπτωση αστικής ή ποινικής δίωξης εναντίον του. Μια αμυντική κίνηση, μια κίνηση εκφοβισμού. Χωρίς καταδικαστική απόφαση αμφιβάλλω εαν κάποιος ISP θα προέβαινε σε διακοπή σύνδεσης, τόσο δεδομένης της δημόσιας κατακραυγής αλλά και των χαμένων εσόδων που αυτή θα συνεπάγετω. Το ότι την εξέλαβαν έτσι διάφοροι παραλήπτες της δεν ενισχύει το επιχείρημα (βλ. argumentum ad populum).

    Τρίτο, λές στο άρθρο σου οτι δαιμονοποιώ του ISPs αφήνοντας στο απυρόβλητο τον κατεξοχήν υπέυθυνο για την έλλειψη ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου δηλαδή το κράτος. Στο κείμενο μου όμως είμαι σαφής όταν γράφω ότι « Οι πάροχοι σύνδεσης ή ISPs, υπό την πίεση των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων (βλέπε ΑΕΠΙ) και του Κράτους (βλέπε ΟΠΙ), τείνουν να εξελιχθούν στους σερίφηδες του ελληνικού διαδικτύου ». Στην παρούσα φάση, στην Ελλάδα όπως και στο εξωτερικό έχει αποδειχθεί σε πάμπολλες περιπτώσεις ότι το κράτος δεν λειτουργεί ως υπερασπιστής των ατομικών δικαιωμάτων των πολιτών και του πλουραλισμού αλλά σαν αρωγός της πολιτισμικής βιομηχανίας και των ολιγοπωλίων. Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να δώσω παραδείγματα που γνωρίζεις και στα οποία έχεις αναφερθεί στο παρελθόν.

    Το πρόβλημά μου με το κείμενο, όπως επαναλαμβάνω, είναι ο ατυχής συσχετισμός (τον οποίο παραθέτεις ξανά εδώ) που θέλει τους ISPs να αποτελούν ‘εργολάβους’, τσιράκια, ή τέλος πάντων ‘μισθοφόρους’ του μεγάλου κεφαλαίου. Κι ενώ — όπως γράφω — πιθανόν να αληθεύει αυτό, δεν παραθέτεις κανένα αποδεικτικό στοιχείο ενώ παράλληλα προχωράς σε κατηγορίες και χαρακτηρισμούς.

    Συμφωνώ με όλα τα υπόλοιπα που γράφεις περι κράτους. Θεωρώ πως το άρθρο σου θα ήταν πολύ καλύτερο εαν είχες δώσει βάρος σε αυτή τη παράμετρο του προβλήματος (βλ. πως να αλλάξουμε το θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο) και όχι στον άτοπο συσχετισμό της ειδοποιητηρίου επιστολής με τον εφιάλτη Olivennes, τις κατηγορίες και χαρακτηρισμούς κλπ.

    Από την άλλη λές « παρεπιμπτώντος η μεγάλη πλειοψηφία μικρών παροχέων διεθνώς είναι μέχρι στιγμής ο μεγαλύτερος υπέρμαχος της ουδετερότητας αλλά και της προστασίας της ιδιωτικότητας/απορρήτου των τηλεπικοινωνιών ». Είναι όμως γνωστό της πάσης ότι οι σημαντικότεροι πάροχοι λόγου χάρη στις ΗΠΑ (Verizon, AT&T) είναι οι πρώτοι πολέμιοι της διακτυακής ουδετερότητας για λόγους που αφορούν τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα.

    Είναι αλήθεια πως τόσο η AT&T όσο και η Verizon αποτελούν πολέμιοι της ουδετερότητας. Όμως είναι επίσης ξεκάθαρο πως γράφω ‘μικρών παροχέων’ και σίγουρα δε συμπεριλαμβάνονται αυτοί οι δύο στους ‘μικρούς’. Εν αντιθέσει με τους ελληνικούς, που ούτε διεθνή backbone δίκτυα έχουν, ούτε ικανότητα κεφαλαιοποίησης υποθαλάσσιων υπερατλαντικών ή άλλων διηπειρικών καλωδίων.

    Είναι ξεκάθαρο ότι έχουμε να κάνουμε με εταιρείες που ιεραρχούν τα οικονομικά τους συμφέροντα πάνω από τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες των χρηστών και δεν καταλαβαίνω γιατί θα έπρεπε να είμαστε συγκαταβατικοί μαζί τους.

    Νίκο, όλες οι εταιρίες, εξ’ορισμού τους, ιεραρχούν τα οικονομικά τους συμφέροντα πάνω από τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες των χρηστών τους, το δημόσιο καλό, κλπ κλπ. Δεν γράφω πουθενά πως πρέπει να είμαστε συγκαταβατικοί με κανέναν. Αυτό που γράφω όμως είναι πως εφ’όσον βρισκόμαστε ως κοινωνία, ως πολιτισμός αντιμέτωποι με ένα ζήτημα μείζωνος σημασίας όπως αυτό, τότε οφείλουμε να παραμένουμε νηφάλιοι και λογικοί στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τα ζητήματα.

    Τέλος, νομίζω πως η κριτική μου ήταν σαφής ως προς τα σημεία που θεώρησα ατυχή και ανυπόστατα. Σε διαβεβαιώ πως τα κείμενά μου είναι πάντα νηφάλια και καλοπροέραιτα και λυπάμαι εαν σε πρόσβαλλε το ύφος του άρθρου (το οποίο σε καμία περίπτωση δεν είναι προσωπική κριτική ή αμφισβήτηση των καλών προθέσεων σου και της ειλικρίνειάς σου). Σκοπός μου ήταν (και παραμένει) η ακριβής και ουσιαστική κριτική άρθρων που θεωρώ σημαντικά και άξια σχολιασμού. Αυτό πολλές φορές ίσως να ενοχλεί, όμως δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Στη προκειμένη πιστεύω πως παρά τις (δεδομένες) καλές προθέσεις σου, το άρθρο σου κάνει ατυχείς συσχετισμούς, παραθέτει υποθέσεις ως γεγονότα και εν τέλει δε στοχεύει στα σημεία που θα βοηθούσαν πραγματικά στην καλύτερη ενημέρωση και δραστηριοποίηση του κόσμου. Αυτό, και μόνον αυτό, θεώρησα πως όφειλα να εκφράσω με το παραπάνω άρθρο.

  5. tsimitakis says:

    @cosmix Tο κείμενο μου είναι ρεπορτάζ βασισμένο σε στοιχεία και όχι άρθρο γνώμης, άρα δεν τίθεται ζήτημα αποστασιοποίησης απο το άρθρο του Νίκου. Εξού και αναπαράγω τα λεγόμενα του μεν, τα ελέγχω δε, παραθέτοντας τις απαντήσεις της εταιρίας και διευκρινίζοντας τι ακριβώς συμβαίνει. Ερευνώντας παρακάτω, μιλάω με ISP’s και προσπαθώ να μάθω αν υπάρχει υπόβαθρο και τι είδους. Οταν λέω, οτι το ρεπορτάζ μου αποκαλύπτει οτι χάνει την αξία της η σχέση ISP’s – χρηστών και μπαίνουμε σε μια εποχή που θα μας απασχολήσει σοβαρά το ζήτημα της ουδετερότητας και του δικαιώματος όλων για ίση πρόσβαση στο διαδίκτυο, στηρίζομαι στις συνομιλίες με στελέχη εταιριών (που εύλογα δεν κατονομάζω – οχι γιατί κάτι θα συμβεί, αλλά απο σεβασμό προς τους ανθρώπους που δέχονται να μιλήσουν ανεπίσημα). Προφανώς εδώ, στον χώρο σου, τον οποίο αισθάνομαι και λίγο πιο οικείο απο τον “επίσημο” χώρο της εφημερίδας, παίρνω θέση όταν λέω “χάνει την αξία της”. Θα έπρεπε ίσως να πώ, χάνει “κάτι απο την αξία της”, μπροστά στον ανταγωνισμό του περιεχομένου των δισκογραφικών και κινηματογραφικών εταιριών και την πιθανότητα δημιουργίας πελατών δυο (η περισσότερων) ταχυτήτων, καθώς και τις πιθανές συνέπειες της στενής συνεργασίας των εταιριών πρόσβασης με τις εταιρίες περιεχομένου. Η πληροφορία είναι ακριβής βέβαια στο ρεπορτάζ και είναι η εξής: “η στάση τους (σ.σ. των εταιριών) θα καθορισθεί τελικά (σ.σ. όπως οι ίδιοι λένε) τόσο από τη νομοθεσία, όσο και από τις συμφωνίες που συνάπτουν με τις εταιρείες διανομής μουσικής και ταινιών που σε κάποιες περιπτώσεις απαιτούν να λαμβάνονται μέτρα εναντίον των χρηστών που παρανομούν”. Και για να μην μένουμε στην κριτική, αλλά να πάμε τη συζήτηση λίγο παρακάτω, εκτίμηση μου είναι πως αφ’ης στιγμής οι εταιρίες περιεχομένου και διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων πιέζουν, τη στιγμή που διεξάγεται διαβούλευση με στόχο την παραγωγή νόμου (αυτό λέει ο ΟΠΙ), ενω ετοιμάζονται διεθνείς συνθήκες για το θέμα (οι G8 θα συμπεριλάβουν στην ACTA ρύθμιση για τα πνευματικά δικαιώματα στο διαδίκτυο – καταγγέλει το EFF) ήδη έχουμε μετατραπεί για τους ISP’s σε παράγοντα με σχετική αξία (είχα σχετικά μια διαφωνία παλιότερα για το θέμα με τον Γιώργο Πάντζαρη, όπου εγώ έλεγα οτι πρόκειται για αναγκαστική συμμαχία στην οποία δεν πρέπει να ποντάρουμε πολλά και ο Γιώργος οτι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τους ISPs – και μάλλον είχε δίκιο. Ελείψει φορέα που θα μπορούσε να μας εκπροσωπήσει σε αυτή τη διαπραγμάτευση και με δεδομένες τις απόψεις του ΟΠΙ (που θαυμάζει τις ιδέες Ολιβιέν), μάλλον θα πρέπει να ετοιμαστούμε για μια ζόρικη περίοδο. Είναι η στιγμή που ξεκαθαρίζουν τους λογαριασμούς τους οι ISP’s με όλους αυτούς που θεωρούν οτι το internet κανιβαλίζει τα προιόντα και τις υπηρεσίες τους. Πηγαίνουμε σε ακριβέστερα οικονομικά μοντέλα και πρέπει να επανεκτιμήσουμε την κατάσταση. Για όλα αυτά βεβαίως (τα οποία δεν αφορούν το ρεπορτάζ) εσύ κι ο Νίκος και πολλοί άλλοι φίλοι με τους οποίους συζητάμε τόσο καιρό – είμαι σίγουρος οτι θα δώσετε πολύ καλύτερο feedback κάτι που περιμένω κι εγώ με πολύ ενδιαφέρον. Και βεβαίως συμφωνώ μαζί σου οτι είναι μια κρίσιμη στιγμή για το ελληνικό internet και καλό θα είναι να συζητήσουμε. Το blog σου είναι απο τα πολύ καλά σημεία νομίζω για κάτι τέτοιο

  6. cosmix says:

    Ματθαίε, αυτά που γράφεις είναι σαφή και γνωστά. Είμαστε ουσιαστικά σύμφωνοι ως προς την ουσία αν και φοβούμαι πως είτε δε κατανόησες το εύρος της κριτικής μου (και τον λόγο που την έκανα) είτε αποφεύγεις να την αποδεχθείς ως έχει. For the record, δεν τίθεται θέμα απροσεξίας ή παρανόησης από πλευράς μου: στα πλαίσια του δικού σου άρθρου, η επιλογή των αποσπασμάτων από το άρθρο του Νίκου νομίζω πως αρκεί για τη κριτική μου και εξηγεί γιατί σε συμπεριέλαβα σε αυτή.

    Όπως και να έχει, γνωρίζεις πως με ενδιαφέρει ιδιαίτερα το θέμα και σκοπός μου δεν ήταν η κριτική των κειμένων αυτή καθεαυτή αλλά η ‘διόρθωση’ κάποιων εντυπώσεων που δημιούργησαν τόσο το δικό σου όσο και το άρθρο του Νίκου και η έναρξη μιας συζήτησης πάνω σε αυτό το θέμα.

    Η θέση των ISP διεθνώς είναι δεδομένη. Είναι στο κάτω κάτω κερδοσκοπικές εταιρίες σε μια αρκετά (εως πολύ, ευτυχώς) ρυθμιζόμενη αγορά. Η σύμπραξη παραγωγών πολυμέσων και παροχέων συνδεσιμότητος στο διαδίκτυο προσωπικά με αφήνει αδιάφορο, στον βαθμό που δεν επηρεάζει τα δικαιώματά μου για ελεύθερη, ουδέτερη και απόρρητη πρόσβαση στο διαδίκτυο, μεταφορά δεδομένων και χρήση υπηρεσιών τρίτων.

    Με άλλα λόγια, δεν με ενδιαφέρει με ποιόν θα υπογράψει η Vivodi, αρκεί εγώ να μπορώ μέσω του δικτύου της να κατεβάζω ταινίες από την Τσιμιτάκης Α.Ε. που ουδεμία σχέση έχει με τη Vivodi, ή τον ίδιο τον Τσιμιτάκη επειδή ειναι φίλος μου, χωρίς η Vivodi να έχει κανέναν λόγο πάνω στη δική μου χρήση του δικτύου. Ούτε με ενδιαφέρει π.χ. η παροχή τηλεφωνικής γραμμής VoIP από τον εκάστοτε πάροχεα — π.χ. προσωπικά χρησιμοποιώ παροχέα VoIP στην Ισπανία επειδή μου παρέχει τη καλύτερη υπηρεσία στις καλύτερες τιμές. Κατα συνέπεια δε θα δεχόμουν σε καμία περίπτωση οποιοδήποτε μέτρο θα μου στερούσε την ελευθερία επιλογής υπηρεσιών, της απομάκρυνσης του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών ή της υποχρέωσης χρήσης υπηρεσιών τύπου Triple Play.

    Αντίθετα, θα ήθελα να δω νομοθεσία που να οριοθετεί σαφώς αυτές τις παραμέτρους της παροχής συνδεσιμότητας στο διαδίκτυο και από εκεί και πέρα να αφήνει την αγορά να κάνει τη δουλειά της.

    Αυτός είναι ο ρόλος των παροχέων. Μου παρέχουν τη σύνδεση. Το τι θα κάνω εγώ με αυτή είναι δικό μου θέμα και το αν θα θέλω ή όχι να χρησιμοποιήσω τις όποιες επιπλέον υπηρεσίες προσφέρουν είναι επίσης δικό μου θέμα.

    Αυτό που οφείλουμε — ως πολίτες — να κάνουμε είναι να οριοθετήσουμε αυτά τα δικαιώματα που ζητάμε να διαφυλαχθούν με τη μορφή νομοθεσίας και έπειτα να τους αφήσουμε να υπογράψουν ό,τι συμβάσεις θέλουν με όποιον θέλουν. Σε αυτή τη περίπτωση εαν οι συμβάσεις με τα μεγάλα στούντιο ή τις δισκογραφικές απαιτούν να παρανομήσουν και αυτοί το δεκτούν, το κρίμα (και το πρόστιμο) στο λαιμό τους.

    Το ότι οι μεγάλες πολυεθνικές, και τα φερέφωνά τους διεθνώς, θα πιέζουν συνεχώς και αδιαλλείπτως είναι δεδομένο και συμβαίνει εδώ και χρόνια. Πολλές χώρες όμως αντιστέκονται. Παράδειγμα αποτελεί η Σουηδία (κοίτα τι συμβαίνει με το The Pirate Bay). Παραδειγμά επίσης, αποτέλεσε για λίγο και η Γαλλία προ κάποιων ετών. Στη χώρα μας η θέσπιση ενός νομοθετικού πλαισίου — θεωρητικά — δεν επαφύεται ούτε στον ΟΠΙ (ο οποίος δεν είναι κρατικός οργανισμός, απλά ρυθμίζεται/ελέγχεται από το κράτος) ούτε στον οποιοδήποτε μεγαλοεπιχειρηματία, αλλά σε εμάς ως πολίτες. Βουλευτές υπάρχουν, τους γνωρίζουμε, ας οργανωθούμε και ας τους πιέσουμε όπως οφείλουμε. Δε βλέπω ούτε στο αρθρο σου, ούτε γενικότερα στον τύπο ή το διαδίκτυο παρουσίαση αυτής της διάστασης. Εφ’όσον έχουμε απορρίψει (εύλογα) τη προσπάθεια του ΟΠΙ, νομίζω καιρός είναι για κάποια εναλλακτική που να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Είμαι σίγουρος πως οι περισσότεροι από τους Βουλευτές όντας αντιμέτωποι με την οργή κάποιων χιλιάδων ψηφοφόρων τους μάλλον θα καταψήφιζαν ένα ελληνικό Olivennes — δυστυχώς στην Ελλάδα δε φαίνεται να λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός παρά το γεγονός πως είναι ο πλέον αποτελεσματικός.

    Επίσης, αναγκαστική συμμαχία μεταξύ ISPs-πολιτών φυσικά δεν υφίσταται, όμως σε χώρες όπου έχει υπάρξει τεχνιτός περιορισμός της ελευθερίας πρόσβασης στο διαδίκτυο και λειτουργεί, έστω μια υποτυπώδης, αγορά υπο μιας αρκούντως καλής ρυθμιστικής αρχής (η ελεύθερη αγορά προφανώς δε λειτουργεί απ’ότι φαίνεται π.χ. στις ΗΠΑ), παρατηρούνται θετικά σημάδια κυρίως από μικρότερους ISPs που απειλούνται από το ‘μεγάλο κεφάλαιο’ και την οριζόντια ολοκλήρωση των υπηρεσιών από πολυεθνικές. Αυτό το αναφέρω και στο άρθρο παραπάνω.

    Θα χαρώ να συνεχίσουμε τη συζήτηση τόσο εδώ, όσο και στο blog σου και αυτό του Νίκου αλλά και όποιου άλλου ενδιαφέρεται. Είμαι πάντα ανοιχτός στα σχόλιά σας.

  7. chaca-khan says:

    Wraia. Etsi opws to vlepw egw loipon, i epomeni kinisi einai i siggrafi enos keimenou gia na sinipografei apo olous mas kai na apostalei stous vouleftes kai se olous tous emplekomenous foreis. isnt it?

  8. cosmix says:

    @chaca-khan: Ναι φυσικά αν και μόνον ένα κέιμενο με υπογραφές δεν νομίζω πως θα το λάβει κανένας υπ’όψην του. Σημαντικότερο (όχι ως εναλλακτική αλλά συμπληρωματικά του κειμένου) είναι μια ουσιαστικότερη κινητοποίηση ενημέρωσης του κόσμου που θα μεταφρασθεί σε τουλάχιστον κάποιες χιλίαδες τηλεφωνήματα σε 10-20 ‘γηραιούς’ (βλ. ισχυρούς) βουλευτές ώστε να τους καταστεί σαφές πως κινδυνεύει αφ’ενός το όνομά τους αφ’ετέρου η καρέκλα τους σε περίπτωση που υποστηρίξουν έναν τέτοιο νόμο.

  9. chaca-khan says:

    nai. profanws afti i diadikasia sinipografis perilamvanei kai to aparaitito distribution

    (mallon o kliros gia to prwto draft peftei se sena xaxaxa, isnt it?)

    polla polla xairetismata

  10. Patelis says:

    Τεσσερεις σκέψεις:

    1) H διαμάχη περί θεσμικής μα και ουσιαστικής θέσης των ΙΣΠιδων αρχίζει στις ΗΠΑ σχεδον πριν το Ιντερνετ και ακόμα δεν έχει τελιώσει. Σε οποιαδήποτε περίπτωση όμως δεν μπορεί να συγκριθεί με την διαμάχη περί ΙΣΠιδων οποιασδήποτε ευρωπαικής χώρας λόγο του συνταρακτικά διαφορετικού θεσμικού πλαισίου ρύθμισης των τηλεπικοινωνίων μα και της ραδιοτηλεώρασης που ισχύει στις ΗΠΑ και δεν ισχύε στην Ευρώπη (θεικό βιβλίο του McChesney περί του νόμου του 36 για τηλεπικ. και θεική και η μετέπιτα αναλησή του).
    Το ένα πλαίσιο είναι καθαρά ελευθεριακό , το άλλο είναι καθαρά πατερναλιστικό

    2) Συμφωνώ απόλυτα ότι το να προσπαθούμε να καταλάβουμε την Ελλαδα μέσα από απλοικές δαιμονοποιίσεις είναι τελείος άρχηστο και το κυριότερο αποδέχεται τους όρους συζήτησης κάποιον στην ΟΠΙ (και αλλού) που σίγουρα δεν εχουν ασχοληθεί με την πολυπλοκότητα των ζητημάτων. Επίσης δίνει το δικαίωμα σε αναλύτες νομικού τύπου δικαιολογιμένα να μας πουνε ότι δεν καταλαβαίνουμε την πολυπλοκότητα των νόμων.

    3) Στην Ελλάδα υπαρχει θεσμικό πλαίσιο. Μπόρει να είναι κακό, μπορεί να έχει αντιφάσεις μα υπαρχει. Υπαρχουν 5 φορείς που εποπτεύουν το Ιντερνετ (ασύλυπτό κέιμενο είναι αυτό που έχει εκδόση η αρχη διασ΄φαλησης ασφάλειας των επικοινωνίων περί ορθής χρήσης του Ιντερνετ) και 1 εκτελεστικος φορες με δικάιωμα να ασκεί εξουσία πανω στους χρήστες. Μην το ξεχνάμε αυτό.

    4) Το πρόβλημα με το Αμερικάνικο μοντέλο το οποιό και φτιάχτικε πριν το μαζικό Ιντερνετετ είναι ότι προσπαθόντας να αποφύγει τον πατερναλισμό και ελευθερόνοντας την χρήση από τους δαίμονες του κεντρικού ελένχου αφήνει τους χρήστες έρμαιους στην εξουσία όλων των άλλων φορέων. Μεχρι τώρα για να λύσει αυτό το πρόβλημα το Ανωτατο δικαστίριο μία φορά έχει απογορεύσει αυτές τις πρακτικές. Εμείς όμως τέτοιο δεν εχουμε.

    5) Η ελληνική αριστερα παρά έιναι συντηριτική ώστε να απελυεθερώσει την πνευματική εργασία από του δάιμονες της ανταλακτικής αξίας, μην λέμε βλακίες ξέρουμε όλοι ότι οταν θα έρθει η ώρα να κάνυμε κατι σοβαρό όλοι οι αριστερισ΄τες θα λακίσουν, και θα μέινουμε να συμφωνούμε με τον Μανο (φρίκη)

    κορινννα

  11. cosmix says:

    @Chaca-Khan: Σίγουρα θα συνεισφέρω. Επίσης σίγουρα δε θα είναι σε greeklish :)

    @Κορίννα: Καλώς την. Θα σταθώ κυρίως στα εξής:

    H διαμάχη περί θεσμικής μα και ουσιαστικής θέσης των ΙΣΠιδων αρχίζει στις ΗΠΑ σχεδον πριν το Ιντερνετ και ακόμα δεν έχει τελιώσει.

    Όταν γράφεις ‘σχεδόν πριν το Ιντερνετ’ τι εννοείς; ISP εξ’ορισμού προϋποθέτει το διαδίκτυο ως όρος κατα συνέπεια δε δύναται θεσμικός προσδιορισμός της θέσης τους πριν την ύπαρξη του διαδικτύου (τουλάχιστον στην εμπορική του μορφή, βλ. 1992-1993). Η βασική νομοθετική πράξη που θωράκισε τους ISPs στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά επίσης διαμόρφωσε το καθεστώς προστασίας πνευματικών έργων στις ΗΠΑ είναι το — εν πολλοίς απαράδεκτο — DMCA του 1998, το οποίο επίσης περιόρισε σε τεράστιο βαθμό τη δικαιοχρησία.

    3) Στην Ελλάδα υπαρχει θεσμικό πλαίσιο. Μπόρει να είναι κακό, μπορεί να έχει αντιφάσεις μα υπαρχει. Υπαρχουν 5 φορείς που εποπτεύουν το Ιντερνετ (ασύλυπτό κέιμενο είναι αυτό που έχει εκδόση η αρχη διασ΄φαλησης ασφάλειας των επικοινωνίων περί ορθής χρήσης του Ιντερνετ) και 1 εκτελεστικος φορες με δικάιωμα να ασκεί εξουσία πανω στους χρήστες. Μην το ξεχνάμε αυτό.

    Κορίννα εδώ έχεις παρανοήσει. Θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία του διαδικτύου φυσικά και υπάρχει — αν και εμβρυακό (κάτι καλό σε μια χώρα όπως η Ελλάδα). Όμως αυτό δεν είναι το αντικείμενο του άρθρου. Το άρθρο καταπιάνεται με το θεσμικό πλαίσιο για τη προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων στο διαδίκτυο που προτείνει ο ΟΠΙ (και το οποίο δεν υφίσταται, πέραν του 2121/93) αλλά και κατ’επέκταση τις συνέπειες που η έλλειψη σαφούς θεσμοθέτησης των υποχρεώσεων των ISPs σε συνδυασμό με της συνεργασία τους με παραγωγούς μουσικής/ταινιών πιθανόν θα έχει στα δικαιώματα και τις ελευθερίες που απολαμβάνουμε σήμερα (βλ. ουδετερότητα, ανοιχτός ιστός κλπ.).

    Ευχαριστώ για το σχόλιο.

  12. Patelis says:

    sto

    Federal-State Joint Board on Universal Service, Computer Inquiry No.2, 12 FCC Rcd 8776, 788-
    90.

    ousiastika i megali computers pou kanoun serving mikroterous apalasonde apo ta common carrier obligaitons tous

    k

  13. cosmix says:

    Κορίννα, αναφερόμαστε σε διαφορετικά πράγματα. Πρώτον μεγάλοι computers δεν υφίστανται όπως ίσως φαντάζεσαι Επιπλέον από το 1997 που βγήκαν οι αποφάσεις που αναφέρεις έχουν υπάρξει δεκάδες αναθεωρήσεις (μπορείς να βρείς τις πιο πρόσφατες στον ιστότοπο του FCC). Μη ξεχνάμε πως το εμπορικό διαδίκτυο έκανε την εμφάνισή του το 1993.

    Στο θέμα μας τώρα. Στην Ελλάδα δε τίθεται θέμα αντίστοιχο του Universal Service, όπως υφίσταται στις ΗΠΑ, όμως επίσης το ζήτημα της χρηματοδότησης και της υποχρέωσης παροχής υπηρεσιών σε όλους, τα οποία θίγει το απόσπασμα που παραθέτεις, αφ’ενός δε μας αφορά στο προκείμενο, αφ’ετέρου δεν αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση (η αγορά τηλεπικοινωνιών στις ΗΠΑ είναι ίσως το μελανότερο σημείο της χώρας — στο βαθμό που συζητείται η θέσπιση εθνικής στρατηγικής ευρυζωνικότητος ώστε να μην μείνει ακόμη πιο πίσω από την Ευρώπη και την Ασία).

    Οι σχετικόι νόμοι που μας αφορούν, όπως έγραψα παραπάνω, είναι ο DMCA του 1998 και πιο συγκεκριμένα ο δεύτερος ‘τίτλος’ (Title II) OCILLA (Online Copyright Infringement Liability Limitation Act) σε ό,τι αφορά την αποποίηση (ή ορθότερα περιορισμό) ευθυνών και ο πρώτος ‘τίτλος’ (WIPO Treaty Implementation) που αφορά στον περιορισμό της δικαιοχρησίας. Το πλήρες κείμενο του νόμου μπορείς να το βρείς εύκολα με μια αναζήτηση στην αγαπημένη σου μηχανή.

  14. tsimitakis says:

    Λοιπόν καλά, προφανώς θα διαφωνήσουμε ως προς το αν ήταν σωστη η αναφορά στις αντιδράσεις του Νίκου ή οχι. Σε ένα δημοσιογραφικό ρεπορτάζ δικαιούται κανείς να αναφέρει τις αντιδράσεις ακόμα και αν ειναι εσφαλμένες, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι τις υιοθετεί κιόλας (γι’αυτό άλλωστε γίνεται ρεπορτάζ). Ο Νίκος κατηγορεί τις εταιρίες οτι τείνουν να εξελιχθούν σε σερίφηδες του internet κι εγώ ελέγχω αν ισχύουν οι κατηγορίες ή οχι. Η επίσήμανση του πάλι οτι διαφημίζουν μεν το γρήγορο downloading, αλλά απο την άλλη στέλνουν νομικές επιστολές ειναι εύστοχη ως προς το οτι σκιαγραφεί την αντιφατική εικόνα που αρχίζει να δημιουργείται, όποιο περιεχόμενο κι αν της δώσεις (είτε οτι είναι απλώς ενημερωτικές, είτε οτι σηματοδοτούν μια αλλαγή). Αν θές να δώσεις ένα ρεζουμέ της αντίδρασης του που -χάρη στην είδηση που φέρνει στην επιφάνεια- αποτελεί την αφορμή για ένα ρεπορτάζ για τη φάση στην οποία βρίσκεται η διαμάχη σε διάφορα μέτωπα αυτή τη στιγμή, αυτές είναι οι ατάκες που διαλέγεις. Αλλά τέλοσπάντων ας διαφωνούμε σε αυτό, δεν με πειράζει. Ο ΟΠΙ κατά δήλωση της προέδρου του που βρίσκεται σε ηχητικό που παραθέτω στο blog mου, έχει την εξουσιοδότηση να εισηγηθεί νόμο στο ΥΠΠΟ. Οι επιστολές προς βουλευτές είναι μια ενδιαφέρουσα ιδέα μεν, αλλά πρέπει να λάβεις υπόψη σου οτι εδώ δεν είναι Αμερική και ελλοχεύει ένας κίνδυνος σε μια τέτοια κινητοποίηση. Οι βουλευτές μας είναι κομματικά πειθαρχημένοι, πράγμα που σημαίνει οτι αν πάς στον Χ βουλευτή του Ψ κόμματος, μπορεί να κλείσεις την πόρτα στους υπόλοιπους που μπορεί να ενδιαφέρονται. Το lobbying εν προκειμένω πρέπει να είναι ταυτόχρονα προς διαφορετικούς βουλευτές, διαφορετικών κομμάτων. Επιπλέον απουσιάζουν απο τη συζήτηση οι άμεσα ενδιαφερόμενοι – δηλαδή οι καλλιτέχνες, κάτι που είναι πρόβλημα. Σου προτείνω να κλείσεις αυτό το post εδώ και να επανέλθεις με ένα νέο με κάπως πιο συμπαγείς προτάσεις για το τι πρέπει να κάνουμε απο εδώ και μπρός. Θα λειτουργήσει καλύτερα πιστεύω αφού θα αφήνει πίσω του την “αρνητικού επικοινωνιακά χαρακτήρα” της διαφωνίας ημών και θα προχωράει με θετικό τρόπο σε διατύπωση προτάσεων, κάτι που νομίζω οτι θα συναντήσει περισσότερους απο όσους συνάντησε η κριτική σου.

  15. cosmix says:

    Ματθαίε, όπως έγραψα παραπάνω — νομίζω είναι σαφές — η ένστασή μου αφορά στον τρόπο και τον βαθμό που ατεκμηρίωτες υποθέσεις εμφανίζονται ως γεγονότα και κατ’επέκταση χαρακτηρισμοί απέναντι σε εταιρίες ή πρόσωπα και προφανώς όχι σε ολόκληρο το κείμενο του Νίκου ή το δικό σου: Οι ενημερωτικές επιστολές δεν είναι απειλές, ούτε ‘μέθοδος πάταξης της πειρατείας’, ούτε εισαγωγή του Olivennes στην Ελλάδα, ούτε δείγμα πως οι ISPs ‘εργολαβικά’ κατασκοπεύουν τις επικοινωνίες μας. Αυτό είναι το λάθος, το επισημαίνω και στον βαθμό που χρησιμοποιείς απόσπασμα του κειμένου στο άρθρο σου και αφήνεις εντυπώσεις ως προς αυτό η κριτική μου κατευθύνεται (σε κάποιο βαθμό όπως γράφω και στο άρθρο) και προς σε εσένα.

    Το ρεπορτάζ σου και το κάθε ρεπορτάζ κρίνεται *και* με βάση την αξιοπιστία των πηγών του. Αν εγώ αποφασίσω και δηλώσω πως μεθαύριο στις δέκα το βράδυ θα γίνει σεισμός 10 ρίχτερ επειδή είδα ένα σύννεφο σε σχήμα εκκρεμούς και εσύ το χρησιμοποιήσεις αυτό ως πηγή για το ρεπορτάζ σου περι σεισμών, τότε μάλλον θα φταίς όταν η επιστημονική κοινότητα (και όχι μόνον) θα σε κατακρίνει για το κακό ρεπορτάζ που θα έκανες (υπερβάλλω επιτηδευμένα προφανώς).

    Σε ό,τι αφορά τις διαφημίσεις και την υποκρισία των παροχέων προφανώς είμαι σύμφωνος με τον Νίκο και εσένα και την κ. Μήτρου κλπ. Δε τίθεται τέτοιο θέμα, τα έχω γράψει εξάλλου πολλάκις στο cosmix.org.

    Ο ΟΠΙ κατά δήλωση της προέδρου του που βρίσκεται σε ηχητικό που παραθέτω στο blog mου, έχει την εξουσιοδότηση να εισηγηθεί νόμο στο ΥΠΠΟ.

    Να εισηγηθεί ναι. Να ψηφίσει όχι.

    Οι επιστολές προς βουλευτές είναι μια ενδιαφέρουσα ιδέα μεν, αλλά πρέπει να λάβεις υπόψη σου οτι εδώ δεν είναι Αμερική και ελλοχεύει ένας κίνδυνος σε μια τέτοια κινητοποίηση. Οι βουλευτές μας είναι κομματικά πειθαρχημένοι, πράγμα που σημαίνει οτι αν πάς στον Χ βουλευτή του Ψ κόμματος, μπορεί να κλείσεις την πόρτα στους υπόλοιπους που μπορεί να ενδιαφέρονται. Το lobbying εν προκειμένω πρέπει να είναι ταυτόχρονα προς διαφορετικούς βουλευτές, διαφορετικών κομμάτων.

    Συμφωνώ απόλυτα, υπάρχουν πολλές παράμετροι (και αναφέρεις νομιζω τις σημαντικότερες) που οφείλουν να συμπεριληφθούν στην όποια προσπάθεια. Μου κάνει εντύπωση όμως πως, μέχρι σήμερα, αυτό το — ιδιαίτερα σημαντικό μέσο πίεσης για τους πολίτες — παραμένει στο ντουλάπι ενώ είμαι βέβαιος πως έχει πολύ μεγαλύτερη αξία και δύναμη από τον πατροπαράδοτο τρόπο διαμαρτυρίας (πορείες, καταλήψεις, μπάχαλο, παράθυρα, κλπ).

    Επιπλέον απουσιάζουν απο τη συζήτηση οι άμεσα ενδιαφερόμενοι – δηλαδή οι καλλιτέχνες, κάτι που είναι πρόβλημα.

    Σου προτείνω να κλείσεις αυτό το post εδώ και να επανέλθεις με ένα νέο με κάπως πιο συμπαγείς προτάσεις για το τι πρέπει να κάνουμε απο εδώ και μπρός. Θα λειτουργήσει καλύτερα πιστεύω αφού θα αφήνει πίσω του την “αρνητικού επικοινωνιακά χαρακτήρα” της διαφωνίας ημών και θα προχωράει με θετικό τρόπο σε διατύπωση προτάσεων, κάτι που νομίζω οτι θα συναντήσει περισσότερους απο όσους συνάντησε η κριτική σου.

    Δεν δέχομαι τον χαρακτηρισμό ‘αρνητικού επικοινωνιακά χαρακτήρα’ ούτε θεωρώ πως μπορώ να ‘κλείσω’ ένα πόστ επειδή σχολιάζει επικριτικά κάποιο άλλο. Οι διαφωνίες υπάρχουν πάντα και οφείλουμε να τις επιλύουμε μέσω του διαλόγου — αυτός είναι και ο σκοπός μου και χαίρομαι που φτάσαμε ως εδώ. Θαρρώ πως μόνον έτσι θα φτάσουμε στο σημείο να έχουμε μια καθαρή και ουσιαστική εικόνα της θέσης μας αλλά και των μελλοντικών κινήσεων μας.

    Προφανώς θεωρώ απόλυτα σημαντικό η όποια κριτική, κινητοποίηση κλπ. που θα συμπεριλαμβάνει Βουλευτές, ISP, ΟΠΙ, ΑΕΠΙ κλπ. οργανισμούς και άτομα να παραμείνει αυστηρά εντός των ορίων της πραγματικότητας των γεγονότων και της λογικής και να μην υπάρχουν ούτε υπόνοιες, ούτε αβάσιμες κατηγορίες προς οποιονδήποτε δίχως αποδεικτικά στοιχεία. Με γνώμονα το παραπάνω, θεωρώ πως η κριτική μου μόνον αρνητικού χαρακτήρα δεν ήταν. Αν μη τι άλλο προσπάθησα να προστατεύσω την ακεραιότητα ενός — για εμένα — σημαντικού θέματος με τρόπο σαφώς τεκμηριωμένο και νηφάλιο.

    Από εκεί και πέρα πιστεύω πως μέχρις ότου φτάσουμε στο σημείο να μιλούμε για ‘συμπαγείς προτάσεις’ θα πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη συλλογική κατανόηση και επικοινωνία των απόψεων μας και μια κοινή βάση — δε θα είχε κανένα νόημα η σύνταξη ενός κειμένου σε κάθε άλλη περίπτωση. Τα βασικά ζητήματα έχουν αναφερθεί (κι εδώ αλλά και αλλού) πολλές φορές εδώ και καιρό. Κάποια στιγμή ίσως τα συγκεντρώσω στη μορφή που αναφέρεις. Μέχρι τότε όμως, προτείνω τη δημιουργία ενός δικτυακού ‘χώρου’ όπου θα μπορούμε να συζητήσουμε και να καταλήξουμε συλλογικά σε κάποιο κείμενο.

{Ping,Track}backs

Have your say.

Write in the language of the post. Comments are meant to encourage on-topic discussion. For general comments, observations, complaints (e.g. about the site), you can use the form found in the Contact page. Make sure you've read the Terms of Use before commenting.

Comments Feed for this post Comments Feed for this entry.

Linode. Affordable, Fast, SSD VPS