‘Διαφημίσεις’ δημοσίου ενδιαφέροντος
Μετά από μια σύντομη συζήτηση με ένα φίλο, θεώρησα ενδιαφέρον το να γράψω σχετικά με τις διαφημίσεις δημοσίου ενδιαφέροντος, κοινές στο Ην. Βασίλειο και άλλες χώρες αλλά ανύπαρκτες στην Ελλάδα.
Στην Αγγλία, ένας από τους τρόπους με τους οποίους η κυβέρνηση και οι δήμοι προσπαθούν να μειώσουν τα ατυχήματα, τους θανάτους από βλαβερές συνήθειες όπως π.χ. το κάπνισμα, διάφορα εγκλήματα κλπ. είναι μέσω της παραγωγής διαφημίσεων, που σκοπό έχουν να επιστήσουν τη προσοχή των ακροατών αιφνιδιάζωντάς τους καθώς βλέπουν τηλεόραση ή στον κινηματογράφο.
Ας πάρουμε για παράδειγμα το κάπνισμα στη χώρα μας. Λίγοι γνωρίζουν για την επικινδυνότητα του στα παιδιά (παθητικοί καπνιστές) και ακόμα λιγότεροι για τους θανάτους από το κάπνισμα ετησίως καθώς και το κόστος στην κοινωνία και την οικονομία. Στη Βρετανία, στις αρχές του 2004 ξεκίνησε μια εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τη ζημιά που κάνει το κάπνισμα, τόσο στον ίδιο τον καπνιστή όσο και στους γύρω του. Οι διαφημίσεις ήταν αρκετά ωμές, και περιείχαν εικόνες από σάπια ανθρώπινα όργανα, άρρωστους καπνιστές με ακραίες παθήσεις και αλλοιωμένη εμφάνιση. Παρ’όλο που υπήρχαν αρκετές αντιδράσεις σχετικά με τη καταλληλότητα τους, δεν είμαι σίγουρος πως οι διαφημίσεις αυτές δεν ήταν χρήσιμες.
Πέραν της υποχρέωσης του κάθε κράτους να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή, θεωρώ πως οι διαφημίσεις αυτές έιναι ιδιαίτερα χρήσιμες καθώς ενημερώνουν το ευρύ κοινό για τους κινδύνους που αδημονούν. Σε πολλές περιπτώσεις οι διαφημίσεις είναι το μοναδικό νόμιμο και αποτελεσματικό ερέθισμα ώστε κάποιος να αναθεωρήσει τον τρόπο ζωής του ή να προσπαθήσει να μάθει περισσότερα για βλαβερές συνήθειες του όπως π.χ. η υπερβολική ταχύτητα στην οδήγηση ή ο συνδυασμός οδήγησης και ποτού. Η χρήση τρομακτικών εικόνων πολλές φορές ενοχλεί αλλά ίσως είναι απαραίτητη. Εν τέλει υπάρχει και το οικονομικό ζήτημα: παρά το μεγάλο κόστος τους (π.χ. 3-4 εκατομμύρια στερλίνες) οι διαφημίσεις κοστίζουν πολύ λιγότερο από το άμεσο οικονομικό καθώς και το έμμεσο κοινωνικό και οικονομικό κόστος των προβλημάτων αυτών.
Είναι γεγονός πως, τουλάχιστον το Ην.Βασίλειο οι διαφημίσεις αυτές είναι πολύ καλοφτιαγμένες, χρησιμοποιούν τη θλίψη, τη χαρά, τον αιφνιδιασμό και κάποιες φορές τον τρόμο, με ιδιαίτερως περίτεχνο τρόπο και συχνά καταφέρνουν να περάσουν με έντονο αλλά όχι υποτιμητικό τρόπο το μήνυμά τους.
Παραθέτω μερικές από τις Βρετανικές διαφημίσεις σχετικά με την οδική ασφάλεια:
ΠΡΟΣΟΧΗ: οι διαφημίσεις με [!] περιέχουν εικόνες που ίσως να ενοχλήσουν κάποιους ακροατές.
Οδήγηση και ποτό [!]
Αφού στην Ελλάδα αν πας να πεις κάτι για την εκστρατεία κατά του καπνίσματος και για το πόσο κακό κάνει το κάπνισμα, οι καπνιστές αμέσως νοιώθουν ότι τους θίγουμε τα δικαιώματα στην επιλογή του τρόπου ζωής και ότι τους φερόμαστε σαν “πρεζόνια”! Ε… Τι περιμένεις μετά; Όταν πάψουν να σκέφτονται έτσι και σκεφτούν και το κακό που κάνουνε γύρω τους και τις ηλίθιες συνήθειες που περνάνε στα παιδιά τους, κάτι γίνεται. Προς το παρόν ακόμη μάχονται να αποδείξουν ότι το κάπνισμα δεν σχετίζεται με τον καρκίνο… Ναι! Και εγώ είμαι μπαλαρίνα!
Δυστυχώς, έχεις απόλυτο δίκιο. Ο ‘πολιτισμός’ που τόσο θέλουμε να πιστεύουμε πως έχουμε ως έθνος είναι στην πραγματικότητα ένα ανέκδοτο. Και ίσως η έλλειψη τέτοιων προσπαθειών δείχνει το πόσο πίσω, και κοινωνικά αλλά και θεσμικά αν θέλεις, βρίσκεται η χώρα μας.
Προσωπικά ελάχιστα με ενδιαφέρει αν κάποιος καπνίζει μανιωδώς ή όχι, από την στιγμή που δεν είμαι υποχρεωμένος να αναπνέω τον καπνό του. Επίσης ποσώς με ενδιαφέρει αν κάποιος είναι τόσο ηλίθιος ώστε να γίνει σκνίπα από το ποτό και οδηγεί με 200χλμ/ω, εφ’όσον το κάνει σε ιδιωτικό του δρόμο ή πίστα όπου αν και όταν έχει ατύχημα, ο μόνος που θα τραυματισθεί είναι ο ίδιος.
Ο καπνιστής ή ο μεθυσμένος οδηγός δε μπορεί να επικαλεσθεί ελευθερία όταν η ίδια η πράξη του περιορίζει την ελευθερία του συνανθρώπου του να αναπνέει καθαρό αέρα ή το δικαίωμα του στη ζωή, αντίστοιχα.
Το ενδιαφέρον μου, ως ιδιώτης, περιορίζεται στην συμβουλή, έκφραση της θλίψης μου, και προσπάθεια διαπαιδαγώγησης των μικροτέρων. Δηλαδή περιορίζεται σε καθαρά ανθρωπιστικούς λόγους που έχουν να κάνουν με την ευρύτερη επίδραση αυτών των ενεργειών στην κοινωνία. Το κράτος, όμως, οφείλει να προστατεύσει την ανθρώπινη αξία. Αυτές οι διαφημίσεις έιναι ένας από τους ιδιαίτερα πολιτισμένους τρόπους ενημέρωσης του κόσμου και ίσως οι ίδιες είναι ένα δείγμα πολιτισμού. Προς το παρόν ο δικός μας ‘πολιτισμός’ περιορίζεται στους δημόσιους χώρους/υπηρεσίες όπου συνυπάρχουν πινακίδες που απαγορεύουν το κάπνισμα και τσαμπουκάδες υπάλληλοι/συμπολίτες φουγάρα και σε μάγκες οδηγούς που προσπερνούν από δεξιά κλπ.
ενα εχω να πω σχετικα με ολα αυτα…. μολις εκλεισα τα 18 (που σημαινει μηδαμινεσ εμπειριες) ειμαι τελειως στον κοσμο μου….. κ το μονο που βλεπω ειναι οτι καθε φορα που βγαινω εξω γυριζω σπιτι μου σαν να καπνιζω η ιδια κ το μονο που ακουω ειναι για δυστυχηματα με παιδια της ηλικιας μου…..
ΓΟΝΕΙΣ: λιγη προσοχη στα παιδια σας……