Οδεύοντας προς την αθανασία.

Πριν από μερικά χρόνια, διάβασα ένα άρθρο στο BBC γραμμένο από τον Aubrey de Grey, ερευνητή στο Cambridge, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ ισχυριζόταν πως “πιστεύει πως το πρώτο άτομο που θα ζήσει μέχρι τα 1000 ίσως να είναι ήδη 60 σήμερα”. Οι δηλώσεις του τότε προκάλεσαν αντιδράσεις σε μεγάλο μέρος της επιστημονικής κοινότητας τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις Η.Π.Α., όχι μόνον λόγω της ακρότητος της, αλλά και επειδή το όριο της χιλιετίας δεν ήταν βιολογικό αλλά στατιστικό, βάσει της πιθανότητας μη-βιολογικού θανάτου (π.χ. από ατύχημα). Αμεσότερα αμφισβητήσιμο το χρονικό διάστημα 10 ετών (στην χειρότερη 15), μέχρις ότου η επιστήμη/τεχνολογία θα έχει φτάσει στο σημείο να εφαρμοσθεί, ασφαλώς και οικονομικά, σε ανθρώπους επιμηκύνοντας σημαντικά τη ζωή τους. Και αυτά χωρίς να λάβουμε υπ’όψην τα οφέλη που θα αποκομίσουμε καταφέρνωντας να θεραπεύσουμε πληθώρα ανίατων, σήμερα, ασθενιών.

Εκείνη την εποχή, σε μια καθημερινή συζήτηση στο Senior Common Room του Imperial με φίλους, φοιτητές/ερευνητές/καθηγητές βιο{τεχνολογίας,λογίας,πληφορορικής}, γρήγορα απέκτησα την εντύπωση πως λίγης εκτίμησης έχαιραν εν γένει οι δηλώσεις του de Grey από τη πλειοψηφία των συμμετέχοντων, σίγουρα πολύ πιο ενημερωμένων στο θέμα από εμένα. Κι όμως, πέραν της ακρότητος του επιχειρήματος, της αμφισβητίσημης γενικότερης επιστημονικής αξίας, της εκκεντρικότητος (ή αν προτιμάτε το αξιοπερίεργο) του συγκεκριμένου ερευνητή, η ακαδημαϊκή θέση του, το αδιαμφισβήτητο κύρος του οργανισμού στον οποίο εργάζεται (το Cambridge πέραν της δικής του αναμφισβήτητης ακαδημαϊκής αξίας, συνεργάζεται αρκετά στενά και με το Wellcome Trust Sanger Institute [στο Wikipedia], ένα από τα σημαντικότερα κέντρα γονιδιακής έρευνας στον κόσμο) σίγουρα δυσκολεύουν την άμεση απόρριψη των επιχειρημάτων του. Πόσες φορές άλλωστε στην ιστορία το επιστημονικό κεκτημένο έχει υποστηριχθεί με πάθος από μεγάλο μέρος της επιστημονικής κοινότητος μέχρις ότου κάποιος/κάποιοι προκαλέσουν μια σημαντική αλλαγή σε αυτό;

Aυτό το Σαββατοκύριακο ακούγωντας μια βραδυνή εκπομπή του BBC World Service, το Science in Action, άκουσα για την ανακάλυψη ερευνητών από το Εδιμβούργο μιας νέας ιδιότητας της προτεΐνης nanog που πρακτικά επιτρέπει την ‘επισκευή’ κυττάρων μέσω της ενίσχυση της δυνατότητας των κυττάρων να επανέλθουν σε μορφή εμβρυακών stem cells και να επαναπρογραμματισθούν/εξελιχθούν σε οποιοδήποτε κύτταρο χρειάζεται.

Αν και ακόμη πολύ μακριά από την υπόσχεση αιώνιας νεότητας, η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαιτέρως σημαντική καθώς παρακάμπτει τα ηθικονομικά προβλήματα ‘εκμετάλλευσης’ ανθρώπινων εμβρύων (μέχρι σήμερα η μοναδική πηγή stem cells) για έρευνα: μέσω της επαναφοράς κυττάρων ενηλίκων σε μορφή stem cells επιτρέπει τον επαναπρογραμματισμό και ιδανικά τη θεράπευση ασθενιών ή ‘πάγωμα’ (καθυστέρηση) της γήρανσης, χωρίς να εμπλέκονται έμβρυα ανθρώπων ή ζώων, σε κανένα στάδιο της έρευνας.

Πέραν όμως της επιστημονικής/ακαδημαϊκής κοινότητας — η όποια δικαιολογημένα ίσως δυσκολεύεται να δεχθεί έστω και ως πιθανότητα την εκτίμηση του de Gray — πόσο έτοιμη είναι η κοινωνία της Δύσης για μια τέτοια εξέλιξη; Κάτι τέτοιο θα άλλαζε άρδην τη καθημερινότητα όσων ανθρώπων είχαν αυτή τη δυνατότητα: από κοινωνικά ζητήματα ιατρικής περίθαλψης, παραγωγικότητος, στρατιωτικής ισχύος μέχρι την νεα ατομική πραγματικότητα: αιώνια νεότητα, αναπαραγωγή, τρόπος ζωής/εξέλιξης κ.ο.κ. Οι αλλαγές αυτές θα είχαν επιπτώσεις σε όλες τις πτυχές του πολιτισμού μας όπως τον γνωρίζουμε.

Φυσικά, και να υπήρχε αυτή η τεχνολογία μέσα στις επόμενες δεκαετίας, είμαι βέβαιος πως η διάθεση της στο ευρύ κοινό, έστω και στις πιο ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη, θα ήταν σίγουρα αυστηρά ελεγχόμενη, με μικρή διάδοση και αναμφισβήτητα ακριβή. Κι’όμως, η πιθανότητα είναι αρκετή ως κίνητρο/έναυσμα κοινωνικής, φιλοσοφικής και επιστημονικής αναζήτησης — η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος επιταχύνει συνεχώς. Αν κάτι τέτοιο συμβέι ο πλανήτης μας θα αλλάξει δραστικά. Το αν (και πώς) θα είναι, εν τέλει, προς όφελος της ανθρωπότητος εν γένει είναι, προς στιγμήν, αβέβαιο, ελλείψει μιας κατανόησης και προσαρμογής της κοινωνικής και πολιτισμικής δομής στη νέα αυτή πραγματικότητα.

Creative Commons License

6 Responses to “Οδεύοντας προς την αθανασία.”

  1. toixorixos says:

    My share to the topic.

    Wiki about stem cell research:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Stem_cell_research

    Southpark comments on stem cell research:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Kenny_Dies
    http://en.wikipedia.org/wiki/Krazy_Kripples

  2. cosmix says:

    Τοιχόριχε, ευχαριστώ για το σχόλιο όμως δε καταλαβαίνω προς τι οι σύνδεσμοι.

    Δεν εκφράζεις την άποψη σου σχετικά με τους ισχυρισμούς του de Grey ή με την πρόσφατη ανακάλυψη.

    Επίσης, δυστυχώς δε συλλαμβάνω σχέση μεταξύ των επεισοδίων του Southpark από το 2001 και 2003, είτε με τον de Grey είτε με την πρόσφατη ανακάλυψη από το Εδιμβούργο, η οποία — εξ’ορισμού — καταρρίπτει το βασικό επιχείρημα κατά της έρευνας με stem cells με τo οποίo καταπιάνονται τα επεισόδια αυτά, δηλαδή τη χρήση (και καταστροφή) ανθρώπινων εμβρύων, καθώς αφαιρεί εντελώς τη προϋπόθεση χρήσης εμβρύων.

  3. Azrai says:

    Δεν μπορούσα να διαβάσω το λινκ από το nature. Θέλει συνδρομή. Ενδιαφέροντα τα όσα λες πάντως. Τώρα νυστάζω για να το ψάξω ή να το σκεφτώ παραπάνω, αλλά θύμησε το μου αν θες. ;)

  4. toixorixos says:

    Δεν είμαι ειδικός, αλλά φαντάζομαι ότι για τον ιατρικό κόσμο αποτελεί ένα τεράστιο βήμα προς την αντιμετώπιση αθενειών. Η θέση μου όμως είναι κατά της τεχνολογίας όταν αυτή χρησιμοποιείται για να εξυπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα των προυχόντων και ουχί της πλειοψηφίας.

  5. cosmix says:

    @toixorixos: Δε καταλαβαίνω όμως πάλι σε τι αναφέρεσαι. Το ότι είσαι υπερ της ελεύθερης πρόσβασης στη τεχνολογία είναι κατανοητό, σεβαστό και παρεμφερές με τη δική μου ιδεολογία/άποψη. Η πεποίθηση όμως πως η τεχνολογία αυτή καθεαυτή δε θα έπρεπε να υπάρχει για να αποφευχθεί αυτή η ανισότητα είναι, κατα την άποψη μου, σκοταδιστικό, μέγα λάθος. Δε είμαι σίγουρος αν σε αυτό αναφέρεσαι στο δεύτερο σου σχόλιο, αν και είμαι βέβαιος πως από το πρώτο σου σχόλιο δε διαφαινόταν κάτι τέτοιο. Σίγουρα πάντως, θα συμφωνήσω πως τα ηθικά, κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα που αφορούν σε μια τόσο μεγάλη αλλαγή στην ανθρώπινη ζωή είναι τεράστια και άξια συζήτησης.

    @azrai: Περίεργο. Δεν έχω συνδρομή στο nature, ούτε προσπέλασα τις σελίδες μέσω ακαδημαϊκού δικτύου (που θα μπορούσε να είχε institutional licence). Το άρθρο το είδα κανονικότατα — ίσως ήταν προσβάσιμο στο ευρύ κοινό μόνον για περιορισμένο χρονικό διάστημα μετά την έκδοση του. Μπορείς να βρείς — λιγότερο τεχνικές/επιστημονικές — αναλύσεις και σε άλλα sites πάντως αν σε ενδιαφέρέι.

  6. Azrai says:

    Διάβασα το the registry link. Μου μυρίζει τρελός καρκίνος. Θέλω πιο πολλά στοιχεία βέβαια και πειραματικά δεδομένα για να ξέρω.

    Τώρα περι αθανασίας γενικότερα, βασικά δεν θα έπρεπε να την επιθυμούμε σαν είδος. Καταστρέφει την φυσική επιλογή. Βέβαια, αν αναπτύξουμε τρομερά τις βιοτεχνολογίες, ποιος τον χέζει τον Δαρβίνο, αλλά τέλος πάντων.

Have your say.

Write in the language of the post. Comments are meant to encourage on-topic discussion. For general comments, observations, complaints (e.g. about the site), you can use the form found in the Contact page. Make sure you've read the Terms of Use before commenting.

Comments Feed for this post Comments Feed for this entry.

Linode. Affordable, Fast, SSD VPS