Μια κριτική για το AthensBook
Παρ’ότι τον τελευταίο καιρό βρίσκομαι μακριά από τα δρώμενα στον θαυμαστό κόσμο του διαδικτύου και αδράζοντας την κάθε ευκαιρία να διατηρήσω την επαφή τόσο με τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο όσο και με τους δικούς μου ανθρώπους, διάβασα μόλις πριν από λίγο — με περισσή θλίψη — την πρώτη αρνητική και στο μεγαλύτερο μέρος της παραδειγματικά άστοχη κριτική για το AthensBook, που στα πλαίσια σχολιασμού του άρθρου του Δημήτρη Ρηγόπουλου στη Καθημερινή της 23ης Αυγούστου, διαστρεβλώνει τόσο την ιδέα όσο και την αξία του εγχειρήματος που με πολύ κόπο και χρόνο έχουμε εδώ και κάποιους μήνες ξεκινήσει. Η κριτική παρ’ότι χρησιμοποιεί (με σαφώς παραπλανητικό τρόπο) το AthensBook ως προϊόν (ή αποτέλεσμα) ‘νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας’, μέρος ενός ‘κακού’ καπιταλιστικού συστήματος, μέσο εκμετάλλευσης της κοινωνικής γνώσης με σκοπό το κέρδος κλπ κλπ, πλατιάζει επικίνδυνα, αφ’ενός επιχειρώντας μια ταύτιση της όποιας εφαρμογής που βασίζεται στο (ή έστω χρησιμοποιεί σε κάποιο βαθμό το) crowdsourcing, όπως το AthensBook, με κάποια σατανική καπιταλιστική μηχανική σφετερισμού της γνώσης, αφ’ετέρου παρουσιάζοντας μια σωρεία στερεοτυπικών ‘αντικαπιταλιστικών’ επιχειρημάτων με ψευδοφιλοσοφική επένδυση και λογικά άστοχους παραλληλισμούς.
Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Αρχικά η κριτική σχολιάζει τη χρήση του όρου ‘επιστήμονες’, όπως τη βρίσκουμε στο άρθρο του κ.Ρηγόπουλου. Ως προς αυτό η κριτική είναι εν μέρει ευσταθής, καθ’ότι το AthensBook δεν αποτελεί αμιγώς επιστημονικό έργο, όμως ο συγγραφέας της αντιφάσκει καθ’ότι αιτία της όποιας επιτυχίας της εφαρμογής είναι με βεβαιότητα η επιστημονική γνώση και η τεχνική κατάρτιση των δημιουργών της, όπως ο ίδιος γράφει μόλις δυο γραμμές παρακάτω.
Βασικό επιχείρημα που μαρτυρά συνολικά μια άγνοια ως προς την εφαρμογή είναι η ταύτισή της με ένα είδος νεοφιλελευθερισμού, μια προσπάθεια του συγγραφέα να πείσει πως η εφαρμογή αναπτύχθηκε με μοναδικό σκοπό το οικονομικό όφελος (“η επιστημονική ευφυΐα υποκλίνεται μπροστά στο επιχειρηματικό δαιμόνιο και ακόμα παραπέρα, στο καθαρό επιχειρηματικό συμφέρον.”), και στη πορεία την εκμετάλλευση της κοινωνικής γνώσης. Γράφει:
Το ότι το εν λόγω ρεπορτάζ δεν δημοσιεύτηκε στο οικονομικό ένθετο της εφημερίδας, όπως θα άρμοζε με αμιγώς δημοσιογραφικά κριτήρια, αλλά μπήκε στο τμήμα «Τέχνες και Γράμματα», ήταν προφανώς μια συνειδητή επιλογή που στόχο είχε να προσδώσει στο «success story» των δύο νεαρών επιστημόνων-επιχειρηματιών ένα συγκεκριμένο «θετικό μήνυμα» με σαφείς ιδεολογικές αποχρώσεις από την πλούσια χρωματική παλέτα του νεοφιλελευθερισμού, μετατοπίζοντας το βάρος από την εμπορική εκμετάλλευση στη «δημιουργική ικανότητα», τη «γνώση», την «καινοτομία» και την «κοινωνική συνείδηση». Τα όσα αναφέρονται στο ρεπορτάζ αφορούν μια δήθεν θεμιτή επιδίωξη συμφέροντος στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης οικονομίας, σε αντίθεση με τις ευρέως διαδεδομένες οπορτουνιστικές επιχειρηματικές πρακτικές. Γινόμαστε έτσι μάρτυρες της νεκρανάστασης του ηρωικού entrepreneur, του καινοτόμου επιχειρηματία που θα υλοποιήσει με κάθε κόστος το πρωτοπόρο όραμά του, ανοίγοντας νέους δρόμους για την κοινωνία, ένα είδος κινητήριας δύναμης που εμψυχώνει τη συνολική ευημερία και την πρόοδο. Σε αυτό το μήκος κύματος, το ρεπορτάζ διευρύνει κατά το δοκούν τη σημασία του εν λόγω εγχειρήματος, προσδίδοντάς του δυσανάλογη βαρύτητα και σπουδαιότητα, προκειμένου να γίνει σαφές πως δεν πρόκειται απλώς για μια νέα επιχείρηση, αλλά για κάτι περισσότερο, για ένα λαμπρό δείγμα του νέου επιχειρηματικού ήθους της αναδυόμενης «δημιουργικής τάξης». Η παρουσίαση της επιχειρηματικής δράσης των δημιουργών του AthensBook υπερβαίνει τεχνηέντως το ιδιωτικό όφελος και εξαπλώνεται εμφατικά στην κοινωνία. «Τα δύο αυτά νέα παιδιά», διαβάζουμε, «μας θυμίζουν αυτό που ήδη συμβαίνει εκτός Ελλάδας: η συσσώρευση παιδείας και μόρφωσης φτιάχνει ένα νέο είδος επιχειρηματικότητας, ανεξάρτητης, αδιαμεσολάβητης και κοινωνικά συνειδητής».[3] Να πώς η καπιταλιστική οικονομία, εξοπλισμένη με τα εργαλεία της γνώσης, γίνεται το εργαστήριο της νέας ηθικής!
Δεν είμαι βέβαιος για το ένθετο ή τη στήλη που θα έπρεπε να φιλοξενεί το άρθρο. Είμαι όμως απόλυτα βέβαιος για τον στόχο και τις αξίες που, μαζι με τον Γιώργο, ως δημιουργοί της εφαρμογής, έχουν αποτελέσει βασικές κατευθυντήριες στην προσπάθειά μας. Υπάρχουν σαφείς ηθικοί και κοινωνικοί λόγοι για τους οποίους επιλέξαμε συνειδητά να διαθέσουμε την εφαρμογή, με σημαντικό κόστος σε εμάς και ελάχιστο ενδιαφέρον για την άμεση οικονομική μας αποκατάσταση ή αμοιβή για την εργασία μας, ‘δωρεάν’ (έναν όρο με τον οποίο ο συγγραφέας της κριτικής καταπιάνεται αργότερα) στο AppStore. Ήταν — προφανώς — βασικό μέρος της ιδεολογίας μας και σημαντική απόφαση που θεωρώ πως επιδεικνύει ξεκάθαρα την κοινωνική ευαισθησία του επιχειρηματικού μοντέλου. Ας σημειώσω εδώ πως είμαι βέβαιος πως μόνον η αναφορά ενός ‘επιχειρηματικού μοντέλου’ στην ίδια πρόταση με την ‘κοινωνική ευαισθησία’ είναι αρκετά για να προκαλέσει την αντίδραση του συγγραφέα της κριτικής. Αυτό — όμως — είναι, όπως φαίνεται στο σύνολό της, και βασικός λόγος για τον οποίο είναι τόσο κακή.
Η κριτική της ‘δωρεάν’ διάθεσης του AthensBook μαρτυρά είτε άγνοια του συγγραφέα ως προς τις δυνατότητες και τη πραγματικότητα στον χώρο της τεχνολογίας ή πολύ χειρότερα, ηθελημένη προσπάθεια παραπλάνησης του αναγνώστη: το AthensBook είναι όσο δωρεάν είναι το Wikipedia ή το Blogger που χρησιμοποιεί ο εν λόγω συγγραφέας. Όπως όλα τα προϊόντα λογισμικού έχει απαιτήσεις σε υλικό και όπως όλες οι εφαρμογές που κάνουν χρήση του διαδικτύου, πρόσβαση σε αυτό. Είμαι βέβαιος πως ακόμη και ένας αφελής μπορεί να κατανοήσει πως για να χρησιμοποιεί αυτές τις διαδικτυακές υπηρεσίες που προανέφερα, όπως όλοι μας, πληρώνει τη ΔΕΗ για το ρεύμα που καταναλώνει, κάποιον έμπορο υπολογιστών για να αποκτήσει τον υπολογιστή του, κάποιον ISP κάθε μήνα για πρόσβαση στο διαδίκτυο. Αυτό σε καμία περίπτωση δε ‘βαραίνει’ τους δημιουργούς της όποιας εφαρμογής που τη διαθέτουν δωρεάν στους χρήστες της. Ως προς τη δωρεάν διάθεση της εφαρμογής, λοιπόν, η κριτική είναι τόσο άκυρη όσο και παραπλανητική.
Αντίθετα, εύστοχη είναι η παρατήρηση σχετικά με την υποστήριξη συσκευών πέραν του iPhone και τον περιορισμό στη διάθεση της υπηρεσίας που αυτή συνεπάγεται. Εάν όμως ο συγγραφέας της κριτικής είχε κάνει τη παραμικρή προσπάθεια να ενημερωθεί λίγο παραπάνω γι’αυτήν πριν σχολιάσει, θα γνώριζε πως είναι στα σχέδιά μας — και μέρος της εργασίας μας — η μεταφορά του AthensBook και σε άλλες πλατφόρμες. Εαν είχε τη παραμικρή ιδέα θα γνώριζε πως η ανάπτυξη εφαρμογών για πολλαπλές πλατφόρμες από δυο άτομα σε τόσο μικρό διάστημα είναι δύσκολο εγχείρημα.
Το σημαντικότερο όμως μέρος της κριτικής είναι η περιγραφή και ο σχολιασμός του επιχειρηματικού μοντέλου της εφαρμογής — θέμα για το οποίο αξίζει ολόκληρο άρθρο και που δυστυχώς δεν έχω το χρόνο να καλύψω εκτενώς: η χρήση της διαφήμισης (στοχευμένης ή μη) ως μέσο κερδοφορίας στα πλαίσια παροχής μιας ‘δωρεάν’ για τους τελικούς χρήστες υπηρεσίας. Αυτό αποτελεί ένα θέμα που με έχει απασχολήσει πολύ εδώ και χρόνια και που στα πλαίσια της δεκαετίας που ζούμε έχει αποδειχθεί βασικός τρόπος με τον οποίο εταιρίες όπως η Google — αλλά και πολλές μικρότερες — έχουν συγκεντρώσει αμύθητο πλούτο ενώ παράλληλα έχουν προσφέρει δεκάδες υπηρεσίες δωρεάν στους πελάτες-χρήστες τους). Το μοντέλο αυτό δεν είναι σε καμία περίπτωση νεο: το έχουμε δεί εδώ και χρόνια με εξέχοντα παραδείγματα τη τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τις εφημερίδες. Η παράθεση μιας κλασσικής μεθόδου χρηματοδότησης μιας υπηρεσίας στα πλαίσια σχολιασμού του AthensBook νομίζω πως είναι ατυχής. Η καινοτομία του AthensBook ως προς την ‘ευφυή’ διαφήμιση που προσφέρει με την υπηρεσία Geo|Ads σε καμία περίπτωση δε εκθέτει τους χρήστες της εφαρμογής σε τρίτους, αποκαλύπτωντας τις συνήθειες, προτιμήσεις τους ή οποιοδήποτε άλλο δεδομένο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μεμονωμένα από διαφημιστές οι άλλες εταιρίες. Με δεδομένο το παραπάνω νομίζω πως είναι σαφές πως δε τίθεται θέμα ‘εμπορεύσης’ των χρηστών της εφαρμογής περισσότερο απ’όσο αυτό συμβαίνει με την τηλεοπτική διαφήμιση.
Κι ενώ κι εγώ δεν είμαι βέβαιος εαν η διαφήμιση είναι η βέλτιστη (ηθικά και κοινωνικά) λύση ως de facto αναδιανεμητικός μηχανισμός κεφαλαίου, μέσο κερδοφορίας και βιωσιμότητας υπηρεσιών όπως η δική μας, είμαι απόλυτα σίγουρος πως στα πλαίσια του υφιστάμενου οικονομικοπολιτικού συστήματος και εφαρμογών όπως το AthensBook είναι μακράν η πλέον κοινωνικά ευσυνείδητη λύση.
Κλείνωντας το άρθρο, επιχειρείται μια στρέβλωση των επιθυμιών μας και της εφαρμογής με μια παράθεση που σκοπό έχει να μειώσει την αξία του εγχειρήματος μας και να μας παρουσιάσει ως έρμαια μιας καταναλωτικής κοινωνίας που εθελοτυφλεί ως προς τα προβλήματά που υπάρχουν στον κόσμο: η φράση κατά την οποία εκφράστηκε η επιθυμία μας να επεκταθεί το AthensBook σε κατηγορίες διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Είναι γεγονός πως στόχος μας είναι η επέκταση σε περισσότερους πολιτιστικούς και κοινωνικούς τομείς και θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη προσθήκη τους. Κι ενώ θα θέλαμε πάρα πολύ να μπορούσαμε να δημιουργήσουμε λογισμικό που θα μετρίαζε — έστω — “την ιδιοποίηση της υπεραξίας, τον σφετερισμό των κοινών, την εκμετάλλευση, τις ανισότητες, τους αποκλεισμούς” νομίζω πως αν μη τι άλλο αυτά ξεφεύγουν κατά πολύ από τις δυνατότητες μας ως μηχανικοί λογισμικού και ελάχιστα έχουν να κάνουν με τη προσπάθειά μας με το AthensBook.
Κλείνωντας θα ήθελα να γράψω τα εξής: Η ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού σε μια χώρα όπως η Ελλάδα είναι δύσκολο εγχείρημα, με πολλά ρίσκα και μεγάλο κόστος. Στην Ελλάδα υπάρχουν ελάχιστοι μικροί επιχειρηματίες-μηχανικοί λογισμικού και ακόμη λιγότεροι που στοχεύουν σε ευρέως διαθέσιμο, ανθρωποκεντρικό λογισμικό και δωρεάν υπηρεσίες. Με το AthensBook και το ThessBook επιχειρήσαμε μια διαφορετική προσέγγιση από τη συνηθισμένη, αποδεχόμενοι τα όποια προβλήματα μπορεί αυτό να συνεπάγετο για εμάς. Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα, πολλά από τα οποία δεν καλύπτει η κριτική και τα οποία παραμένουν και σε μάς άλυτα. Ζητήματα ηθικά, κοινωνικά, οικονομικά. Ζητήματα που αφορούν τα δημόσια δεδομένα, την υπεραξία που η επεξεργασία τους δημιουργεί, το κόστος των τηλεπικοινωνιών και η πρόσβαση στη πληροφορία. Ζητήματα που εμείς μόνοι μας δε μπορούμε να λύσουμε, παρά μόνον να αμβλύνουμε, με την εργασία μας και τον κόπο μας.
Για τον συγγραφέα της εν λόγω κριτικής οι χρήστες της εφαρμογής αποτελούν το ‘εμπόρευμα’ που οι ιδιοτελείς καπιταλιστές ‘επιστήμονες-επιχειρηματίες’ πουλούν στις διαφημιστικές εταιρίας για να γίνουν πλούσιοι. Για εμάς, πάλι, αποτελούν τον βασικό λόγο που δουλεύουμε σκληρά, που κάνουμε κάθε προσπάθεια να ακούσουμε τις επιθυμίες τους, που παλεύουμε σε μια χώρα με περισσή γραφειοκρατία, τεχνολογική φοβία και την απανταχού παρούσα απαίτηση όλων για δωρεάν και ποιοτικές υπηρεσίες. Πλούσιοι ακόμη δεν έχουμε γίνει. Θα ήταν όμως ευτύχημα εαν γινόμαστε, όχι γιατί θα σήμαινε πως θα είχαμε μια καλύτερη ύπαρξη στον βαθμό που τα υλικά αγαθά μπορούν να τη προσφέρουν, αλλά επειδή ίσως θα αποδείκνυε έμπρακτα πως ο κόπος μας δεν ήταν μάταιος και πως είναι δυνατή η βιώσιμη επιχειρηματικότητα με κοινωνική συνείδηση, παρά τα στρεβλά γραφόμενα του εκάστοτε αδαή και παραπλανητικού ‘κριτικού της πολυθρόνας’.
Εγώ βγάζω ένα απλό συμπέρασμα: πάτε πολύ καλά!
Μόνο πράγματα που ξεχωρίζουν φτάνουν στους κριτικούς την πολυθρόνας.
Συμφωνώ με τον vrypan και επαυξάνω. Ο συγκεκριμένος κριτικός όμως ειναι πραγματικά απολαυστικός, αξίζει η ανάγνωση του για το να δει κανεις σε τι άκρα μπορεί να φτάσουν οι παρωπίδες. Ακου επιχείρημα, “ειναι δωρεάν αλλα μόνο αν έχεις iphone”. OMG και 3 LOL, που έλεγε και η διαφήμιση. Ε ρε USSR που χρειάζεται σε μερικούς.
Τώρα εμένα γιατί μου φαίνεται ότι αυτή η out of the blue κριτική τη στιγμή που οι εφημερίδες ψάχνονται να κάνουν θέματα για νέες ιδέες κι επιχειρηματίες, δεν έχει τόσο σχέση με το εγχείρημα Athensbook αλλά μοιάζει με κάποιου είδους ρεβανσισμό; Είχες – είχατε – γράψει κάτι κριτικό για τον κο Ρηγόπουλο μήπως;
Συμφωνώ με τον Νίκο. Ο κος Ρηγόπουλος ενοχλείται που η δωρεάν ενημέρωση κόβει όλο και μεγαλύτερο κομμάτι απο την πίτα της συμβατικής μη-δωρεάν ενημέρωσης.
Μία ερώτηση: Why did you even bother? Καταλαβαίνω γιατί ενοχλήθηκες, αλλά γιατί να μπεις σε μια διαδικασία διαλόγου για το δημιούργημά σου;
@nikan: Ο Ρηγόπουλος έγραψε το άρθρο στην Καθημερινή. Θα έπρεπε να έχουν γράψει κάτι κριτικό για τον Futura.
Γενικά πρόκειται για μια κριτική με χαρακτηριστικά μιας Αριστεράς με εμμονές, μιας Αριστεράς με εμπάθεια, που βλέπει κάθε προσπάθεια που δεν αφορά άμεσα τη βελτίωση της ζωής του (λούμπεν;) προλεταριάτου με ab initio καχυποψία και φθόνο. Φθόνο που κρύβεται δύσκολα πίσω από τις προσχηματικά ευπρεπείς εκφράσεις. Και, παρόλο που νομίζω πως ο στόχος της κριτικής είναι όχι τόσο το Athensbook, αλλά η συγκεκριμένη παρουσιάση στην Καθημερινή, δεν υπάρχει δικαιολογία ούτε για την άγνοια επί της τεχνολογίας, ούτε για την παντελή έλλειψη ευαισθησίας που προϋποτίθεται για τέτοιου διαμετρήματος τσουβάλιασμα, ούτε για τις δίκες των προθέσεών σας κλπ. κλπ.
Το πρόβλημα φυσικά δεν το έχετε εσείς ή η εφαρμογή, το πρόβλημα το έχει αυτού του είδους η μονολιθική Αριστερά, που αποξενώνει όλα τα δημιουργικά κομμάτια της κοινωνίας, επειδή αρνείται πεισματικά και σχεδόν εκ δόγματος, να τα καταλάβει.
Ο Futura είναι πιο αριστερά από την αριστερά. Στη σελίδα υπάρχει ως σήμα ο Προυντόν, άρα αναρχισμός που έχει ακόμα πιο προωθημένες απόψεις ως προς την ιδιοκτησία γενικά.
Εγώ βλέπω τούτα τα σκέλη στην όλη υπόθεση: Δύο νεαροί φτιάχνουν μία εφαρμογή και όλο το υπόλοιπο στόρι.
Οι δύο νεαροί δεν είναι κατά της οικονομίας της αγοράς και θεωρούν ότι καλώς λειτουργεί όπως λειτουργεί και θέλουν να δρουν μέσα σε αυτή και θεωρούν επίσης ότι ό,τι κάνουν το κάνουν για την κοινωνία και θεωρούν ότι η οικονομία της αγοράς μπορεί να βελτιωθεί και να βελτιώνεται έτσι και η κοινωνία και η ζωή όλων κλπ κλπ. Καλά ως εδώ; Είμαι μέσα στον τρόπο αντίληψης; Αν είμαι μέσα δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο θορυβούνται, θλίβονται και ενοχλούνται από μία τελείως διαφορετική αντίληψη η οποία δεν συμφωνεί με την οικονομία της αγοράς, δεν συμφωνεί με το να υπάρχει καπιταλισμός και αναλύει από τη δική του σκοπιά αυτό το εγχείρημα με το Athens Book;
Και οι υπόλοιποι σπεύδετε ο μεν vrypan να λέει περίπου ότι ο τύπος που κάνει την ανάλυση ζηλεύει επειδή η εφαρμογή πάει καλά, ο nikan να λέει ότι υπάρχει ένα είδος αντεκδίκησης, ο δε lazopolis να βλέπει εμμονές, εμπάθεια και φθόνο.
Δεν κατανοώ γιατί πρέπει να υπάρχει ζήλεια για τα παιδιά, αντεκδίκηση και φθόνος από κάποιον που δεν ενστερνίζεται τις δικές τους απόψεις, που δεν θα ήθελε να κάνει κάτι ανάλογο και που δεν τον ενδιαφέρει ο καπιταλισμός και η ελεύθερη αγορά, διότι απλά δεν θέλει μία οικονομία οργανωμένη κατά τέτοιο τρόπο.
Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω αυτές τις αντιδράσεις. Θα τις καταλάβαινα μόνο εάν ο Futura ήταν κάποιος από τον οποίο εξαρτάται η εξέλιξη του Athens book και άρα παίζει σημαντικό ρόλο για όλο το ελληνικό διαδίκτυο η γνώμη του, ή αν ήταν κάποιος από τον οποίο αναμένατε επιδοκιμασία και επιβράβευση και δεν την λάβατε.
Το να έχει κάποιος διαφορετική άποψη από αυτά που εσείς πιστεύετε γιατί αποτελεί απογόητευση και θλίψη; Εκτός και αν πρόκειται για κάποιον που γνωρίζετε ποιος είναι και γνωρίζετε ότι κάτι επηρεάζει οπότε αποτελεί φρένο για την εξέλιξη της εφαρμογής.
Θα μου πείτε: Μα τα παιδιά έδωσαν κάτι δωρεάν και έρχεται ένας άσχετος και τα κατηγορεί ότι επωφελήθηκαν από αυτό.
Εγώ δεν καταλαβαίνω να τα βάζει με τα παιδιά ειδικά, αλλά να εξετάσει και να εκθέτει από τη δική του οπτική πώς λειτουργεί σήμερα ο καπιταλισμός χωρίς απαραίτητα να σημαίνει ότι τα δύο παιδιά είχαν κατά νου να παίξουν κάποιον υποχθόνιο ρόλο για να τον στηρίξουν. Αλλά όταν πιστεύεις ότι ένα οικονομικό σύστημα είναι καλό εκ των πραγμάτων λειτουργείς θεωρώντας πως αυτό που κάνεις εντός του είναι επίσης καλό για την κοινωνία. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καλό στα μάτια όλων, ούτε ότι έχεις απαραίτητα πλήρη εικόνα για το τι είναι καλό και τι όχι. Λειτουργείς με βάση αυτά που εσύ πιστεύεις και αυτά που εσύ βλέπεις ως καλά.
Εγώ ναι, αν θέλετε μου είναι παντελώς αδιάφορο το athensbook, διότι όντως είναι πανάκριβο για την οικονομική μου κατάσταση να αγοράσω iphone, αλλά επιπλέον μου είναι περιττή πολυτέλεια. Δεν θεωρώ ότι θα πρέπει ανά πάσα στιγμή στη ζωή μου να έχω λύσει για τα πάντα, είμαι και κάποιας ηλικίας και δεν είμαι αυτής της νοοτροπίας. Η γενιά σας είναι μέσα σε αυτή την νοοτροπία, πλην nikan που είναι επίσης μέσα και για τον lazopoli δεν γνωρίζω ηλικία. Δεν αποκλείω αύριο να μου είναι αναγκαίο ένα iphone και να το πάρω και να κάνω χρήση και του athensbook, αλλά δεν είναι στις προτεραιότητές μου.
Χάρηκα όταν είδα ότι δύο νέοι άνθρωποι από Ελλάδα ανέπτυξαν μία τέτοια εφαρμογή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι στο πίσω μέρος του μυαλού μου δεν είχα, ως εμμονική και μοχθηρή αριστερή και όλα αυτά που αναφέρει ο Futura για το πώς λειτουργεί σήμερα ο καπιταλισμός. Οχι τόσο λεπτομερώς που τα εξετάζει, αλλά χοντρικά κανένας χρήσης δεν έχει την ψευδαίσθηση ότι του χαρίζεται ο,τιδήποτε. Τα παιδιά δέχομαι ότι πράγματι μπορεί να μην έχουν βγάλει τίποτα αυτή τη στιγμή, αλλά μη γελιόμαστε. Επενδύουν σε ένα μέλλον, όχι απαραίτητα από τις διαφημίσεις που λέει ο Futura. Προσωπικά δεν θεωρώ ότι το έκαναν μόνο για αυτή την επένδυση, αλλά το έκαναν από μεράκι και διάθεση όντως για δημιουργία. Διότι πράγματι ο άνθρωπος είναι δημιουργός και ευνουχίζεται όταν δεν μπορεί να εκφράσει αυτή την πλευρά του. Ομως ο Futura μιλάει και για την εκμετάλλευση αυτής της δημιουργικής ανθρώπινης πλευράς συνολικότερα στο βωμό του κέρδους. Αρα σε αυτή την περίπτωση τα δύο νεαρά παιδιά εκτός από εκμεταλλευτές και “υπηρέτες του καπιταλισμού” (κατά τον Futura) είναι τα ίδια και εκμεταλλεύσιμοι από τις μεγάλες εταιρείες.
Κι όλα αυτά για το πώς έχει εξελιχθεί η αγορά και η κοινωνία δεν τα λέει μόνο ο αναρχικός και αριστερότερος των αριστερών Futura, αλλά και το “καπιταλιστικό BBC” με μία σειρά ντοκιμαντέρ που αν έχετε διάθεση να διαθέσετε 4 ωρίτσες θα διαπιστώσετε διατυπωμένα όσα λέει ο Futura με άλλα λόγια. Τα ντοκιμαντέρ βρίσκονται εδώ http://www.tvxs.gr/v235
Κι όλο αυτό το σεντόνι δεν σημαίνει ότι θεωρώ ότι τα δύο παιδιά που δημιουργήσανε το athensbook είναι οι πράκτορες του καπιταλισμού που προωθούν την οικονομία της αγοράς. Ούτε ο Futura κατάλαβα να εννοεί κάτι τέτοιο. Απλά παίρνει μία αφορμή για να πει τα δικά του, τη δική του οπτική στα πράγματα και δεν κατάλαβα για ποιο λόγο το πήρατε προσωπικά όλο το ζήτημα. Εκτός και αν όπως προείπα τον ξέρετε και θεωρείται ότι υπήρχε σκοπιμότητα στην κριτική που κάνει στο άρθρο.
Ρε παιδιά, για το θεό δηλαδή! Διαδίκτυο είναι, ο καθένας έχει δικαίωμα να έχει τη δική του άποψη και οπτική στα πράγματα. Αλίμονο αν κάθε φορά πρέπει κάποιος να απολογείται για ό,τι κάνει. Ειλικρινά δεν κατάλαβα προς τι αυτό το ποστ; Προς τι η απάντηση στον Futura; Μου τον μάθατε και μένα που ούτε καν τον ήξερα ή τον είχα ξαναδεί.
Συμφωνώ σε σημαντικό βαθμό με όσα υποστηρίζει, αλλά ούτε αυτό θα έπρεπε να σας ενοχλεί. Διότι η ζωή είναι γεμάτη αντιθέσεις και αντιφάσεις μέσα από τις οποίες κινείται η κοινωνία. Οι μεγάλες εταιρείες μου παρέχουν δωρεάν πλατφόρμα να έχω blog, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχω επίγνωση ότι από αυτό συσσωρεύουν κέρδη, αλλά κι εγώ έχω ένα βήμα να μιλάω και βάζω και εγώ διαφήμιση στη σελίδα μου. Δεν έχω όμως επίσης ψευδαίσθηση ότι προσφέρω και πολύ τσάμπα εργασία, ότι απλά μου έχουν αφήσει λίγο πιο χαλαρή την αλυσίδα τη δεμένη στο ποδάρι μου. Αλλά το θεωρώ κέρδος αυτό και ποσώς με ενδιαφέρει αν προσπαθούν να κατευθύνουν εξειδικευμένα πάνω μου τις διαφημίσεις, διότι έτσι κι αλλιώς δεν έχω φράγκο να αγοράσω, να καταναλώσω όπως θα θέλανε για να πάει καλά η οικονομία. Οπότε… σιγά τα ωά…
Με λίγα λόγια αν δεν φροντίσουν να μειώσουν τις ανισότητες και την αφραγκία πολύ απλά δεν θα μπορούμε να αγοράσουμε τα προϊόντα που παράγονται και θέλουν να μας πουλήσουν ή να τα αλληλοπουλήσουμε μεταξύ μας :-) Να γιατί αγαπητέ lazopolis θα σε συνέφερε να βελτιώνεται ακόμα και η ζωή του λούμπεν προλεταριάτου. Δεν το έχεις μάθει καλά το μάθημα του καπιταλισμού :-) Κάνε ένα φροντιστήριο με το Futura!!!
Σας ευχαριστώ όλους για τα σχόλια. Δε θα απαντήσω σε κάθε έναν ξεχωριστά αλλά θα προσπαθήσω να εξηγήσω γιατί έγραψα ό,τι έγραψα και να ξεκαθαρίσω κάποια σημεία του κειμένου.
Κι ενώ συμφωνώ ίσως με τον Futura σε αρκετές από τις κριτικές που κάνει σε ό,τι αφορά το άρθρο του Ρηγόπουλου (το οποίο παρ’όλα αυτά το βρίσκω αρκετά καλογραμμένο), με βρίσκει επίσης σύμφωνο, όπως φαίνεται παραπάνω, με κάποια από τα σχόλια που κάνει για την εφαρμογή.
Δε μπορώ να αγνοήσω όμως το ότι προβάλλει τη δική του κοσμοθεωρία πάνω σε ένα έργο λογισμικού, κατακρίνωντας το χωρίς να έχει ιδέα για το τι γράφει, διαστρεβλώνοντας την ουσία της ύπαρξής του και την αξία που αυτό προσφέρει στους χρήστες του. Δε μπορώ να παραβλέψω το ότι πασχίζει να καταρρίψει την όποια έννοια της προσφοράς, μη βλέπωντας πως η επιλεγμένη από εμάς προσέγγιση προσφέρει το μέγιστο όφελος στους περισσότερους, με το μεγαλύτερο ρίσκο σε εμάς. Πως το χρησιμοποιεί ως πολεμοφόδιο για την δική του, άσχετη με την εφαρμογή, κριτική του κόσμου που ζούμε, παραθέτωντας ημιτελείς φράσεις από τη συνέντευξη μας, προσβάλλωντας τη νοημοσύνη μας με ατυχείς συγκρίσεις και ισοπεδώνοντας τη συνεισφορά μας πιπιλώντας τη καραμέλα του ‘καπιταλισμού’ και του ‘νεοφιλελευθερισμού’.
Δεν έχει καμία σημασία εαν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με τον Futura. Δεν έχει σημασία εαν κάποιος είναι υπερ ή κατά της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς, εαν είναι αναρχικός ή σοσιαλιστής, νεοφιλελεύθερος ή συντηρητικός. Είμαι σίγουρος πως εαν κάναμε κάποια φιλοσοφική συζήτηση, ενδεχομένως σε κάποιες από τις απόψεις του να με έβρισκε σύμφωνο. Eίμαι επίσης βέβαιος πως αν και ο ίδιος καθόταν να το σκεφτεί λίγο καλύτερα ίσως συνειδητοποιούσε πως — αν μη τι άλλο — ένα έργο όπως το AthensBook, είτε ‘δωρεάν’, δωρεάν ή επι πληρωμή είναι εν τέλει απείρως αξιότερο για τη κοινωνία από την έλλειψή του. Ίσως σε έναν άλλο κόσμο που όλοι θα είχαν από γεννησιμιού τους το KropotkinPhone και δε θα υπήρχε η ανάγκη για κεφάλαιο να υπήρχε ένα AthensBook άνευ διαφημίσεων και άνευ αντιτίμου. Υπο το υφιστάμενο όμως σύστημα, δε μπορούμε να αγνοήσουμε το κεφάλαιο. Θα μπορούσα κάλλιστα να υλοποιήσω το AthensBook και να το διαθέσω δωρεάν, ανοιχτό, ‘ελεύθερο’. Δε θα μπορούσα σε καμία περίπτωση να το κάνω αυτό για πολύ.
Ο κόσμος που περιγράφει και επιθυμεί ο Futura δεν αποτελεί πραγματικότητα σήμερα και ενδεχομένως να μην πραγματοποιηθεί όσο εγώ θα είμαι ικανός να προγραμματίσω υπολογιστές και ως μηχανικός αυτό είναι που κάνω. Η προσωπική μου πολιτική άποψη και το ότι δε συμφωνώ απόλυτα με την ευρύτερη θεωρία του Futura, δεν έχει καμία σχέση με την απάντησή μου αυτή. Και απόλυτη τάυτιση να υπήρχε, αυτό δεν αφαιρεί από το πόσο άκυρη είναι η κριτική του. Και αυτό διότι το πρόβλημα με τη κριτική δεν είναι ο σχολιασμός του πολιτικού συστήματος, η έκθεση της δικής του επιθυμίας για έναν διαφορετικό κόσμο, η επισήμανση των όποιων προβλημάτων αντιλαμβάνεται με το υφιστάμενο σύστημα. Το πρόβλημά που έχει η κριτική του είναι πως είναι παραπλανητική, αφ’ενός προβάλλοντας αυθαίρετα ένα ιδεολογικό υπόβαθρο στους δημιουργούς της εφαρμογής (μόνον και μόνον επειδή την υλοποίησαν), χωρίς να τους γνωρίζει, βασισμένος μόνον στο άρθρο του κ.Ρηγόπουλου και αφ’ετέρου προβαίνοντας σε μια διαστρεβλωτική παρουσίασή της, φωτίζοντας τα χαρακτηριστικά της μονομερώς και επαναλαμβάνοντας παραλληλισμούς με έννοιες παντελώς άσχετες με αυτήν, χωρίς να έχει μπεί καν στον κόπο να ενημερωθεί σχετικά με αυτή ούτε στο ελάχιστο.
Με άλλα λόγια: θα μπορούσα να συμφωνούσα απόλυτα με την πολιτική θέση του Futura, όμως αυτό δε θα έκανε τη κριτική του έγκυρη, διότι η συμφωνία ή διαφωνία μου με τη πολιτική θέση του δεν έχει καμία σχέση με τα σφάλματα (λογικά και μη) τα οποία κάνει.
Σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση των ‘νέων’ από τις πολυεθνικές εταιρίες, θαρρώ πως είναι μια άποψη εντελώς αβάσιμη, δεδομένης της δυνατότητας (και επιθυμίας μας!) παροχής του AthensBook σε πλήθος πλατφόρμων πέραν του iPhone (κάτι που αν είχε κάνει τον κόπο να ρίξει μια ματία στον δικτυακό τόπο της εφαρμογής που τόσο εύκολα σχολιάζει, θα γνώριζε πως είναι στα σχέδιά μας). Φυσικά η τεχνολογία — και η διάθεση της — μας δεσμεύει και υπο το υφιστάμενο σύστημα προφανώς πάντα θα υπάρχει εξάρτηση από κάποια εταιρία, είτε αυτή είναι εταιρία τηλεπικοινωνιών, είτε εταιρία προμήθειας ηλεκτρονικών συσκευών. Αυτό όμως σε τίποτα δεν έχει να κάνει με τη εφαρμογή μας, ή — τι ειρωνία — με το άρθρο.
Έγραψα λοιπόν για τη κριτική για δύο λόγους: Πρώτον γιατί κάποια από τα ζητήματα που θίγει ο Futura με έχουν αγγίξει κι εμένα, αρκετές φορές, και θεωρώ γόνιμη τη συζήτηση τους (αν μη τι άλλο όμως σε κάποια σοβαρότερη βάση) και δεύτερον διότι ήταν ιδιαίτερα κακή και άστοχη, ξεκινώντας (εύστοχα σε σημεία) με θέμα τη Καθημερινή και το άρθρο του Δημήτρη Ρηγόπουλου πριν εκτροχιαστεί και χρησιμοποιήσει την εφαρμογή μου ως πολεμοφόδιο σε μια επίδειξη πολιτικού αυνανισμού δίχως νόημα.
@coolplatanos: Να διευκρινίσω οτι όταν λέω εμμονές και φθόνο δεν εννοώ εναντίον του cosmix και του Γιώργου προσωπικά, εννοώ εναντίον οποιουδήποτε κρίνεται οτι βρίσκεται από την άλλη μεριά του Τείχους που χωρίζει το “Λαό” από τους κακούς μεσοαστούς που τον εποφθαλμιούν.
Επιπλέον, χώρια που δεν υπάρχει αριστερά της αριστεράς (υπάρχουν μόνο συνιστώσες :) ), η σωτηριολογική αυτή κοσμοαντίληψη υπάρχει και εκφράζεται καθημερινώς μέσω του ΚΚΕ, που είναι, όσο και να το κάνεις, στον κεντρικό άξονα της αριστεράς τη σήμερον.
lazopolis βράστο μην το συνεχίσουμε άλλο. Πήγα να σου απαντήσω, αλλά μου έβγαινε άλλο ένα τεράστιο σεντόνι. Δεν μπορούμε να λύσουμε εδώ τα αδιέξοδα της αριστεράς και τους λόγους που αντιδρά με εμμονές, προσωπικά πάντως την ψηφίζω χωρίς να συμφωνώ με αυτές τις εμμονές, διότι δεν έχω άλλη πολιτική διέξοδο με βάση την κοσμοθεώρησή μου.
Κι επειδή μου αρέσει να παίζω το δικηγόρο του διαβόλου θα σου πω ότι θεωρώ ότι από την πλευρά της λογικά αντιδρά η αριστερά αφού βλέπει την κοινωνία διαιρεμένη σε οικονομικές τάξεις.
Αλλά αν έλεγες στο ΚΚΕ ότι αποτελεί κεντρικό άξονα με συνιστώσα του τον αναρχισμό μάλλον θα έκαναν ομαδικό χαρακίρι στον Περισσό. Ισως να ήταν ένας τρόπος να αφανιστούν :-) για να ησυχάσεις :-)
Πάντως στην Ελλάδα δεν είναι μόνο το ΚΚΕ που “προστατεύει” και “καλομαθαίνει” το “λαό” ή που αντιδρά στον υγιή καπιταλισμό. Διότι αν μη τι άλλο στην Ευρώπη προλάβανε και απολαύσανε και τα θετικά του, εδώ δεν έφτασε ποτέ στα σοβαρά ο καπιταλισμός και αυτό σε πληροφορώ ότι το έχει υπογραμμίσει κατά καιρούς και το ΚΚΕ και γενικότερα η αριστερά…
Δυστυχώς στην Ελλάδα όλα τα κόμματα ανεξαιρέτως, πάντως, χαϊδεύουν τα αυτιά των ψηφοφόρων με πύρινους λόγους για το “λαό”.
cosmix sorry για το ψείρισμα, αλλά pls μη γράφεις “πάρ’αυτα”, όταν θέλεις να πεις “παρόλα αυτά”. Το “παρά αυτά” είναι το “πάραυτα” που σημαίνει “αμέσως”. Εκανε αυτό το λάθος μόνιμα στη δουλειά ένας συνάδελφος και μου έχει μείνει “τραύμα” :-) Πλάκα κάνω! Αλλά όντως είναι λάθος. Μιλάω για το σημείο που αναφέρεσαι στο άρθρο και λες: “πάρ’αυτα το βρίσκω αρκετά καλογραμμένο”. Το άρθρο πράγματι ήταν καλογραμμένο, αλλά μάλλον αυτό “μπαρούτιασε” τον Futura, διότι είδε πολύ φιοριτούρα… Έκανα και ρίμα…
COSMIX ανεξάρτητα από το αν ισχύει αυτό που λες, επιτρέψέ μου ως γηραιότερη απλά και όχι ως απαραίτητα περισσότερο έμπειρη από σένα να σου πω τούτο: Στη ζωή μας ποτέ μα ποτέ δεν κάνουμε κάτι πρώτα για τους άλλους. Το κάνουμε πρώτα και κύρια για μας. Διότι είναι δικό μας μεράκι, δική μας ευχαρίστηση, δική μας ανάγκη και αν δεν το κάναμε θα νιώθαμε πως πεθαίνουμε. Αυτό το τελευταίο: “Αν δεν το κάνω, θα πεθάνω” (όχι κυριολεκτικά απαραίτητα) είναι και μέρος της έννοιας του ταλέντου στον άνθρωπο κατά τη γνώμη μου.
Ετσι όταν έχεις επιχειρηματικό ταλέντο και ταλέντο και γνώσεις στις τεχνολογίες ρισκάρεις κιόλας, διότι απλά έτσι συμβαίνει πάντα. Με αυτό που λες άθελα σου είναι σαν να μπαίνεις στη λογική βολεμένων συνδικαλιστών που θέλουν να κάνουν απεργία και να πληρωθούν και το ημερομίσθιο…
Οταν επιχειρείς ρισκάρεις. Τελεία.
@coolplatanos:
Σε ό,τι αφορά το “παρ’αυτα” σ’ευχαριστώ για τη διόρθωση. Γηράσκω αει διδασκόμενος.
Γράφεις:
Όχι δε σου επιτρέπω, όπως δεν επιτρέπω σε κανέναν να προβεί σε τέτοιου είδους επιχειρήματα. Η ηλικία σου μου είναι αδιάφορη, όπως και το φύλο σου, η καταγωγή σου, η εθνικότητά σου κλπ. Αυτό που μετράει είναι η λογική, η τεκμηρίωση και η συνάφεια των επιχειρημάτων σου. Αλλά και να έδινα το οποιοδήποτε βάρος στα παραπάνω, η ουσία είναι πως το επιχείρημα σου δε θα μπορούσε να είναι πιο μακριά απο τη πραγματικότητα. Φυσικά, είναι σαφές νομίζω πως το AthensBook δεν αποτελεί ‘φιλανθρωπία’ και φυσικά ό,τι κάναμε μέχρι σήμερα ως προς αυτό το κάναμε πρωτίστως για εμάς και δευτερευόντως για τους ‘άλλους’. Όμως μπορώ να σκεφτώ αμέτρητες φορές που έκανα (όπως φαντάζομαι και εσύ και ίσως οι περισσότεροι από εμάς) θυσίες, έργα, πράξεις, δημιουργικά ή μη για άλλους, χωρίς να σκεφτούμε το προσωπικό όφελος, απόλαυση ή κέρδος.
Τέλος, και για να μη μακρυγορώ, το θέμα του ρίσκου είναι μεγάλη συζήτηση την οποία στο σχόλιό σου εξετάζεις μεμονωμένα, ενώ — θαρρώ ήταν σαφές — το συσχέτιζα με το επιχειρηματικό μοντέλο του AthensBook, δηλαδή το ‘αναγκαίο κακό’ των διαφημίσεων αντί για μια απλή, ‘παραδοσιακή’ ίσως τιμολόγηση της εφαρμογής. Μπορεί ‘όταν επιχειρείς’ να ρισκάρεις εξ’όρισμού, όμως υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ των διαφορετικών επιλογών που παίρνει κανείς και τις αξίες και προτεραιότητες που προσπαθεί να μεταφέρει στη δουλειά του. Και εμείς, θα τολμήσω να πω, πήραμε αρκετά μεγάλο ρίσκο, όχι μόνον ευελπιστώντας σε μεγαλύτερη ανταμοιβή, αλλά θέλωντας να κάνουμε το έργο μας διαθέσιμο σε όλους.
Αυτά τα ολίγα, σ’ευχαριστώ για τα σχόλια.
Η αλήθεια είναι ότι, ως ελεύθερος επαγγελματίες κι ως επιχειρηματίας (βοηθός επιχειρηματία, μιας και είμαι ο υιός, το μέλλον θα δείξει αν μπορώ να τα καταφέρω και μόνος μου το ίδιο καλά) έχω σαφώς μια πιο φιλελεύθερη προσέγγιση στο όλο θέμα. Παρόλα αυτά η χρήση του όρου “νέο ήθος” είναι προκλητική, προς όλους εμάς που προφανώς “δεν έχουμε” αυτό το ήθος. Αυτόματα μου έρχονται στο μυαλό ειρωνικά σχόλια.
Αν δεν είναι ηθικός ένας επιχειρηματίας που πληρώνει κάθε μήνα τους υπαλλήλους του, τις κρατικές και υπαλληλικές εισφορές, δεν μπορώ να καταλάβω, ποιος είναι ηθικός;
Το τι κάνει ο ψευτό-επιχειρηματίας-λαμόγιο δεν με αφορά. Ο καθένας μπορεί να γίνει Berlusconi αν ο πρωθυπουργός σου δώσει τις παροχές που έδωσε σε αυτόν ο Craxi. Δεν είναι δύσκολο: Είναι σαν σου δίνουν το 1980 τον Ant1 το Mega και το Star δικά σου.
Παρόλα αυτά όμως, δεν καταλαβαίνω ακόμη γιατί μπήκες στην διαδικασία να το κάνεις θέμα. Σε απασχολεί τόσο πολύ η γνώμη των άλλων για τις εφαρμογές σου;
Το θετικό είναι ότι αν κάνεις εταιρία λογισμικού, από ότι φαίνεται, το support θα είναι εξαιρετικό…
@lazopolis έχεις δίκιο. Mea culpa πάνω στη βιασύνη.
Εξετάζω, αν θέλεις, περισσότερο φιλοσοφικά το θέμα του ρίσκου στο σχόλιο που μου απαντάς. Η δική μου φιλοσοφία, λοιπόν, γι’ αυτό είπα ότι δεν είμαι απαραίτητα πιο έμπειρη ως γηραιότερη, αλλά είναι θέμα οπτικής, είναι ότι δεν κάνουμε ποτέ καμία θυσία (γι’ αυτό για παράδειγμα δεν δέχομαι π.χ. και στην πολιτική ότι ο Τσε Γκεβάρα – ή άλλοι ήρωες, επαναστάτες, πρωτοπόροι κλπ ακόμα και στο χώρο των επιχειρήσεων ή όπου αλλού- “θυσίασε” τη ζωή του για να κάνει κάτι για την ανθρωπότητα, την κοινωνία ή οποιονδήποτε άλλον.
Αυτή είναι κυρίως μία ελληνική κυρίαρχη αντίληψη, το περί “θυσίας” (αυτή επικαλούνται και οι αριστεροί…), με την οποία βγάζω καντήλες κυριολεκτικά. Προσωπική μου άποψη θα πεις. Οκ, αλλά όντως θεωρώ ότι στη ζωή μας έχουμε επιλογές. Ο,τι είναι λιγότερο σημαντικό για τη δική μας ψυχική, ηθική κλπ ικανοποίηση το αφήνουμε απέξω και ακολουθούμε το δρόμο που ταιριάζει περισσότερο στην ψυχή μας και δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά ακόμα και αν μας πατάγανε κάτω και ακόμα και αν μας απειλούσαν για τη ζωή μας.
Ετσι, λοιπόν, ο Τσε Γκεβάρα (για να το δεις καθαρότερα χρησιμοποιώ αυτό το παράδειγμα και όχι το δικό σας) δεν θυσίασε τίποτα. Αυτό που έκανε ήθελε να κάνει και θα το ξανάκανε νομίζω αν ξαναγεννιόταν σε ίδιες συνθήκες. Φαίνεται θυσία στα μάτια των άλλων που έχουν άλλες προτεραιότητες από αυτές που είχε ο Τσε Γκεβάρα, αλλά για τον ίδιο δεν ήταν. Δεν θα μπορούσε να ζήσει διαφορετικά. Αυτό που έκανε ήθελε για τη ζωή του, όσο κόστος και να είχε στα μάτια των άλλων.
Το κόστος (θυσία αν το θες) αφορά στο ότι σε μία ζωή αποκλείεται να μπορείς να τα κάνεις όλα, να τα ζήσεις όλα, να λειτουργήσεις με όλες τις οπτικές και όλους τους δυνατούς τρόπους που υπάρχουν ή που θα μπορούσαν να υπάρχουν. Επομένως αναγκαστικά κάνεις επιλογές και όλες οι επιλογές έχουν το κόστος ότι βαδίζεις με ένα συγκεκριμένο τρόπο που ταιριάζει καλύτερα σε σένα και στα ψυχικά, ηθικά κλπ στάνταρτ για σένα και αφήνεις απέξω άλλα που δεν σου ταιριάζουν. Αυτό όλο είναι μία διαδικασία κατά την οποία φαίνεται κατά διαστήματα ότι στερείσαι κάποια πράγματα, αλλά μακροπρόθεσμα διαπιστώνεις ότι δεν στερήθηκες τίποτα και ότι αυτά που έκανες ήταν ακριβώς αυτά που ήθελες να κάνεις με βάση τις εμπειρίες, συνειδητές και ασυνείδητες, που κουβαλούσες ιστορικά και σαν άτομο και σαν ενταγμένος σε μία συλλογικότητα. Και αυτό ισχύει για τους πάντες είτε το γνωρίζουν και το δέχονται είτε όχι.
Υπό αυτή την έννοια θεωρώ ότι δεν κάνει κανείς καμία θυσία που δεν την θέλει. Κάθε επιλογή στη ζωή μας έχει τιμήματα. Ευτυχής όποιος το γνωρίζει και τα πληρώνει αγγόγυστα εν ονόματι της ψυχούλας του, διαφορετικά παραμένει δυστυχής νομίζοντας ότι θυσίασε κάτι που το ήθελε παραπάνω από αυτό που ήδη έκανε.
Φαντάζομαι ότι μετά από αυτές τις διευκρινίσεις μάλλον δεν θα διαφωνείς με την άποψη μου πως ότι κάνουμε το κάνουμε πρώτα και κύρια για τον εαυτό μας. Εσύ το εισέπραξες ως κουτοπόνηρη εγωιστική πράξη αυτό που είπα, επειδή στα ελληνικά δεδομένα συνηθίζουμε να βλέπουμε ως θυσία κάθε επιλογή μας. Είναι μία ολόκληρη κουλτούρα που ξεκινά συνήθως από την οικογένεια που θεωρεί ότι θυσιάστηκε για τα παιδιά. Αν δεν τα ήθελε, ας μην τα έκανε και ας μην θυσιαζόταν… αντί να κλαψουρίζει.
Ακόμα και ο αλτρουισμός είναι στοιχείο που υπάρχει σε όλη τη φύση. Οταν κινδυνεύει το είδος, το άτομο “θυσιάζεται” υπέρ του είδους, αγγόγγυστα. Μόνο οι άνθρωποι συνηθίζουμε να γκρινιάζουμε για τα πάντα και ότι κάνουμε θυσίες.
Θέλω να συμπληρώσω ότι συμφωνώ και με τον Panagiotis atmatzidis στις παρατηρήσεις περί “νέου ήθους”. Διότι και για την μαρξιστική σκέψη (αν και δεν δηλώνω βαθύς γνώστης, παρά μόνο θεωρώ ότι έχω “πιάσει” κάποια ζητήματα) δεν είναι ζήτημα ηθικής, υπό την θρησκευτική έννοια, το θέμα του καπιταλισμού, αλλά ζήτημα διαφορετικής αντίληψης για το τι θα εξυπηρετούσε καλύτερα την έννοια άνθρωπος στο θέμα οργάνωσης της παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων. Θρησκευτική ηθική ανακατεύει όμως ενίοτε η αριστερά στην Ελλάδα, διότι η θρησκεία έχει ένα ιδιαίτερα κυρίαρχο ρόλο, οπότε δημιουργείται μία περίεργη ιδεολογική σούπα και στο χώρο της αριστεράς.
Η ηθική και το ήθος σημαίνουν συνήθεια. Τι συνηθίζεται δηλαδή που να εξυπηρετεί το ευ ζην των ανθρώπων. Κάθε εποχή έχει διαφορετική ηθική, διαφορετικές συνήθειες δηλαδή. Η λέξη όμως έχει βαρύνει ιδεολογικά λόγω θρησκειών σαν την χριστιανική και επίσης από το γεγονός ότι αποξενωνόμαστε από την αρχική έννοια αρκετές φορές λόγω αλλαγών ακριβώς στα ήθη.
Ουσιαστικά, λοιπόν, υπάρχει μεν νέο ήθος, με την έννοια του ότι συνηθίζεται διαφορετικά πλέον να λειτουργεί η επιχειρηματικότητα, αλλά δεν υπάρχει θέμα ηθικής (με τη θρησκευτική έννοια) στο παλιό μοντέλο επιχειρηματικότητας.
Δεν είναι δηλαδή καλύτεροι ή χειρότεροι οι παλιοί και οι νέοι επιχειρηματίες. Απλά δρουν διαφορετικά. Και δρουν διαφορετικά διότι αλλάζουν αρκετά πράγματα και στις κοινωνικές συνήθειες (ήθη) λόγω διαδικτύου. Αυτό σαν δική μου διευκρίνηση ως προς την παρατήρηση του Atmatzidi.
@cosmix Forza AthensBook! :-)
Πάτε πολύ καλά και συνεχίστε!
@coolplatanos: “ζηλεύει”; Δεν είπα αυτό. Είπα ότι για να ασχοληθεί κάποιος τόσο πολύ μαζί σου, κάποιος άσχετος με το αντικείμενό σου, σημαίνει πως κάπως ξεχώρισες.
οκ, vrypan, δεκτό, παρεξήγησα τη διατύπωση.