Ubuntu 10.10 is just around the corner. In this version some preliminary signs of Ubuntu’s design efforts are slowly showing, although there’s still a vast amount of work to do. One of the ‘new’ things in 10.10 as far as the user experience is concerned is the new Ubuntu font.

I am very happy to see Hellenic supported from this early stage. As others have commented however, there are considerable problems with the typeface. The font has several controversial features, like the ‘short chi’ glyph and the weird gamma among others.

The short chi (χ) is not really a problem as far as I am concerned, although it is a departure from the norm. Most modern well-designed hellenic fonts have a chi with a descender. In ‘classical’ hellenic typography chi almost always has a descender; there are, however, a few good examples of contemporary designs with ‘short’ chi (Gotham Greek by Cannibal Fonts — one of the premier foundries in Greece — comes to mind) and I believe it’s acceptable in a modern, informal typeface.

Gamma (γ), on the other hand, as found in the ‘final’ version of the font included with the Ubuntu 10.10 RC, is poor and betrays the ignorance of the designers with respect to hellenic type; it reminded me of Myriad Pro; a beautiful roman typeface (recently popularised because its adoption by Apple as the company’s corporate font) that has been butchered in its hellenic version.

There are other, less important, issues with the hellenic glyphs in the font, but even those I mention above are enough to demonstrate the intricancies involved in designing hellenic fonts (esp. by people who don’t have a feel for the language).

Turning roman fonts, even excellent ones, to hellenic is a tough job, even for skilled professionals with many years of experience with the language, the alphabet and hellenic typography. Many of the good hellenic fonts have been designed by font designers outside of Greece and have been iteratively improved over the span of many years before they reached a level of comparable quality to their roman counterparts.

I appreciate the effort by Maag and Canonical and I really love the fact that the language is included as a first-class citizen in the new Ubuntu font.

I also think, however, that you need to get a better understanding of Hellenic typography as well as — seemingly — better advice, before the ‘Ubuntu’ font can claim that it is a well-designed hellenic font.

Τον τελευταίο καιρό συζητείται το ‘άνοιγμα’ των κλειστών επαγγελμάτων. Οι ‘φασαρία’ που έχει προκαλέσει η επαναλαμβανόμενη απεργιακή κινητοποίηση των μεταφορεών, ιδιοκτητών φορτηγών δημοσίας χρήσης και λοιπών επαγγελματιών/επιχειρηματιών του κλάδου μπορεί να έχει, στο μυαλό των περισσοτέρων, ταυτίσει το ‘άνοιγμα’ των κλειστών επαγγελμάτων με αυτήν την κοινωνική/οικονομική ομάδα, όμως τα επαγγέλματα είναι πολλά και ποικίλα και οι κοινωνικές ανάγκες που καλύπτουν εξίσου διαφορετικές.

Ένα από αυτά τα επαγγέλματα είναι οι φαρμακοποιοί. Επέλεξα να γράψω για τους φαρμακοποιούς, αφ’ενός επειδή έχω αρκετούς συγγενείς και φίλους που ιστορικά βρίσκονται στον χώρο και θεωρώ πως γνωρίζω, περισσότερο ίσως από τον μέσο όρο, τις ιδιαιτερότητες του κλάδου, αλλά και επειδή — παρ’ότι συμφωνώ απολύτως με την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και θεωρώ πως η Ελλάδα έχει ήδη αργήσει πολύ — θαρρώ πως η απελευθέρωση των επαγγελμάτων δεν είναι σε καμία περίπτωση μια μονοσήμαντη διαδικασία, πως το κάθε επάγγελμα έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και η όποια κανονιστική ρύθμιση πραγματώνει την απελευθέρωση του οφείλει να τις λάβει υπόψη της (κάτι που σίγουρα εν διαμέσω κρίσης και πανικού δεν πραγματοποιείται στην Ελλάδα του 2010).

Διάβασα στην Καθημερινή το άρθρο ‘Οι τιμές των φαρμάκων‘ του Στέφανου Μάνου. Σε αυτό παραθέτει την συζήτησή του (και τον παραλογισμό) ενός φοιτητή της Φαρμακευτικής, του οποίου η οικογένεια έχει φαρμακείο και πρόκεται να ‘θιχτεί’ από την απελευθέρωση, ως εισαγωγή σε ένα, ως επι το πλείστον αφελές, κείμενο που αντιπαραθέτει ως παράδειγμα προς μίμηση τα περιθώρια κέρδους των φαρμακείων στην Σουηδία. Και παρ’ότι τα παραδείγματα του κ. Μάνου είναι ενδιαφέροντα και εικάζω πως είναι ειλικρινής και πιστεύει αυτά που γράφει, φαίνεται να αγνοεί τι ακριβώς συνεπάγεται το επαγγέλμα των φαρμακοποιών, η αγορά του φαρμάκου, ο τρόπος που δουλεύουν και τι σημαίνει η απελευθέρωσή του.

Τα φαρμακεια σημερα

Με το υπάρχον σύστημα, τα φαρμακεία είναι περιορισμένα ως προς τον τόπο στον οποίο μπορούν να ανοίξουν, βάσει του πληθυσμού του κάθε τόπου αλλά και βάσει της παλαιότητος του φαρμακείου — αυτός πρακτικά είναι ένας τρόπος να εξυπηρετηθούν οι παλαιοί φαρμακοποιοί που σήμερα μπορούν να μεταφέρουν το φαρμακείο τους πρακτικά όπου θέλουν ανά πάσα στιγμή μετά από κάποια χρόνια λειτουργίας. Με αυτόν τον τρόπο πριν ‘πουλήσουν’ την άδειά τους (με σημαντικό κέρδος) μεταφέρουν το φαρμακείο σε ένα πολύ καλό σημείο και το πουλούν ακριβότερα. Αυτή η νομοθετική ρύθμιση καθιστά το φαρμακείο ‘κλειστό’ επάγγελμα, δηλαδή επιβάλλει την ‘αγορά’ μιας υπάρχουσας άδειας από έναν νέο φαρμακοποιό που επιθυμεί να ανοίξει φαρμακείο, καθώς νέες άδειες δεν εκδίδονται (παρά μόνον υπό προϋποθέσεις: βλ. γεωγραφικοί, πληθυσμιακοί περιορισμοί κλπ). Φυσικά κάτι τέτοιο είναι άδικο και καθιστά την απόκτηση άδειας δύσκολη υπόθεση για όσους δεν έχουν τα μεγάλα ποσά που εδώ και χρόνια απαιτούνται για την αγορά τους.
»

Θυμάμαι σαν εχθές τη στιγμή που κατέφθασα στην Πάτρα, τον Ιούνιο του 2005. Είχα μπροστά μου έναν γεμάτο μήνα: μετά από επτά χρόνια διαμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο, έπρεπε να μαζέψω και να αποστείλλω τα πράγματά μου — ένα ολόκληρο σπίτι — στην Ελλάδα, να χαιρετήσω τους φίλους και γνωστούς μου, να απολαύσω το Λονδίνο μαζί τους, όπως δεν το είχα απολαύσει ποτέ, πριν το αποχαιρετήσω και ξεκινήσω το ταξίδι της επιστροφής.

Το πρατήριο ήταν στην είσοδο της πόλης και η απλή αμόλυβδη βενζίνη μόλις άγγιζε τα €0.85/λίτρο. Το ΦΠΑ είχε μόλις αυξηθεί στο 19% και οι τιμές είχαν ανέβει κάπως, όμως αυτό δεν με πτοούσε. Γνωρίζοντας τι με περίμενε στην άλλη πλευρά του Ιονίου, γέμισα το ρεζερβουάρ. Είχα μπροστά μου λίγο παραπάνω από δυόμιση χιλιάδες χιλιόμετρα (και άλλα τόσα για την επιστροφή) και λιγοστά χρήματα έτσι στόχος ήταν να ελαχιστοποιήσω τα έξοδα όσο γινόταν. Στην Ιταλία και την Γαλλία έβαλα βενζίνη αρκετές φορές — σαφώς περισσότερες από τις στάσεις. Η βενζίνη εκεί ήταν τρομακτικά ακριβότερη: €1.15 ακόμη και €1.25/λίτρο. Εντύπωση μου είχε κάνει η πολύ μικρή διαφορά της τιμής της απλής βενζίνης από την πολύ ακριβότερη σούπερ αμόλυβδη (αυτή των 98 και των 100 οκτανίων): κάποιες φορές είχε νόημα να βάλει κανείς την ακριβότερη βενζίνη καθώς ήταν δεδομένο πως, με τόσο μικρή διαφορά στην τιμή, θα κέρδιζε (σε χιλιόμετρα).

Επιστρέφωντας, έναν μήνα αργότερα, και έχοντας ξοδέψει αρκετά σε βενζίνη — τόσο στην πανάκριβη Βρετανία, όσο και στην υπόλοιπη Ηπειρωτική Ευρώπη — ένιωσα ανακούφιση ανακατεμένη με αηδία οδηγώντας πίσω στους Ελληνικούς δρόμους: είχα επιστρέψει πίσω στο ‘χωριό’ της Ευρώπης που ονομάζουμε Ελλάδα, τη χώρα που η ‘εθνική οδός’ αποτελεί δρόμο μιάμισης λωρίδας, που οι οδηγοί δεν ήξεραν να οδηγούν και που η βενζίνη ήταν φθηνή.

Από τότε μέχρι σήμερα το αυτοκίνητο — όπως και σε πολλούς από εμάς — ήταν και παραμένει αναγκαίο μέσο. Όσο και να το αποφεύγω, όσο και να προτιμώ να χρησιμοποιώ το Μετρό, το ποδήλατο ή να περπατώ στον προορισμό μου (όταν αυτό είναι εφικτό), σε μια χώρα με ελλιπές δίκτυο Μαζικών Μέσων Μεταφοράς, έλλειψη αγωγής και υποδομών (που κάνουν το ειδάλλως εξαιρετικό ποδήλατο ένα εν πολλοίς γραφικό και επικίνδυνο μέσο) το αυτοκίνητο αποτελεί εύκολη και πρακτική λύση.

Πολύ γρήγορα όμως, από τα τέλη του καλοκαιριού του 2005, έγινε σαφές πως η τιμή της βενζίνης είχε πάρει την ανίουσα και με ελάχιστες εξαιρέσεις αποδείχθηκε μονοτονική η τάση της. Μπορεί η τιμή του 1 ευρώ ανά λίτρο να φάνταζε ακριβή το 2006 και το 2007, όμως ‘χρειάστηκε’ η ‘κρίση’ του 2008 και το €1.25/λίτρο εκείνου του Αυγούστου για να γίνει περισσότερο σαφές: το αυτοκίνητο στην Ελλάδα άρχισε να κοστίζει πολύ, όπως τόσα άλλα πράγματα άρχισαν να ‘κοστίζουν’ πολύ. Δύο χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του 2010 ζούμε την αμόλυβδη του €1.5. Σε κάποιον βαθμό η αύξηση οφείλεται στην ανάγκη της κυβέρνησης να αυξήσει τα έσοδά της και δεν αντικατοπτρίζει την αγορά: η αύξηση του ΦΠΑ στο 21 και το 23% τον Μάρτιο και τον Ιούλιο, αλλά και οι απανωτές αυξήσεις των έμμεσων φόρων μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου, έφτασαν την βενζίνη να βρίσκεται σχεδόν δυο φορές ακριβότερη απ’ότι ήταν το καλοκαίρι μετά τους Ολυμπιακούς.
»

Τις τελευταίες δυο ημέρες έχουν αρχίσει οι μεταμεσονύχτιες ‘δοκιμαστικές’ προβολές της Digea, της εταιρίας-φορέα που έχουν, από κοινού, συστήσει τα εθνικής εμβέλειας ιδιωτικά κανάλια για την ψηφιακή εκπομπή τους. Δοκιμαστικές διότι επισήμως οι εκπομπή του ψηφιακού σήματος των ιδιωτικών καναλιών ξεκινά την ερχόμενη Παρασκευή, 18 Ιουνίου, περίπου 51 μήνες μετά την έναρξη εκπομπής ψηφιακού σήματος από τα τρία ‘ειδικά’ ψηφιακά κανάλια της ΕΡΤ.

»

Έάν μπορούσε κανείς να κατατάξει σε έναν κατάλογο τους λόγους για τους οποίους η Αθήνα πάσχει ως πόλη, είμαι βέβαιος πως τα πεζοδρόμια (ή μάλλον η έλλειψη αυτών), παρ’ότι φαινομενικά ελάσσων και κοσμητικός λόγος, είναι ίσως βασική έλλειψη της πόλης που συμπαρασύρει σειρά προβλημάτων, όπως το κυκλοφοριακό, η έλλειψη πρασίνου κλπ.

Είναι δύσκολο σε κάποιον εκτός της πολεοδομίας και των απανταχού Δήμων της Ελλάδος να κατανοήσει αφ’ενός γιατί τα πεζοδρόμια έχουν φάρδος που απ’ότι φαίνεται απευθύνεται σε μικρά τετράποδα και όχι σε ανθρώπους, και αφ’ετέρου γιατί συχνά συναντά κανείς μικρά σχετικά δέντρα ή άλλα φυτά φυτεμένα στο κέντρο αυτών και αφημένα στην τύχη τους, με ελάχιστο χώρο για να αναπτύξουν τις ρίζες τους και συχνά χωρίς νερό.

Παρατηρώντας τη κατάσταση των πεζοδρομίων στην Αθήνα, θα έλεγε κανείς πως η κατασκευή τους είναι τυπολατρική· τηρεί πιστά κάποιους καλοπροαίρετους πλήν όμως αποτυχημένους κανόνες που επιβάλλουν την ύπαρξη ίσως του πεζοδρομίου αυτού καθεαυτού, την ύπαρξη δέντρων και άλλων φυτών και ένα ίσως (αστείο) ελάχιστο φάρδος, αλλά αποτυγχάνουν στο ζητούμενο: να δημιουργήσουν ένα ποιοτικό, βιώσιμο δίκτυο πεζοδρομίων όπου πεζοί πολίτες θα μπορούν να μετακινούνται με ασφάλεια ενώ παράληλλα θα περιτριγυρίζονται από χώρους πρασίνου.
»

Πάει ένας περίπου χρόνος από τη πρώτη μου παραγγελία — και το σχετικό άρθρο για το δικτυακό κατάστημα τσαγιού tsai.gr. Οι εντυπώσεις ήταν ως επι το πλείστον θετικές, με μεγάλη ποικιλία τσαγιών και βοτάνων, άμεση εξυπηρέτηση και εξαιρετικό πακετάρισμα των προϊόντων. Μεγάλη (και σημαντική) εξαίρεση οι τιμές του καταστήματος οι οποίες ήταν περίπου 20% ακριβότερες από αυτές του Δρόμου του Τσαγιού, ενός ‘φυσικού’ καταστήματος που εδρεύει στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και επίσης ειδικέυεται στο τσάι. Αν συνυπολογίσει κανείς και το επιπλέον κόστος των μεταφορικών, οι τιμές για ένα αμιγώς δικτυακό κατάστημα ήταν ανεξήγητα υψηλές.

Την πρώτη μου παραγγελία από το tsai.gr ακολούθησαν αρκετές άλλες όπως και κάποιες επισκέψεις στον Δρόμο του Τσαγιού στο Κολωνάκι. Η ποιότητα των προϊόντων των δυο καταστημάτων ήταν παρεμφερής με κάποιες διακυμάνσεις ανάλογα με τη ποικιλία και το είδος του τσαγιού.

Τις προάλλες συζητούσα με κάποιους φίλους για το tsai.gr και στη συζήτηση αναφέρθηκε ο Δρόμος το Τσαγιού ως εναλλακτική. Αναζητώντας πληροφορίες online, με μεγάλη μου χαρά διαπίστωσα την ύπαρξη νέου δικτυακού τόπου για το εν λόγω κατάστημα.
»

Τον Δεκέμβριο του 2007, έγραψα ένα άρθρο με τίτλο ‘Οπτικοακουστικό Αρχείο ΕΡΤ’. Ο λόγος ήταν η τεράστια σημασία του εγχειρήματος, τόσο για εμένα, όσο και για εκατομμύρια συμπολίτες μου αλλά και για την ευρύτερη σημασία της διάθεσης του αρχείου, μιας μοναδικής κληρονομιάς και μέρος της ιστορίας αυτού του τόπου.

Παρά τη θετική άποψή μου για την προσπάθεια αυτή όμως, και αγνοώντας — έστω προσωρινά — τις βασικότερες ανησυχίες μου σχετικά με την ιδιοκτησία ενός τόσο σημαντικού έργου από μια ιδιωτική, ως επι το πλείστον, επιχείρηση, βασικές μου ενστάσεις — και ο λόγος για τον οποίο το άρθρο αποτέλεσε σημαντικό εφόδιο στην κριτική του έργου από αρκετούς — αποτέλεσαν αφ’ενός η επιλογή ενός κλειστού φορμά διάθεσης του αρχείου στο κοινό (WMV) και ο αποκλεισμός λειτουργικών συστημάτων όπως το GNU/Linux και τα διάφορα BSDs από τον κατάλογο των υποστηριζόμενων συστημάτων χρήσης του αρχείου και αφ’ετέρου η διάθεση του υλικού σε ιδιαίτερα χαμηλή ποιότητα.

Σήμερα, κι ενώ είχα για πολύ καιρό αποφύγει την επίσκεψη στον δικτυακό τόπο, επέστρεψα και διαπίστωσα πως το υλικό πλέον παρέχεται σε video κωδικοποιημένο με Sorenson (h.263), υπο μορφή αρχείου flv και μέσω flash player· η αλλαγή είναι σίγουρα ευπρόσδεκτη καθώς οι περισσότεροι φυλλομετρητές υποστηρίζουν flash. Αγνοώ γιατί δεν επελέχθη το h.264 καθώς παρέχει σαφώς καλύτερη απόδοση στο ίδιο εύρος ζώνης, αλλά επιπλέον γιατί η ποιότητα του υλικού παραμένει τραγική· φαντάζομαι πως βασικός λόγος δεν είναι το bandwidth ή το κόστος, αλλά κυρίως η αποτροπή “παράνομης” χρήσης του υλικού δίχως την άδεια της ΕΡΤ (παρά το γεγονός πως το λογότυπο της ΕΡΤ δεσπόζει, ως υδατογράφημα, στο αριστερό μέρος του κάδρου). Δυστυχώς το τελικό αποτέλεσμα κάνει την θέαση του υλικού δύσκολη και κουραστική και το εγχείρημα σαφώς λιγότερο επιτυχές.

Ελάχιστα φαίνεται να έχει κατανοήσει η ΕΡΤ, δύο σχεδόν χρόνια μετά την πρώτη παρουσία του αρχείου στο διαδίκτυο, τη σημασία της διάθεσης του υλικού αυτού. Ελάχιστα φαίνεται να έχει ασχοληθεί με διεθνείς αντίστοιχες προσπάθειες, όπως αυτές του βρετανικού BBC, του αμερικάνικου PBS, το Hulu και άλλες, που θέλουν το internet να αντικαθιστά τόσο την ψηφιακή επίγεια τηλεόραση όσο και — σε μεγάλο βαθμό — άλλα οπτικά μέσα αποθήκευσης video υψηλής ευκρίνειας. Μπορεί το βάρος της ευθύνης να μη πέφτει μόνον στην ΕΡΤ αλλά να σκιαγραφεί μια γενικότερη αστοχία της ελληνικής διαδικτυακής ‘κοινότητας’ (βλ. έλλειψη ενός γρηγορότερου εθνικού δικτύου, κακή διείσδυση ευρυζωνικών συνδέσεων, χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών, χαμηλό ενδιαφέρον για νέες τεχνολογίες κ.ο.κ.), όμως ως ο φορέας υλοποίησης και ο αυτοδιορισμένος — λόγω κακής νομοθετικής ρύθμισης — ‘αρχειοφύλακας’ της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας η ΕΡΤ φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης.

Reel recorder by William A. Franklin/Flickr. Licensed under Creative Commons.