Με αφορμή την ανακοίνωση για το κλείσιμο της Athens News στις αρχές του μήνα αποφάσισα να γράψω για την δημοσιογραφία στην Ελλάδα. Μάλλον ιδιαίτερως ελάσσονος σημασίας ως δημοσίευμα, η ξαφνική διακοπή της έκδοσης της Athens News, μιας εφημερίδας που κυκλοφορούσε για 57 χρόνια, θαρρώ πως προδίδει μια γενικότερη τάση που αργά ή γρήγορα θαρρώ πως θα επεκταθεί και σε άλλες, μεγαλύτερες αλλά προ πάντων ελληνόφωνες εφημερίδες. Άλλωστε εν έτει 2008, το κόστος της δημοσίευσης οποιουδήποτε εντύπου είναι αρκετά μεγάλο σε σχέση με τα έσοδα που αυτό αποφέρει και η παρεχόμενη υπηρεσία συχνά ιδιαίτερα περιθωριακή.

Πολλοί (και μαζί τους κι εγώ) θα σπεύσουν να κατονομάσουν το διαδίκτυο ως τον βασικό λόγο της εμπορικής αποτυχίας της εν λόγω εφημερίδας — όσοι διάβαζαν την Athens News στην Ελλάδα μάλλον (σε μεγάλη τους πλειοψηφία) κατα πάσα πιθανότητα έχουν ικανή πρόσβαση στο διαδίκτυο ώστε να διαβάζουν ολημερίς τις αγαπημένες διεθνείς αγγλόφωνες εκδόσεις από τη Βρετανία ή τις ΗΠΑ αλλά παράλληλα να έχουν πρόσβαση και σε οπτικοακουστικό υλικό απ’όλο τον κόσμο στην γλώσσα της προτίμησής τους. ‘Ισως η ύπαρξη της Athens News ήταν μάλλον γραφική και ιδιαίτερα συμβολικη, κομμάτι μιας παλαιότερης εποχής στην οποία θα αποτελούσε έναν αγγλόφωνο φάρο σε μια θάλασσα εντύπων ως επι το πλείστον αποκομμένη από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ με ελάχιστα εγχώρια αγγλόφωνα έντυπα. Δίχως αμφιβολία η Ελλάδα του 1961 όμως δεν έχει μεγάλη σχέση με αυτή του 2008, τουλάχιστον σε αυτόν τον τομέα. Άμεση πρόσβαση σε ειδήσεις, αναλύσεις, βίντεο και ήχο, τα αρχεία δεκαετιών τεράστιων ειδησεογραφικών οργανισμών όπως το BBC, οι New York Times, ο Guardian, οι Times του Λονδίνου, ο Economist και άλλοι βρίσκονται μερικά κλίκ μακριά για όποιον έχει μια ταπεινή γραμμή ADSL μερικών Megabit/δευτερόλεπτο και τον χρόνο να ψάξει. Πως θα μπορούσε οποιαδήποτε ελληνική αγγλόφωνη εφημερίδα να τους ανταγωνιστεί; Με εγχώριες ειδήσεις; Πιθανόν. Όμως οι εγχώριες ειδήσεις άξιες αναφοράς είναι ελάχιστες και συχνά αδιάφορες. Αλήθεια, γιατί θα μπορούσαν ποτέ αυτές να ήταν ενδιαφέρουσες σε οποιονδήποτε, πόσο μάλλον σε κάποιον που (δημογραφικά) ανήκει στην ομάδα ανθρώπων που θα επέλεγαν την Athens News;
»

‘Άκουσα’ από το blog του Ματθαίου Τσιμιτάκη την (ηχητική) συνέντευξη της διευθύντριας του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας, κα. Ειρήνη Σταματούδη, τόσο σχετικά με το ζήτημα της πειρατείας όσο και σχετικά με το ζήτημα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της διαφύλαξης των πνευματικών δικαιωμάτων.

Υπάρχουν διάφορα σημεία που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά και άξια συζητήσης και τα οποία, αν μη τι άλλο, φέρνουν στην επιφάνεια το τεράστιο χάσμα που υπάρχει στις ημέρες μας μεταξύ της μεγάλης πλειοψηφίας του κόσμου και των ελάχιστων mainstream παραγωγών πολυμέσων¹

Ο ορισμός της πειρατείας

Η βιομηχανία παραγωγής μουσικής και κινηματογράφου (πολυμέσων) από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει προσπαθήσει, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της από τη πώληση των έργων αυτών, είτε ελέγχωντας τη παραγωγή τους από τους δημιουργούς (εξέχοντα παραδείγματα αποτελούν ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν καλλιτέχνες όπως ο Prince και οι TLC τη περασμένη δεκαετία), είτε τη πώληση και την αναπαραγωγή τους από το κοινό. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, παραδείγματα αποτελούν η στάση της βιομηχανίας απέναντι σε μαγνητικά μέσα εγγραφής, όπως η κασέτα και το 8-track τη δεκαετία του 1960 και οι εγγραφείς VHS τη δεκαετία του 1980 αλλά και άλλα μέσα διανομής όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η αντιγραφή δίσκων βινυλίου, CD και DVD ακόμη και η ελεύθερη ανταλλαγή αυτών των προϊόντων εντός ενος νοικοκυριού ή μεταξύ φίλων.

Είναι γεγονός πως το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανίας θα προτιμούσε να ελέγχει και να πληρώνεται για κάθε θέαση, κάθε ‘χρήση’ από κάποιο ‘άτομο’. Θα προτιμούσε με άλλα λόγια να ελέγχει απόλυτα που, πως και πότε ακούει κανείς τη μουσική του, βλέπει τις ταινίες του και κατ’επέκταση διαβάζει τα βιβλία του ή χρησιμοποιεί το λογισμικό του. Σε κάθε μια από αυτές τις χρήσεις η βιομηχανία θα ήθελε να μπορεί να αμείβεται.
»

Well, I have managed to correlate several – seemingly unrelated – things again to my own surprise. Think for a sec. about the way the unipolar governing of the world by — currently — the US, personal freedom/privacy, the power provided to the world by electronics and computing. I just watched Colossus: The Forbin Project, a cheesy 1970 sci-fi film about a computer similar to SkyNet in Terminator, that decides to take over the world: fortunately not immediately killing the whole of mankind plus Colossus, the computer at hand, joins forces with an equivalent Soviet computer called Guardian and combine their forces to achieve total control over the world. In the movie, the computer demands that its creator, a certain Dr. Forbin, is being put under constant surveillance.

Think for a second how easy it is today, 33 years after the release of that movie to monitor someone’s actions. Most personal financial transactions take place using credit or debit cards or at the very least ATMs. Registrations everywhere provide information as to someone’s personal details. And computerised bank networks as well as digital telephone exchanges retain (in the post 11th September world) extensive logs about people’s phonecalls. As if this was not enough, anyone living in a large city will have noticed the hundreds of CCTV cameras everywhere. I am sure this is more evident in the States than Europe or the rest of the world. The recent Verizon appeal turned-down, to not reveal their subscribers’ identities to RIAA increasingly worries me about how Orwellian the future could end up. A lot of people have written about privacy on the internet and how the Verizon case — at least in the case — will set a precedent that could literally end up forcing ISPs to reveal user data to anyone claiming they have broken the law *before* they prove it!
»