Πολιτιστική Κληρονομιά, ‘Πειρατεία’ και ΟΠΙ
‘Άκουσα’ από το blog του Ματθαίου Τσιμιτάκη την (ηχητική) συνέντευξη της διευθύντριας του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας, κα. Ειρήνη Σταματούδη, τόσο σχετικά με το ζήτημα της πειρατείας όσο και σχετικά με το ζήτημα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της διαφύλαξης των πνευματικών δικαιωμάτων.
Υπάρχουν διάφορα σημεία που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικά και άξια συζητήσης και τα οποία, αν μη τι άλλο, φέρνουν στην επιφάνεια το τεράστιο χάσμα που υπάρχει στις ημέρες μας μεταξύ της μεγάλης πλειοψηφίας του κόσμου και των ελάχιστων mainstream παραγωγών πολυμέσων1
Ο ορισμός της πειρατείας
Η βιομηχανία παραγωγής μουσικής και κινηματογράφου (πολυμέσων) από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει προσπαθήσει, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της από τη πώληση των έργων αυτών, είτε ελέγχωντας τη παραγωγή τους από τους δημιουργούς (εξέχοντα παραδείγματα αποτελούν ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν καλλιτέχνες όπως ο Prince και οι TLC τη περασμένη δεκαετία), είτε τη πώληση και την αναπαραγωγή τους από το κοινό. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, παραδείγματα αποτελούν η στάση της βιομηχανίας απέναντι σε μαγνητικά μέσα εγγραφής, όπως η κασέτα και το 8-track τη δεκαετία του 1960 και οι εγγραφείς VHS τη δεκαετία του 1980 αλλά και άλλα μέσα διανομής όπως η καλωδιακή τηλεόραση, η αντιγραφή δίσκων βινυλίου, CD και DVD ακόμη και η ελεύθερη ανταλλαγή αυτών των προϊόντων εντός ενος νοικοκυριού ή μεταξύ φίλων.
Είναι γεγονός πως το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανίας θα προτιμούσε να ελέγχει και να πληρώνεται για κάθε θέαση, κάθε ‘χρήση’ από κάποιο ‘άτομο’. Θα προτιμούσε με άλλα λόγια να ελέγχει απόλυτα που, πως και πότε ακούει κανείς τη μουσική του, βλέπει τις ταινίες του και κατ’επέκταση διαβάζει τα βιβλία του ή χρησιμοποιεί το λογισμικό του. Σε κάθε μια από αυτές τις χρήσεις η βιομηχανία θα ήθελε να μπορεί να αμείβεται.
»
Ευρωπαϊκή ‘αντεπίθεση’, τουλάχιστον επικοινωνιακά, στην ολοένα εντονότερη πίεση που αρκούν οι, μετρημένοι στα δάκτυλα, κολοσσοί της βιομηχανίας μουσικής και κινηματογράφου. Είναι ενδιαφέρον πως ενώ στην Ελλάδα ουσιαστικά τώρα αρχίζει μια συζήτηση σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο που επιθυμούμε σχετικά με την ανταλλαγή πολυμέσων μέσω διαδικτύου (και ειλικρινά ελπίζω πως θα υπάρξει ουσιαστική συμμετοχή του κόσμου και θα αποτραπεί μια σκιώδης διαδικασία θέσπισης νομοθεσίας τύπου DADVSI κεκλεισμένων των θυρών), στην Ευρώπη η έκφραση υπερ της ανταλλαγής ψηφιακού περιεχομένου πολυμέσων δικτυακώς μεταξύ φίλων έχει αποκτήσει τη δική της πολιτική πλατφόρμα τόσο εντός μεμονωμένων εθνικών πολιτικών σχηματισμών (βλ. τα ‘Πειρατικά΄ Κόμματα Σουηδίας, Γερμανίας και Αυστρίας μεταξύ άλλων) όσο και στο Ευρωκοινοβούλιο από τους Πράσινους. Πολλοί ίσως βιαστούν να κατακρίνουν τόσο τις προσπάθειες αυτές όσο και τα κόμματα ως ακραία. Κι όμως, όσο ακραίες και παράλογες κι αν φαντάζουν σε κάποιους οι θέσεις των πολιτικών αυτών κομμάτων, τόσο υπερβολικές, άδικες και απεχθείς είναι οι ολοένα εντονότερες προσπάθειες της βιομηχανίας να ελέγξει που, πώς και πότε ο καταναλωτής θα απολαύσει την μουσική ή ταινία που έχει αγοράσει, καθώς και ο τραγικός τρόπος αντιμετώπισης της τέχνης, αυτών που την δημιουργούν, αλλά και της σημασίας της για τον πολιτισμό.
Μια σαφώς πιο διασκεδαστική — όμως μάλλον λιγότερο αποτελεσματική — σάτυρα του γνωστού trailer της MPAA, από το Βρετανικό ‘The IT Crowd’ μπορείτε να βρείτε εδώ.


