Έχει επανέλθει στο προσκηνιο το θέμα της ανωνυμίας στο διαδίκτυο και είναι τρομακτική η διαφορά, όχι στο νομικό status quo αλλά τις τάσεις, διεθνείς και εγχώριες, που παρατηρούνται στο διαδικτύο τα τελευταία χρόνια. Τάσεις που με πλήθος τρόπων, μεθόδων και ρητορικής βλέπει την ανωνυμία να εξοστρακίζεται στη σφαίρα του εγκληματικού, του ανεπιθύμητου, του ανήθικου και του επικίνδυνου για την κοινωνία, όταν η ύπαρξή της μάλλον έχει προσφέρει πολύ περισσότερο απ’όσο έχει βλάψει το κοινωνικό σύνολο.

Δεν είναι όμως μόνον ορατή η αξία της ανωνυμίας (ή της ψευδωνυμίας) σε μείζονως σημασίας ζητήματα· είναι επίσης απλά μια ιδιαίτερα βολική επιλογή για άτομα που θέλουν να εκφραστούν χωρίς να συμπαρασύρουν στο κείμενό τους την ‘κληρονομιά’ του ονόματός τους ή την ιστορία τους, την καταγωγή ή το φύλο τους. Πολέμιοι της ανωνυμίας ήταν — και παραμένουν — αυτοί που θίγονται, οικονομικά ή επικοινωνιακά διεθνώς από αυτή· αυτοί που απειλούνται από την δυνατότητα οποιουδήποτε να εκφράσει ουσιώδη σχόλια που ενδεχομένως, έστω κι αν τα σχόλια αυτά δεν συνοδεύονται από την νομιμοποίηση ενός άξιου αρθρογράφου ή ομιλητή, θα πείσουν τους αποδέκτες. Φυσικά, και εκεί βασίζονται οι περισσότερες ενστάσεις στο θέμα, υπάρχει και η διάσταση της συκοφάντησης, της εξύβρισης κλπ. Αφ’ενός μια εθνική ή ακόμη και υπερ-εθνική νομοθεσία δεν μπορεί να περιορίσει την ελευθερία της έκφρασης σε ένα παγκόσμιο βήμα όπως το διαδίκτυο. Αφ’ετέρου, σε περιπτώσεις παρανομίας υπήρχε (ανέκαθεν) η δυνατότητα προσφυγής στην δικαιοσύνη και η ανωνυμία δεν αποτελεσε ποτέ ουσιαστικό ζήτημα — η εν πάση περιπτώσει η ανωνυμία, ως γενικότερο δικαίωμα στο διαδίκτυο, δεν ήταν αυτή που την επέτρεπε: είναι σαφές πως σε περιπτώσεις συστηματικής εξύβρισης ή συκοφάντησης ατόμων μέσω ιστοτόπων κλπ. μπορεί να επιχειρηθεί η ταυτοποίηση και σε πολλές περιπτώσεις αυτό έχει συμβέι, με την συνδρομή των σχετικών παρόχων κλπ. Φυσικά αυτό δεν είναι πάντα τεχνικώς δυνατό (και — ξανά — στα πλαίσια μιας παγκόσμιας πλατφόρμας όπως το διαδίκτυο αφελές), όμως δεν βλέπω πως μια νομοθετική ρύθμιση κατά της ανωνυμίας θα αποτρέψει έστω και στο ελάχιστο τον τεχνικά ικανό συκοφάντη να συνεχίσει το έργο του και να κάνει χρήση όλων των σχετικών μεθόδων που έχει στη διάθεσή του (tor, proxies, botnets) για να επιτύχει τον στόχο του. Παράλληλα, με βεβαιότητα η νομοθεσία αυτή θα έχει κάνει την δημόσια έκφραση στο διαδίκτυο κατά πολύ φτωχότερη.

Όμως παρά την αφέλεια της κυβέρνησης και την φλυαρία για την ανωνυμία από αδαείς πολιτικούς, η μεγαλύτερη απειλή δεν προέρχεται από νόμους τριτοκοσμικών χωρών αλλά από τις ελάχιστες πλέον εταιρίες που ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής δραστηριότητας στο διαδίκτυο. Εταιρίες όπως η Google και το Facebook που κάνουν σημαντική προσπάθεια τα τελευταία χρόνια να καταρρίψουν την έννοια της ανωνυμίας στο διαδίκτυο, όπως αυτή υφίστατο από τις αρχές των 90ς, με τρόπο οργανικό και — ως επι το πλείστον — φιλικό, ήτοι αποδεκτό από τους χρήστες τους. Αργά και πολύ σταδιακά η έννοια της ανωνυμίας έχει αρχίσει να εξαλείφεται ως βασική δυνατότητα της χρήσης του διαδικτύου. Η πρώτη εταιρία, πανταχού παρούσα, με στοχευμένες διαφημίσεις και καταγραφή ιστορικού, δεκάδες δωρεάν υπηρεσίες και πλέον το Google+ το οποίο καταρρίπτει πλέον την ανωνυμία στο Web ακόμη και εντός αποτελεσμάτων αναζήτησης της μηχανής αναζήτησης της ίδιας εταιρίας. Η δεύτερη με τα ‘κοινωνικά’ plugins που διαθέτει και την επώνυμη εξατομίκευση και ευκολία που υπόσχονται που πλέον χρησιμοποιούνται σε χιλιάδες ιστότοπους και εκατοντάδες υπηρεσίες τρίτων εδώ και δυο-τρία χρόνια. Φυσικά κανείς δεν επιβάλλει την χρήση του facebook, όπως κανείς δεν επιβάλλει και την χρήση οποιασδήποτε υπηρεσίας της Google ή την δημιουργία λογαριασμού σε αυτές τις εταιρίες. Όμως τείνει να γίνει μέρος της καθημερινότητας των περισσοτέρων, παρά τους κινδύνους και την έλλειψη ανωνυμίας (και όχι μόνον!) που αυτά συνεπάγονται.

Γράφει ο Παναγιώτης στο blog του και ήθελα να προσυπογράψω την παρακάτω πρόταση:

Και η δυνατότητα της ανωνυμίας αντιμετώπισε τους κοινωνικούς παράγοντες που μας αποτρέπουν να μιλήσουμε για κάποια θέματα δημόσια.

Κατά την γνώμη μου, η σημαντικότερη διάσταση της ανωνυμίας στο Internet είναι κοινωνική και όχι νομική. Η ανωνυμία επιτρέπει να παρακαμφθούν ταμπού, αδυναμίες και κοινωνικές πιέσεις και νόρμες -και πολλοί από αυτούς που την προτιμούν, αυτά προσπαθούν να ξεπεράσουν, όχι τον νόμο

Διάβασα το άρθρο του Παναγιώτη και έλεγα να αφήσω εκεί ένα σχόλιό αντί αυτού του μικρού άρθρου μα, σε αντίθεση με το παρελθόν, χρησιμοποιεί μια υπηρεσία που για να σχολιάσει κανείς εκεί πλέον πρέπει να έχει φτιάξει λογαριασμό. Έστω και με ψευδώνυμο. Ή να κάνει login με το Facebook, Google ή Twitter account του, μεταξύ άλλων. =)

My generation has been fortunate enough to grow up in a society where the horrors of racial hatred were not the norm but the exception, where the rule of law — despite the rampant, by Scandinavian standards, corruption — prevailed over extremism, mass murder, hate crimes, street mobs and racial violence.

The events that took place this week in Athens are exceptional; not only in their barbarism, not only because they — collectively — in an almost cynical way, showcase all those fragments of fundamentally explosive issues present in hellenic society today (the lack of proper policing, extremism within the police force, the ghettoisation of the historic centre of Athens, rampant crime in some areas of the Hellenic capital, deep and criminally violent racial and nationalist sentiment among people of lesser intelligence, education and integrity), but because they are an embarrassment to all sane, decent Hellenes.

I cannot remember, in living memory, any instance where I felt a distinct similarity between the events happening in Greece to the Nazi Germany pogroms against Jews and communists of the 1930s; not only a sign of a society where the rule of law is totally absent, not only where the state fails to protect its citizens, but one in which the state, be it due to inability/incompetence, tolerance or will, encourages extremism; the near fatal beating of a protester by riot police corroborates the view that the state is, perhaps unwillingly, party to such actions.

With the Hellenic government having lost the support of a large number of people due to the financial crisis and the widespread criticism it faces from all sides of the political spectrum, any tolerance (let alone apparent encouragement by state employees) of extremism can and will most certainly bring about grave consequences for the people of this country, unless the it takes action and bring about justice. Justice that is blind, that doesn’t take sides, that is not a charade.

The police are bound to know by now — even if they didn’t before — of the identities of most of the criminal extremists that chased, attacked and injured immigrants, that destroyed and looted shops belonging to non-Greeks, in yesterday’s pogrom in Athens. Extremists that exploited the brutal murder of a Greek man, on his way to take his wife to the hospital to give birth, by three immigrants a few days earlier. Those people should face justice, in the same way the murderers of the Greek man and the riot policemen who almost killed a person for no reason should (suspending the policemen, as the government did, is no punishment for an act of this gravity).

Justice is a prerequisite to social peace and I’m afraid that — right now — you’d be hard pressed to find it in this country, no matter where you looked. Crime is rampant in parts of Athens, immigrant groups are afraid and persecuted by extremists, racial hatred is brewing and poverty is threatening a vast number of people. When the economy falters, the conditions are ripe for extremism, crime and unrest. It is the government’s job to bring all those responsible for illegal, let alone reprehensible actions to justice, no matter what their nationality, colour, haircut, or creed is, as soon as possible. Anything else risks inciting a cycle of violence and unravel this country’s social cohesion to a level unseen for many decades.

Today, Greece and Portugal saw their credit ratings downgraded, once again. Greece’s socio-economic mess notwithstanding, reading the linked BBC article made the absurdity of the dependence on the ‘markets’ (and the ‘unrated’ rating agencies that drive them) clearer than ever: in 2010 Greece woke up to the realisation — or at least some in that country did; others had realised much earlier and a portion of the population was in denial — that it was in dire straits. It became clear that a massive existing debt, years of mismanagement, corruption, collective contempt for law, binging on a false sense of wealth, frivolous consumption and a norm promoting a degenerate unproductive lifestyle meant that the country could never meet even its most fundamental obligations alone, so it turned to the support of the European states in an attempt to secure funds with reasonable terms and — in the process — convince and calm the markets, so that it could lower the interest rate of its bonds that had skyrocketed in the period of a few months. At least that was the official explanation. This mechanism came, first in an ad-hoc form, and now in the form of the ESM. Let’s be clear about something: the ESM is meant to be a stabilisation mechanism that ensures that states in the eurozone will be able to secure funds with relatively reasonable terms; terms better than those offered by the markets, but not exactly a free ride. The ESM is not panacea; it is primarily meant to benefit those commercial entities that have invested in states that make use of it, even if there is a possibility of partial or full restructuring of the debt —a measure which would lead to losses for the lenders of those states. Since the ‘crisis’ erupted Greece’s credit rating was downgraded several times. The latest downgrade, it was argued, was reflecting the fact that the ESM might facilitate a restructuring of the debt, leading to a loss for the lenders, thus making any investment in Greece riskier. This makes little sense: the main reason the ESM was created was to help EU states requiring assistance to secure funds with reasonable terms and avoid default — thus satisfying the markets concerned that those states might not be a good investment for them and in the process lowering interest rates. Yet, the very existence of the ESM was now being used as a reason for a further downgrade, under the pretext that since under the ESM it is possible for a state to restructure its debt under certain circumstances, any investment in this state’s bonds is less attractive.

»

Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς της Αθήνας, με το ADSL να γράφει μόνον έναν χρόνο ζωής στην χώρα μας, η Hellas On Line έκανε το αδιανόητο: πρόσφερε, μέσω του προγράμματος evoice, την δυνατότητα απόκτησης αριθμού αθηνών (213xxxxxxx) χωρίς πάγιο τέλος, βασισμένο σε SIP και με ιδιαίτερα ανταγωνιστικές χρεώσεις για αστικούς και υπεραστικούς προορισμούς.

Γνώρισα την υπηρεσία το φθινόπωρο του 2006, και έγραψα γι’αυτό λίγους μήνες αργότερα. Από το 2006, μόλις δυο χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος, ήταν σαφές πως η HOL δεν είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις υπηρεσίες VoIP. Ήταν η εποχή που όλοι οι πάροχοι παπαγάλιζαν το double (και μερικές φορές το triple) play, ενώ η μισή Ελλάδα δεν ήξερε καν τι είναι το ADSL και η υπόλοιπη καταριόταν τις πανάκριβες τιμές, την κακή απόδοση και το απαρχαιωμένο δίκτυο.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, η ΕΕΤΤ, ο ΟΤΕ και οι ‘εναλλακτικοί’ ομαλοποίησαν τις διαδικασίες φορητότητας, η αγορά ‘ωρίμασε’, οι υπηρεσίες βελτιώθηκαν. Μπορεί, στα μάτια ενός αδαούς, πολλά από τα πλεονεκτήματα μιας VoIP σύνδεσης να μην είχαν τόσο νόημα, στην εποχή των απεριόριστων κλήσεων, των φθηνών τιμών για διεθνείς κλήσεις και τους ‘γρήγορους’ χρόνους φορητότητας, όμως στην πραγματικότητα η πρωτοπορία της HOL με το eVoice στα μέσα της περασμένης δεκαετίας είχε τεράστιο νόημα τόσο οικονομικό όσο και εμπορικό· ήταν, δυστυχώς, κάτι που η HOL ως εταιρία ουδέποτε κατάλαβε ούτε αξιοποίησε όπως μπορούσε: ήδη από το 2006 ήταν σαφές πως το eVoice αποτελούσε μια ξεχασμένη υπηρεσία, ένα αποτυχημένο, θαραλλέο ίσως, ‘πείραμα’ που λειτουργούσε στο αυτόματο. Η εταιρία δεν έκανε καμία προσπάθεια διευκόλυνσης των πελατών της έτσι ώστε να κάνει την υπηρεσία ελκυστική. Για παράδειγμα, ήταν απίστευτα δύσκολο το να προπληρώσει κανείς ένα ποσό έτσι ώστε να μπορέσει να κάνει κλήσεις μέσω της σύνδεσής eVoice, όταν — σήμερα — εταιρίες όπως η viva έχουν κάνει την διαδικασία παιχνίδι. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, πέραν της βλακείας, για τον οποίο αυτό δε θα μπορούσε να το είχε κάνει και η HOL πριν από τέσσερα χρόνια.

Πριν από λίγες ημέρες η εταιρία ενημέρωσε και τους τελευταίους συνδρομητές της υπηρεσίας πως αυτή έφτασε στο τέλος της και πως αν θέλουν, μπορούν να μεταφερθούν σε κάποιο από τα υπόλοιπα προγράμματα της HOL ή να μεταφέρουν τον αριθμό τους σε κάποιον άλλο πάροχο. Η αντιμετώπιση της υπηρεσίας από την εταιρία μπορεί ποτέ να μην ήταν η πρέπουσα, αλλά το τέλος της προδίδει άγνοια βασικών εμπορικών κανόνων και έλλειψη επικοινωνιακών ικανοτήτων: δεδομένου του ότι η υπηρεσία λειτουργούσε τόσο καιρό και εξυπηρετούσε, έστω και στον μικρό βαθμό που της επέτρεπε η HOL να λειτουργεί, κάποιους συμπολίτες μας, πόσο δύσκολο θα ήταν για μια εταιρία του μεγέθους της HOL να αρχίσει να χρεώνει ένα μικρό πάγιο, ακριβώς όπως κάνουν τόσες άλλες εταιρίες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της προαναφερθείσας viva (ένα πάγιο της τάξεως του €1 μηνιαίως), επιτρέποντας σε αυτούς τους πελάτες τους να διατηρήσουν τον αριθμό τους και αποκομίζοντας κάποιο οικονομικό όφελος. Αν δε, το συνδύαζε με έναν μηχανισμό ηλεκτρονικών πληρωμών (‘απλά’ πράγματα που θα έπρεπε να είναι αυτονόητα εν έτει 2011) όπως π.χ. πιστωτική κάρτα, paypal, ηλεκτρονικός κωδικός μέσω τραπέζης, είμαι σίγουρος πως όχι απλώς θα κατάφερνε να διατηρήσει τους υπάρχοντες πελάτες της αλλά θα τους αύξανε εντυπωσιακά.

Την εποχή που όλοι, ιδιώτες και επιχειρήσεις, επιθυμούν την απεμπλοκή του λογικού από το φυσικό, την απεξάρτηση από την φυσική ‘γραμμή’, την γραφειοκρατία, την εποχή που η ικανοποίηση πρέπει να είναι στιγμιαία και η αναμονή απαράδεκτη, που όλοι επιλέγουν το διαδίκτυο για την επικοινωνία τους, την εποχή που το Skype δεν είναι μια τεχνολογική περιέργεια, αλλά mainstream τρόπος επικοινωνίας, το να καταργείς μια υπηρεσία VoIP που έφτιαξες πριν την εποχή της (αντί να τη βελτιώνεις και να την επαυξάνεις) και να προσπαθείς να πουλήσεις παλιομοδίτικες υπηρεσίες ‘φορητότητας’ και πακέτα double play σε ανθρώπους που κατά πάσα πιθανότητα ήδη τα έχουν, φαντάζει τουλάχιστον αφελές. Και δυστυχώς, τόσο η HOL όσο και οι περισσότεροι πάροχοι στην χώρα μας, δεν έχουν καταλάβει πως ο καθένας μας χρειάζεται ΜΙΑ σύνδεση, μια γραμμή, μια υπηρεσία double ή triple play, αλλά δεκάδες υπηρεσίες πάνω από αυτές. Η σύνδεση στο διαδίκτυο είναι η μοναδική υποδομή πάνω στην οποία θέλει, μπορεί και απαιτεί να μπορεί να κάνει ο καθένας μας τα πάντα.

Εδώ και αρκετούς μήνες έχει ξεκινήσει η προσπάθεια που γίνεται από την κυβέρνηση για την απομάκρυνση των παράνομων υπαίθριων διαφημιστικών πινακίδων. Από τον ιστότοπο του εγχειρήματος διαβάζω για 893 επιβεβαιωμένες καταγγελίες και 175 αποξηλωμένες πινακίδες. Παρατηρώ πως, δυστυχώς, στο blog της προσπάθειας, αλλά και το twitter επήλθε μια σιωπηρή περίοδος γύρω στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου, ενώ μέχρι τότε γινόταν τακτική ανανέωση με ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο των αποξηλώσεων και των καταγγελιών.

Είδα, με ενδιαφέρον, το ντοκυμαντέρ του Μανώλη Ανδριωτάκη σχετικά με το θέμα (θα το βρείτε εδώ, όπου μπορείτε να το υποστηρίξετε και οικονομικά μέσω PayPal). Το ζήτημα είναι τεράστιας σημασίας που αγγίζει την ασφάλεια, την αισθητική, την ποιότητα ζωής μας στην πόλη. Το ενδιαφέρον του κόσμου, ενός κόσμου που έμαθε να ανέχεται μια άσχημη, βρώμικη και επικίνδυνη Αθήνα, είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Οι 900 περίπου καταγγελίες είναι νομίζω λίγες δεδομένου του αριθμού των πινακίδων και αφισσών που ρυπαίνουν το αστικό τοπίο, ενώ οι λιγότερες από διακόσιες αποξηλώσεις αυτών ελάχιστες (είναι, βέβαια, σαφές πως αποξηλώνονται πολλές άλλες παράνομες πινακίδες ανεξαρτήτως των καταγγελιών).

Χάρηκα πολύ όταν ανακοινώθηκε το illegalsigns.gov.gr, γιατί θεώρησα πως το ότι δημιουργήθηκε μια — απλοϊκή πλην όμως αποτελεσματική — υπηρεσία διαδικτυακών καταγγελιών ήταν δείγμα σοβαρότητας για την αντιμετώπιση ενός μείζονος προβλήματος της πόλης στην Ελλάδα.

Σήμερα, αρκετούς μήνες μετά, είμαι σχετικά απογοητευμένος· απογοητευμένος διότι οι πρόσφατες εκλογές επιβεβαίωσαν τους φόβους των λιγότερο αισιόδοξων για εφήμερο και χλιαρό ενδιαφέρον της Πολιτείας, την αδυναμία της να επιβάλλει τους Νόμους του κράτους αλλά — πρωτίστως — την αδιαφορία του κόσμου που ζεί και κινείται στην τριτοκοσμική τσιμεντούπολη που οι υπόλοιποι ανεχόμαστε καθημερινά. Στο ντοκυμαντέρ του Ανδριωτάκη, με εικόνες του καλοκαιριού του 2009, διακρίνει κανείς πινακίδες με διαφημίσεις των δυο μεγάλων κομμάτων, των νυν και πρώην πρωθυπουργών, εικόνες από ιστότοπο μεγάλης εταιρίας που δραστηριοποιείται στην παράνομη υπαίθρια διαφήμιση με λογότυπα των μεγαλύτερων εταιριών της χώρας.

Το στοίχημα δεν είναι απλώς η απομάκρυνση των παράνομων πινακίδων, αλλά η κατάρριψη της ιδέας πως είμαστε ανίκανοι, ως κοινωνία, να κατανοήσουμε τους δεκάδες λόγους για τους οποίους δε θα έπρεπε να υπάρχουν εξ’αρχής.

Για την ομάδα του AthensBook οι τελευταίοι μήνες είναι ένα rollercoaster από πολλές πλευρές. Μια αέναη ακολουθία projects, χτίζοντας υποδομές, λογισμικό, συνεργασίες. Προχθές ανακοινώσαμε τον κύκλο Private Beta για το Android, μια έκδοση για την οποία πλέον λαμβάνουμε πολλαπλά email την εβδομάδα — και ήδη μέσα σε περίπου δυο ημέρες από την ανακοίνωση έχουμε δεκάδες ενδιαφερόμενους! Τις επόμενες ημέρες περιμένουμε να διατεθεί στην αγορά η επόμενη έκδοση της εφαρμογής για iOS μια μια ανακαινισμένη κατηγορία που θα ενθουσιάσει ελπίζουμε τους φίλους οδηγούς στην Αθήνα (όσοι ήσαστε στην — εξαιρετική — ομιλία του Γιώργου στο TEDx Academy πριν από μερικές ώρες ίσως προσέξατε το σχετικό sneak peek).

Ένα από τα σημεία που νομίζω πως ο μέσος χρήστης δεν ‘βλέπει’ όταν χρησιμοποιεί το AthensBook είναι πόση δουλειά υπάρχει από πίσω. Τις υποδομές, τους αλγόριθμους, την αποδοτικότητα του συστήματος, το server-side μέρος που εξασφαλίζει ενημερωμένη και ακριβή πληροφορία. Όταν ξεκίνησε η εφαρμογή είχε μόλις τρείς κατηγορίες· κατηγορίες ‘χρηστικές’ όπως τα ανοιχτά φαρμακεία, τα ανοιχτά πρατήρια με τιμές και τα νοσοκομεία. Κατηγορίες για τις οποίες τα δεδομένα ήταν ημι-’δημόσια’ και των οποίων την ενημέρωση αυτοματοποιήσαμε γράφωντας δικό μας λογισμικό.

Βασική επιθυμία χρηστών μας ήταν οι κατηγορίες διασκέδασης. Προσθέσαμε πολλές κατηγορίες από την πρώτη εκείνη έκδοση του AthensBook. Τα μουσεία για παράδειγμα με την ένδειξη τιμής εισόδου (το AthensBook ξέρει ακόμη πότε είναι ελεύθερη η είσοδος!), τις δημόσιες υπηρεσίες με τα περίεργα και μη-ντερμινιστικά ωράριά τους (με δεκάδες τηλεφωνήματα και ελέγχους που κάναμε σε ΚΕΠ, δημαρχεία κλπ.), την κίνηση στους δρόμους και τα ΜΜΜ σταθερής τροχιάς (κατηγορία που έχει πάρει ήδη σειρά προτεραιότητας για ανακαίνιση). Προσθέσαμε Ζαχαροπλαστεία, Κάβες, Εστιατόρια και Κινηματογράφους, κατηγορίες διασκέδασης που βασίσαμε σε μεγάλο βαθμό σε user-generated content το οποίο επεξεργαστήκαμε και εμπλουτίσαμε καθώς και συνεργασίες με εταιρίες και συνεργάτες και που από τον Φεβρουάριο συμπεριλαμβάνουν την δυνατότητα εκδήλωσης προτιμήσεων από τους χρήστες (βλ. την καρδούλα στα αριστερά). Μέσα σε ελάχιστους μήνες από την πρώτη κυκλοφορία συλλέξαμε χιλιάδες καρδούλες. Καταστήματα που είχαν αρκετές άρχισαν να έχουν εικονιδιάκια ‘thumbs up’, πρώτα ένα και μετά δυο — μια γρήγορη απεικόνιση του πόσο δημοφιλή είναι.

Πιστεύω ειλικρινά πως παρά τη γερή δόση καινοτομίας και ποιότητας των υπηρεσιών μας, παρά το γεγονός πως οι χρήστες (και οι χρήσεις) της εφαρμογής ανεβαίνουν με τρομακτικούς ρυθμούς (μόνον η κυκλοφορία του iPhone4 τριπλασίασε τον ρυθμό registrations), είναι δύσκολο μια εφαρμογή όπως το AthensBook σήμερα να γίνει καθημερινή ‘συνήθεια’ για σημαντικό μέρος από τους δεκάδες χιλιάδες χρήστες μας. Γιατί;

Η απάντηση είναι πιο σύνθετη απ’ότι φάινεται. Εν μέρει διότι πολλά κομμάτια της υπηρεσίας μας δεν είναι ακόμη ολοκληρωμένα και δεν αντικατοπτρίζουν επαρκώς το όραμα που έχουμε. Ίσως γιατί η αρχική εντύπωση (που προσπαθούμε σκληρά να ξεπεράσουμε) ήταν μιας εφαρμογής που είχε έξυπνη μεν αλλά μόνον ‘χρηστική’ δε πληροφορία και πολύς κόσμος δεν έχει ασχοληθεί με τις νεότερες (και εντυπωσιακότερες) κατηγορίες. Ίσως γιατί ο κόσμος δεν έχει ακόμη μάθει να ψάχνει για πληροφορίες εν κινήσει χρησιμοποιώντας το iPhone του.

Για παράδειγμα, σήμερα μπορεί κανείς να φιλτράρει πολύ γρήγορα και εύκολα όλα τα εστιατόρια/φαγάδικα που κάνουν delivery βάσει κουζίνας και να τα ταξινομήσει βάσει απόστασης, δημοτικότητας ή τιμής. Κι’όμως σε συζήτηση που είχα τις προάλλες με κάποιους γνωστούς και ενώ είχαν εγκατεστημένο και χρησιμοποιούσαν το AthensBook τακτικά δεν είχαν ποτέ αναρωτηθεί τι κάνει αυτό το κουμπάκι στο πάνω δεξιά μέρος της οθόνης. Δεν είχαν ποτέ δει πως μπορούν να δούν όλα τα σημεία στον χάρτη. Πως μπορούν να φιλτράρουν ή να ταξινομήσουν την πληροφορία με διάφορους τρόπους. Πως μπορούν να επιλέξουν να δούν μόνον ανοιχτά σημεία ή όλα τα σημεία κοντά τους.

Ίσως να αποτελώ εξαίρεση, λόγω τρέλας, λόγω επαγγέλματος, λόγω συνήθειας, ίσως να είμαι ‘μπροστά’ απο την εποχή μου ως προς αυτό, όμως το AthensBook με έχει ‘σώσει’ αρκετές φορές. Όχι επειδή χρειάστηκα φαρμακείο τα ξημερώματα (ευτυχώς), αλλά επειδή έψαχνα ένα νεο μέρος να φάω σε μια γειτονιά της Αθήνας που δεν γνώριζα και είχε να μου προτείνει μια καλή λύση. Έχω βρεί έτσι εξαιρετικά μέρη για φαγητό ή για γλυκό και φαντάζομαι πως αν σύχναζα ακόμη σε μπαρ, όπως έκανα μικρότερος θα έβρισκα και ένδιαφέροντα μέρη να βγώ.
»