Τον Δεκέμβριο του 2007, έγραψα ένα άρθρο με τίτλο ‘Οπτικοακουστικό Αρχείο ΕΡΤ’. Ο λόγος ήταν η τεράστια σημασία του εγχειρήματος, τόσο για εμένα, όσο και για εκατομμύρια συμπολίτες μου αλλά και για την ευρύτερη σημασία της διάθεσης του αρχείου, μιας μοναδικής κληρονομιάς και μέρος της ιστορίας αυτού του τόπου.

Παρά τη θετική άποψή μου για την προσπάθεια αυτή όμως, και αγνοώντας — έστω προσωρινά — τις βασικότερες ανησυχίες μου σχετικά με την ιδιοκτησία ενός τόσο σημαντικού έργου από μια ιδιωτική, ως επι το πλείστον, επιχείρηση, βασικές μου ενστάσεις — και ο λόγος για τον οποίο το άρθρο αποτέλεσε σημαντικό εφόδιο στην κριτική του έργου από αρκετούς — αποτέλεσαν αφ’ενός η επιλογή ενός κλειστού φορμά διάθεσης του αρχείου στο κοινό (WMV) και ο αποκλεισμός λειτουργικών συστημάτων όπως το GNU/Linux και τα διάφορα BSDs από τον κατάλογο των υποστηριζόμενων συστημάτων χρήσης του αρχείου και αφ’ετέρου η διάθεση του υλικού σε ιδιαίτερα χαμηλή ποιότητα.

Σήμερα, κι ενώ είχα για πολύ καιρό αποφύγει την επίσκεψη στον δικτυακό τόπο, επέστρεψα και διαπίστωσα πως το υλικό πλέον παρέχεται σε video κωδικοποιημένο με Sorenson (h.263), υπο μορφή αρχείου flv και μέσω flash player· η αλλαγή είναι σίγουρα ευπρόσδεκτη καθώς οι περισσότεροι φυλλομετρητές υποστηρίζουν flash. Αγνοώ γιατί δεν επελέχθη το h.264 καθώς παρέχει σαφώς καλύτερη απόδοση στο ίδιο εύρος ζώνης, αλλά επιπλέον γιατί η ποιότητα του υλικού παραμένει τραγική· φαντάζομαι πως βασικός λόγος δεν είναι το bandwidth ή το κόστος, αλλά κυρίως η αποτροπή “παράνομης” χρήσης του υλικού δίχως την άδεια της ΕΡΤ (παρά το γεγονός πως το λογότυπο της ΕΡΤ δεσπόζει, ως υδατογράφημα, στο αριστερό μέρος του κάδρου). Δυστυχώς το τελικό αποτέλεσμα κάνει την θέαση του υλικού δύσκολη και κουραστική και το εγχείρημα σαφώς λιγότερο επιτυχές.

Ελάχιστα φαίνεται να έχει κατανοήσει η ΕΡΤ, δύο σχεδόν χρόνια μετά την πρώτη παρουσία του αρχείου στο διαδίκτυο, τη σημασία της διάθεσης του υλικού αυτού. Ελάχιστα φαίνεται να έχει ασχοληθεί με διεθνείς αντίστοιχες προσπάθειες, όπως αυτές του βρετανικού BBC, του αμερικάνικου PBS, το Hulu και άλλες, που θέλουν το internet να αντικαθιστά τόσο την ψηφιακή επίγεια τηλεόραση όσο και — σε μεγάλο βαθμό — άλλα οπτικά μέσα αποθήκευσης video υψηλής ευκρίνειας. Μπορεί το βάρος της ευθύνης να μη πέφτει μόνον στην ΕΡΤ αλλά να σκιαγραφεί μια γενικότερη αστοχία της ελληνικής διαδικτυακής ‘κοινότητας’ (βλ. έλλειψη ενός γρηγορότερου εθνικού δικτύου, κακή διείσδυση ευρυζωνικών συνδέσεων, χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών, χαμηλό ενδιαφέρον για νέες τεχνολογίες κ.ο.κ.), όμως ως ο φορέας υλοποίησης και ο αυτοδιορισμένος — λόγω κακής νομοθετικής ρύθμισης — ‘αρχειοφύλακας’ της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας η ΕΡΤ φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης.

Reel recorder by William A. Franklin/Flickr. Licensed under Creative Commons.

Εδώ και κάποιες ημέρες, στη διεύθυνση www.ert-archives.gr, είναι διαθέσιμο ένα μικρό μέρος του Οπτικοακουστικού Αρχείου της ΕΡΤ. Η υπηρεσία διατίθεται δωρεάν στο κοινό και χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα ‘Κοινωνία της Πληροφορίας’ (κατα 80% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης). Η υλοποίησή της κόστισε €1.95Μ, ένα σχετικά υψηλό ποσό δεδομένου του έργου κατα την άποψή μου, δεδομένων αυτών που έχει να επιδείξει η ΕΡΤ αυτή τη στιγμή.

Το υλικο

Η διάθεση του οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ στο διαδίκτυο είναι έργο ιδιαίτερης σημασίας, τόσο δεδομένου του ιστορικού και πολιτισμικού πλούτου που φυλάσσεται εντός του κτηρίου ΕΡΤ σε παλαιά και ευαίσθητη στη πάροδο του χρόνου μορφή, όσο και δεδομένου του ρόλου της ΕΡΤ ως Δημόσιου Φορέα και την μέχρι σήμερα αδυναμία των πολιτών να έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση στο αρχείο αυτό, το οποίο τους ανήκει.

Όπως αναγράφεται στη σελίδα Ερωτήσεων/Απαντήσεων, το διαθέσιμο υλικό που έχει διατεθεί μέχρι στιγμής είναι περίπου 750 ώρες video (εκ των οποίων 250 ώρες προέρχονται από φίλμ) και 5000 φωτογραφίες. Φυσικά είμαστε ακόμη στην αρχή και η ΕΡΤ έχει ήδη δηλώσει στην ίδια σελίδα πως ο εμπλουτισμός θα είναι συνεχής με απώτερο σκοπό την ψηφιοποίηση και διάθεση ολόκληρου του αρχείου σε μερικά χρόνια από τώρα — κάτι ιδιαίτερα ευχάριστο. Εν αναμονή περισσότερου περιεχομένου λοιπόν, καθ’ότι το υπάρχον υλικό είναι λίγο και όχι ιδιαίτερα ενδιαφερόν (σε εμένα τουλάχιστον) αλλά επίσης καθώς υπάρχει τεράστιος πλούτος εντός της ΕΡΤ τον οποίο θα ήθελα να προσπελάσω.
»

Να και το πρώτο βήμα προς τον εκπολιτισμό της ψηφιακής. Στο πρίσμα+ πλέον μπορείτε να επιλέξετε αν θέλετε να βλέπετε υποτίτλους. Πλέον δεν εμφανίζονται (στα προγράμματα που δεν έχουν καμμένους τους υπότιτλους στο video track) παρα μόνον αν πάτε στο teletext σελίδα 888. Καιρός ήταν αν και η χρήση DVB-SUB θα ήταν προτιμητέα. Άντε και για EPG τώρα.

Μιας και πιάσαμε την ψηφιακή τηλεόραση, αναρωτιέμαι, δεν υπάρχει στην ΕΡΤ *ένας* σχεδιαστής με λίγο γούστο. Παρατηρήστε το λογότυπο του σπορ+ live. Αν ήμουν ο Κωστής θα έγραφα, ‘Έλεος’. Λίγο γούστο ρε παιδιά. Ένα δείγμα επαγγελματισμού; Και με τα πόδια να το έφτιαχνε ένας σχεδιαστής που αξίζει τα λεφτά του καλύτερο θα ήταν.

Διάβασα στο insomnia.gr πως το εύρος εκπομπής βρίσκεται στα 17-18Mbps. Δυστυχώς είναι ακόμα ανεπαρκές. Πολλά artifacts, χαμηλή ανάλυση. Και επανέρχομαι: καταργήστε την ψηφιακή αναμετάδοση του ΡΙΚ· κανείς δε το βλέπει, το μεταδίδει ΕΡΤ και αναλογικά (;), η ποιότητα του αρχικού υλικού είναι τόσο κακή που δεν καλύπτει ούτε καν την ποιότητα αναλογικής εκπομπής.

Ξεκίνησε σήμερα και το δεύτερο ψηφιακό κανάλι της ΕΡΤ Ψηφιακής, το σινε+.

Εκ πρώτης όψεως από το πρόγραμμα, το κανάλι φαίνεται πως θα έχει αρκετές ταινίες, ντοκυμαντέρ και παιδικά, 24 ώρες το 24ωρο, και όπως το πρίσμα+ δίχως διαφημίσεις. Ωραία όλα αυτά, όμως με πάνω από 5 ταινίες τη πρώτη ημέρα (άσχετα αν πολλές από αυτές τις ξαναέδειξε το πρίσμα+ από τότε που ξεκίνησε πριν από έναν μήνα) πως θα μπορέσει η ΕΡΤ να κρατήσει το επίπεδο του περιεχομένου (βλ. των ταινιών) υψηλό;
»

Ξεκίνησε εχθές το πρίσμα+, το πρώτο ψηφιακό κανάλι της ΕΡΤ, και το πρώτο επίγειο ψηφιακό κανάλι της Ελλάδος. Εντυπώσεις;

Μέτριες. Περίμενα περισσότερα από την ΕΡΤ, όχι τόσο σε περιεχόμενο (είναι ούτως ή άλλως η πρώτη εβδομάδα!) αλλά σε χρήση βασικότατων υπηρεσιών του DVB-T. Συγκεκριμένα, οι υπότιτλοι (οι οποίοι δεν περιορίζονται στον διάλογο αλλά συμπεριλαμβάνουν και περιγραφές του ηχητικού σήματος, π.χ. *χαστούκι*, *βρέχει έξω*, *πόρτα κλέινει* κλπ. καθώς απευθύνονται και σε άτομα με ειδικές ανάγκες) δεν εκπέμπονται μέσω DVB-SUB ή έστω DVB-TXT αλλά είναι ‘καμμένοι’ πάνω στο video track. Ιδιαίτερα ενοχλητικό, όπως και το γεγονός πως οι (ευπρόσδεκτες!) ταινίες που προβάλλει το πρισμα+ δεν είναι σε 16:9 αλλά σε 4:3. Η χρήση επιλεγόμενων υποτίτλων μέσω DVB-SUB ή άλλου πρωτοκόλλου, θα επέτρεπε και στους θεατές δίχως προβλήματα ακοής να απολαύσουν πολλά από τα προγράμματα χωρίς να αποκλείουν τη χρήση των υποτίτλων από αυτούς που πραγματικά τους χρειάζονται.

Δε κατανοώ ποιός ο λόγος που η ΕΡΤ δε παρέχει DVB Programme Guide Data ώστε όσοι μπορούν να έχουν άμεσα πληροφορίες για το πρόγραμμα του πρίσμα+. Τέλος η ποιότητα εκπομπής είναι αρκετά χαμηλή (χαμηλό bitrate/ρυθμό συμβόλων) με εμφανή artifacts και κακής ποιότητας πηγαίο σήμα σε αρκετές εκπομπές, όπως είχα γράψει παλαιότερα. Σε σχέση με την αντίστοιχη βρετανική, ιταλική και γαλλική ψηφιακή η τεχνολογία (και τεχνογνωσία) που παρουσιάζει ΕΡΤ Ψηφιακή είναι ενα ανέκδοτο. Σίγουρα είναι ακόμη αρχή αλλά θεωρώ πως αρκετό χρόνο είχαν και αναφέρομαι κυρίως σε εκμετάλλευση της υπάρχουσας τεχνολογίας και όχι στη ποιότητα του προγράμματος.

Μετά το ολιγόημερο ταξίδι μου στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου μπορεί κανείς να απολάυσει ποιοτική (και τεχνικώς αλλά και από πλευράς περιεχομένου, ιδιαίτερα εν συγκρίσει με τα δικά μας χάλια) ψηφιακή τηλεόραση, επέστρεψα στην Ελλάδα και είπα να ρίξω μια ματιά στο τι συμβάινει εδώ.
»