Η δικτυακή ουδετερότητα είναι ένα ζήτημα που φέρνει κοντά πολύ κόσμο που κατανοεί την αξία της ελευθερίας του επιχειρείν, της έκφρασης και της επικοινωνίας στο διαδίκτυο, ανεξαρτήτως της ευρύτερης ιδεολογίας του και πολιτικών θέσεων.

Θεωρητικά, η βέλτιστη προσέγγιση στο θέμα της ουδετερότητας — και με την οποία τείνω να συμφωνήσω — θέλει τη πολιτεία να εξασκεί ουσιαστικά τον ρόλο του ρυθμιστή και μετέπειτα να αφήνει την αγορά να λειτουργήσει όπως αυτή μπορεί. Πρακτικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, καθώς η αγορά των τηλεπικοινωνιών είναι σαφώς ολιγοπωλιακή, με ελάχιστους συμμετέχοντες, λιγότερους κυρίαρχους και φοβερά εμπόδια εισόδου για νέες επιχειρήσεις. Στη πράξη οι πολιτικοί διεθνώς παίρνουν θέση συμμαχώντας είτε με τη Μεγάλη_Βιομηχανία είτε με τα συμφέροντα και επιθυμίες του κόσμου, όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρείται κάτι διαφορετικό: μια ισορροπημένη, διπλωματική ίσως και εν γένει αόριστη φλυαρία που ευελπιστεί να καθησυχάσει τόσο τους πολίτες που αγαπούν, εργάζονται και βασίζονται στο διαδίκτυο για την ενημέρωση, επικοινωνία, ψυχαγωγία και επιμόρφωσή τους, αυτούς που μέχρι σήμερα λατρεύουν την ελευθερία που η άναρχη δομή του τους παρέχει και, στον αντίποδα, τις μέχρι σήμερα εύπορες και δικτυωμένες πολυεθνικές επιχειρήσεις που βλέπουν σε αυτή την ελευθερία το μεγαλύτερο εμπόδιο για ακόμη μεγαλύτερο κέρδος.
»

Earlier today, ten days since my return from Brussels, I received an email from Mr. Lambrinidis regarding a number of amendments on the upcoming e-Privacy directive that he contributed to. An interesting topic that I think merits a short post was that of breach notification. Breach notification refers to the situation when citizens whose personal data were kept by a third party A (e.g. a corporation) get ‘stolen’ or ‘compromised’ by another party B without their consent. The amendments stipulate whether A has any obligation to notify the citizens whose data were compromised and if so in which cases and how.

In the email Mr. Lambrinidis states that obligatory notification of affected citizens, by the service providers and/or the national regulatory authority, in cases where their personal data is compromised by a third party is guaranteed, in contast to previous amendments (see for example the Harbour Report from July 2008, whereby it was up to the national regulatory authorities to determine whether a breach was serious enough for notification to take place or not). Indeed, the bulk of Lambrinidis’s amendments are certainly an improvement over the previous text and a very welcome addition to the directive. I was particularly impressed by his ability to balance the arguments and come up with a relatively decent text. Nevertheless, I still have reservations with regard to the formulation of the directive. Take for example Amendment (183):

The competent authority should determine the seriousness of the breach and should require the relevant service providers to give an appropriate notification without undue delay to the persons affected by the breach, as appropriate. [emphasis mine].

The uncertainty introduced by ‘as appropriate’ could mean that the national regulatory authority has the last say on how, when and perhaps whether it should notify those involved. Someone might not be notified on time (or at all) before his or her personal data are used illegally by third parties, if the national authority does not consider this to be a serious breach for them to notify him or her soon enough. It is my opinion, that ambiguous terms such as these should be avoided and the law should be clear regarding the authorities’ and service providers’ obligations.
»

Λίγο πριν την αναχώρηση για τις Βρυξέλλες, έκατσα και συγκέντρωσα σημειώσεις, bookmarks και σκέψεις σχετικά με τα θέματα προς συζήτηση. Μπορεί κανείς να συνοψίσει τα βασικά ζητήματα στο παρακάτω πίνακα:

Στη κορυφή του πίνακα παραθέτω τις χαρακτηριστικές ‘εφαρμογές’, ή αν προτιμάτε δραστηριότητες που φέρονται να ‘απαιτούν’ επιπλέον νομοθετική ‘ρύθμιση’. Αφ’ενός το peer to peer, ή ελληνιστί η ανταλλαγή αρχείων μέσω του διαδικτύου και συγκεκριμένα η ανταλλαγή έργων πνευματικής ιδιοκτησίας, αφ’ετέρου η ελεύθερη έκφραση μέσω των ιστολόγιων, που δεν είναι παρα δικτυακοί τόποι και λογισμικό που καθιστά εύκολη και άμεση — ακόμη και στον μη-καταρτισμένο τεχνικά χρήστη υπολογιστή — την έκδοση κειμένων.
»

Τη περασμένη Παρασκευή, 18 Ιουλίου 2008, έλαβα μια πρόσκληση από την ομάδα Ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ για μια επίσκεψη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες όπου θα πραγματοποιηθεί σειρά συναντήσεων με Ευρωβουλευτές, σχετικούς Επιτρόπους της Επιτροπής καθώς, εκπροσώπους κάποιων ιδιαίτερα γνωστών Μη-Κυβερνητικών Οργανισμών (π.χ. Statewatch, EFF μεταξύ άλλων) αλλά φυσικά και αρκετών bloggers, πάνω στο θέμα της ελευθερίας της έκφρασης, της πρόσβασης στο διαδίκτυο και — κατ’επέκταση — τα σχετικά ζητήματα της πειρατείας, του απορρήτου των επικοινωνιών και των ελεγκτικών και θεσμικών μηχανισμών που τόσο η βιομηχανία όσο και αρκετές κυβερνήσεις σήμερα μελετούν ή θέτουν σε λειτουργία για τον έλεγχο του μέσου. Στην Ελλάδα, εξέχον παράδειγμα της προσπάθειας αυτής αποτελεί η δημόσια διαβούλευση του ΟΠΙ που ολοκληρώθηκε προ κάποιων εβδομάδων και οι θέσεις του οργανισμού όπως έχουν παρουσιασθεί τόσο μέσω των αποτελεσμάτων του οργανισμού όσο μέσω και των δηλώσεων της διευθύντριάς του [δείτε επίσης και τον σχολιασμό των θέσεων αυτών εδώ]. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντίστοιχες προσπάθειες έχουν ήδη περάσει τα πρώτα στάδια της έγκρισης και αναμένεται να υλοποιηθούν τους επόμενους μήνες.

Θεωρώ πως η πρωτοβουλία των Ευρωβουλευτών του ΠΑΣΟΚ είναι άξια συγχαρητηρίων και πως η επίσκεψη αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για ώριμη συζητήση, στον πλέον βασικό νομοθετικό χώρο της Ευρώπης, πάνω σε κάποια από τα κρισιμότερα θέματα που απασχολούν αυτούς που ασχολούνται με το διαδίκτυο σήμερα (ως μέσο πολιτισμού και επικοινωνίας) αλλά — κυριότερα — θα απασχολήσουν τις επόμενες γενεές καθώς η σημασία του κορυφωθεί τα επόμενα χρόνια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί το τελευταίο ελεγκτικό μηχανισμό με επαρκή ισχύ ώστε να αντιστρέψει την όποια εθνική νομοθεσία και να εξασφαλίσει την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των χρηστών του διαδικτύου, επαναπροσδιορίζοντας την ισχύ, τις αξιώσεις και τα δικαιώματα των μεγάλων εταιριών παραγωγής πολυμέσων των οποίων τα συμφέροντα φέρονται [επίμαχα] να πλήττονται, εκεί που οι νομοθέτες των κρατών-μελών απέτυχαν.

Σε επικοινωνία μου με τους διοργανωτές την εβδομάδα που τελειώνει, ενημερώθηκα πως θα παρευρίσκονται πολιτικοί από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα (τόσο από την Ελλάδα όσο και από τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ). Επιπλέον, πιστεύω πως θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη και η παρουσία σχετικών με το αντικείμενο ενδιαφερόμενων πολιτών (βλ. ‘bloggers’) και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες ώστε να υπάρξει ένας σφαιρικός, ουσιαστικότερος διάλογος — κάτι που ελπίζω πως θα συμβεί, έστω και σε περιορισμένο σχετικά βαθμό.

Τα θέματα που θα συζητηθούν δεν είναι ξένα στο cosmix.org. Έχουν κεντρική θέση στο θεματολόγιό του εδώ και αρκετά χρόνια και έχουν απασχολήσει τόσο τους αναγνώστες όσο και φίλους σε δεκάδες συζητήσεις στο διαδίκτυο αλλά και εκτός αυτού. Παρ’ότι πλησιάζει ο Αύγουστος, μήνας διακοπών και ξεκούρασης για πολλούς, μακριά από τις ‘έγνοιες’ της τεχνολογίας και της πολιτικής, θαρρώ πως δεν είναι πολύ αργά να δηλώσω εδώ πως θα χαρώ στο να συζητήσω και να μεταφέρω και τις δικές σας απόψεις και ιδέες κατα την επίσκεψή μου στις Βρυξέλλες στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Αναμένω τα σχόλιά σας.